NSƯT Hồng Tam-Balance mix- sơn ca của núi rừng Tây Bắc

(Góc nhìn văn hóa) - Chân ướt, chân ráo bước vào Khoa thanh nhạc Trường Nghệ thuật Quân đội, Vừng - 16 tuổi đã phải thử giọng cho người thầy của mình nghe.

"Này... gái Mường, mi hát rứa thì hát mần chi. Mi về lấy thằng chồng, rồi đẻ đứa con, rồi cứ rứa mà ăn mà hốc, hát mần chi?". Cũng rất may, Vừng - Hồng Tam, chỉ quen nghe tiếng Mường và chưa thạo lắm tiếng Kinh, nên giọng trọ trẹ Nghệ An của thầy, cô không hiểu được. Nếu hiểu được, cô đã bỏ học ngay từ buổi đầu.

Ngày hôm sau, thầy bảo Vừng: "Hôm ni mi đừng hát tiếng Kinh, mi hát tiếng Mường, tau nghe coi". Vừng hát một bài hát tiếng Mường. Cả lớp học nín lặng. Người thầy cũng nín lặng. "Mi là chim sơn ca nơi rú ri Tây Bắc phải không?". "Thưa thầy, em không hiểu". Một bạn học ngồi cạnh Vừng bảo: Thầy nói, cậu là chim sơn ca của núi rừng Tây Bắc.

Người thầy khó tính này là Nghệ sỹ Đinh Gia Khánh, một người bạn vong niên của tôi. Ông luôn tự xưng là "đại tướng" về ca hát, được Ngọc Hoàng phái xuống trần gian để hát. Ông thường khoe với tôi, có một cô học trò người Mường là Nghệ sỹ ưu tú, một chất giọng như chim sơn ca hót trong rừng hoang. Vì ông không nói tên ca sỹ nên tôi không biết ca sỹ đó là ai. "Tau đã dạy cho nó rất thành công. Nhưng tổ chức chỉ phân công cho nó hát tiếng Mường nên nhiều người chưa biết đến nó".

NSUT Hong Tam-Balance mix- son ca cua nui rung Tay Bac

Năm 1994, ca khúc Xa sông Thương (mới có lời 1) của tôi đã được phát trên sóng Đài TNVN do NSƯT Hồng Liên trình bày, Nhạc sỹ Doãn Nguyên phối âm. Một năm sau, tôi viết thêm lời 2 gửi cho Đài phát thanh nhưng chưa thấy ai hát lại. Hai nươi năm sau, tôi đưa ca khúc này cho một người bạn xem.

Hai tuần sau, bạn tôi đã gửi đến cho tôi một đĩa hát: Xa sông Thương do Hồng Tam trình bày và Nhạc sỹ Nguyễn Văn Hạnh phối âm. Tôi chưa bao giờ biết mặt Hồng Tam và Nguyễn Văn Hạnh. Họ ở đâu - tôi không hề biết. Nghe xong, tôi chỉ nghĩ hai người này là Nghệ sỹ chuyên nghiệp.

Một năm sau, tôi mới gặp Hồng Tam và Nguyễn Văn Hạnh ở TP Hòa Bình. Họ đã tốt nghiệp Nhạc viện Quốc gia và cả hai  đều là giảng viên Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Tây Bắc. Hồng Tam còn là ca sỹ của Đoàn Nghệ thuật tỉnh Hòa Bình. Trở về Hà Nội, tôi lại gửi cho Nguyễn Văn Hạnh và Hồng Tam ca khúc "Anh mang tình em đi".

Nghệ sỹ ưu tú Hồng Tam với chất giọng Balance mix tràn đầy năng lượng, tôi chưa tìm ra lỗi gì ở giọng hát này, mặc dù tôi vốn là người thích tìm lỗi của người khác, nhất là người đang thể hiện tác phẩm của tôi. Một giọng ca bay bổng, ngọt ngào, khát khao, sâu lắng và da diết, ẩn chứa tâm trạng mà không hề phô diễn tâm trạng.

Đôi khi ta có thể bắt gặp những ảo thanh vút lên, rồi rơi vào nơi hoang vu... bên dốc núi. Tôi chưa được nghe sơn ca cất giọng Mường bao giờ, vẫn mong một ngày nào đó, NSƯT Hồng Tam hát nhiều bài hát tiếng Kinh để các chương trình biểu diễn được phong phú hơn. Tiếng hót của chim sơn ca nơi núi rừng Tây Bắc sẽ được ngân vang trên khắp mọi vùng trời...

HÀ NỘI - TÌNH YÊU CHƯA NÓI

Sáng tác: Hồ Khải Hoàn

Hồ Khải Hoàn

Thứ Hai, 20/09/2021 14:47

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện