Phục dựng điện Kính Thiên: Không thể xuê xoa, đại khái

(Góc nhìn văn hóa) - Điện Kính Thiên là một di tích phải gắn với văn hóa, lịch sử, không thể xuê xoa, đại khái, dựng lên một cái na ná điện Kính Thiên được.

Mặc dù còn rất nhiều băn khoăn nhưng quyết tâm phục dựng điện Kính Thiên tiếp tục được đưa ra. Tham gia góp ý Tiến sĩ Phạm Quốc Quân (Nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quốc gia Việt Nam) đã nói thẳng "phục dựng điện Kính Thiên không thể làm xuê xoa".

Phuc dung dien Kinh Thien: Khong the xue xoa, dai khai
Phục dựng điện Kính Thiên phải hết sức thận trọng. Ảnh: Thăng long

Theo vị chuyên gia, Hà Nội mới tổ chức hội thảo báo cáo về khảo cổ, tuy nhiên, tại hội thảo cũng có nhiều ý kiến đề cập tới câu chuyện cần phục dựng điện Kính Thiên, phục dựng điện Kính Thiên cho bằng được, hay phục dựng điện Kính Thiên mà không nên cầu toàn?

Tuy nhiên, nêu quan điểm TS Quân cho rằng cần phải nghiên cứu rất thận trọng. Ông đồng tình với quan điểm phải phục dựng điện Kính Thiên, đó là chủ trương đúng đắn, cần thiết nhưng không thể xuê xoa, vội vàng.

"Khảo cổ học mới chỉ là giai đoạn nghiên cứu bước đầu để xác định về kiểu cách, kiến trúc, nội thất, cách bày trí, quy mô điện Kính Thiên. Qua đó mới xác định được không gian văn hóa của điện cũng như của toàn khu vực liên quan tới di sản. Khi có được thông tin dữ liệu lịch sử đầy đủ lúc đó mới tới bước xác định hình dáng phục dựng điện theo thời kỳ nào?

Hiện nay tất cả mới ở bước nghiên cứu ban đầu, chưa có gì để tính chuyện phục dựng lại điện Kính Thiên", ông Quân nói.

Ông Quân cũng nói thêm, đề cập tới việc phục dựng điện Kính Thiên không chỉ đề cập một cách đơn giản là làm theo hình dáng, quy mô, kiến trúc của một điện đơn thuần. Ở đây là cả một thời kỳ lịch sử, một giai đoạn văn hóa dân tộc, do đó, việc nghiên cứu, đánh giá, xác định mô hình phục dựng phải rất thận trọng, không thể dựng lên một thứ "na ná điện Kinh Thiên" được.

"Quy mô, kiến trúc của điện rất quan trọng nhưng không gian văn hóa của điện từ việc trồng cây gì, trồng ra sao cũng là một vấn đề rất quan trọng.

Ngoài ra, việc nghiên cứu đánh giá từ chi tiết thiết kế như bộ vì, bộ nóc, bộ mái, hay đầu đao... đều phải được nghiên cứu rất cụ thể. Dựng lại điện Kính Thiên không phải chỉ dựa trên kết quả khảo cổ mà còn phải dựa trên thông tin sử sách, kiến trúc truyền thống, kiến trúc cung đình, văn hóa dân tộc... Khi có đầy đủ dữ liệu, thông tin, hình ảnh thì chỉ cần lắp ghép, dựng lại là xong" ,vị chuyên gia nói rõ.

Ông cũng không đồng tình với quan điểm là dựng điện Kính Thiên mà không cần "cầu toàn", bởi dựng lại một di tích là phải gắn với văn hóa, lịch sử, không phải dựng lên một ngôi nhà, hay một công trình đơn thuần mà có thể qua loa, đại khái, giống cái gì cũng được.

"Chúng ta không thể dựng lại một cái điện giống 100% nguyên thủy ban đầu, nhưng cũng không thể dựng lên một cái mà chỉ để giới thiệu với con cháu sau này rằng: đây là công trình na ná điện Kính Thiên được", ông Quân thẳng thắn.

Điều quan trọng theo ông Quân, phục dựng, bảo tồn điện Kính Thiên phải đặt trong dự án bảo tồn tổng thể di sản Hoàng Thành Thăng Long. Không nên vì một di sản đơn lẻ mà triệt tiêu các di sản, giá trị văn hóa của những công trình khác.

"Đây là bài toán khó đòi hỏi phải có sự tính toán, giải quyết cho hài hòa", ông Quân nói.

Trước đó, cũng nêu quan điểm về vấn đề này, ông Vương Duy Bảo - nguyên phó cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Bộ VH-TT-DL cũng khẳng định "không nên làm cho bằng được".

"Không nên đặt ra vấn đề phải phục dựng lại điện Kính Thiên cho bằng được hay nhất định phải phục dựng lại điện Kính Thiên khi còn chưa chắc chắn về kiến thức lịch sử, về kiến trúc cũng như chưa nắm chắc về thời kỳ lịch sử.

Cố phục dựng điện khi chưa có đầy đủ thông tin, dữ liệu thì cái phục dựng lên khó bảo đảm sẽ phù hợp với quy luật lịch sử, phù hợp với kiến trúc lịch sử, cũng như khó phù hợp với thời kỳ của lịch sử, như vậy, cuối cùng sẽ trở thành lãng phí, vô bổ", ông Bảo thẳng thắn.

Ông Bảo cũng nhắc lại sự việc đàn Xã Tắc và cảnh báo: "Không nên để lặp lại bài học của đàn tế Nam Giao (đàn Xã Tắc), vội vàng làm rồi vội vàng lấp".

Thái Bình

Thứ Bảy, 01/05/2021 08:21

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện