Pfizer bị tố tống tiền né trách nhiệm nếu phản ứng phụ

(Tin tức 24h) - Pfizer đã ra điều kiện với các quốc gia phải cầm số tài sản ở nước ngoài để hãng này tránh chịu trách nhiệm vì phản ứng phụ của vaccine.

Hôm 23/2, Đảng nhân dân Ấn Độ (BJP) cầm quyền đã cáo buộc tập đoàn dược phẩm Pfizer (Mỹ) có hành vi gây sức ép, “tống tiền” với một số quốc gia Mỹ Latin nếu muốn tiếp cận nguồn vaccine của hãng này.

Pfizer bi to tong tien ne trach nhiem neu phan ung phu
Pfizer đòi hỏi quá mức để cấp vaccine cho các quốc gia Mỹ Latin?

Đảng này dẫn một cuộc điều tra trên các phương tiện truyền thông cho thấy, công ty dược phẩm của Mỹ được cho là đã yêu cầu một số quốc gia Nam Mỹ sử dụng các tài sản có chủ quyền, chẳng hạn như các tòa nhà đại sứ quán và căn cứ quân sự... làm tài sản thế chấp để bảo vệ Pfizer khỏi bất kỳ tác động pháp lý nào có thể phát sinh do các phản ứng phụ sau khi tiêm.

Một cuộc điều tra của Cục Báo chí Điều tra (BIJ) có trụ sở tại Anh đã tiết lộ rằng Pfizer đã bị buộc tội “bắt nạt" một số quan chức cấp cao Chính phủ ở các quốc gia Mỹ Latin trong quá trình đàm phán về vaccine ngừa COVID-19.

Theo BIJ, có trường hợp, những yêu sách mà Pfizer đặt ra khiến việc ký kết hợp đồng chậm mất ba tháng.

Riêng Brazil và Argentina còn được Pfizer yêu cầu ký “thỏa thuận mật” mà theo đó công ty dược này sẽ được miễn mọi trách nhiệm trong trường hợp xảy ra gian lận hay sự cố y khoa liên quan đến tiêm chủng vaccine.

Pfizer được cho là đã có thỏa thuận cung cấp với 9 quốc gia Mỹ Latin, đồng thời cũng đang đàm phán với 20 Chính phủ khác để cung cấp vaccine ngừa COVID-19.

Hầu hết các chính phủ đang thảo luận cho các nhà sản xuất vaccine quyền miễn trừ trách nhiệm pháp lý. Điều này có nghĩa là một công dân bị tác động xấu sau khi tiêm vaccine có thể gửi đơn kiện nhà sản xuất và nếu thành công, chính phủ sẽ phải trả tiền bồi thường. Ở một số quốc gia, người dùng cũng có thể nộp đơn yêu cầu bồi thường thông qua các cấu trúc tư pháp cụ thể mà không cần đến tòa án.

Đây là điều khá điển hình đối với các loại vaccine được sản xuất và sử dụng trong đại dịch. Trong nhiều trường hợp, tác dụng ngoài ý muốn hiếm gặp đến mức chúng không xuất hiện trong các thử nghiệm lâm sàng và chỉ được ghi nhận rõ ràng sau khi hàng trăm nghìn người đã tiêm vaccine. Vì các nhà sản xuất đã phát triển vaccine một cách nhanh chóng và vì chúng bảo vệ phần đông người trong xã hội nên các chính phủ thường đồng ý chi trả chi phí bồi thường.

Điều này tạo thêm gánh nặng cho một số quốc gia vì nó có nghĩa là phải thuê luật sư chuyên gia và đôi khi phải thông qua luật mới phức tạp, do đó trách nhiệm của nhà sản xuất có thể được miễn.

Song với trường hợp của Pfizer, các quan chức chính phủ Argentina giấu tên nói rằng, Pfizer đã đòi hỏi quá mức yêu cầu của một công ty vaccine thông thường đưa ra.
 
Cụ thể, Pfizer yêu cầu miễn trừ pháp lý phải bồi thường cho các vụ việc dân sự, có nghĩa là công ty sẽ không phải chịu trách nhiệm về các tác động xấu hiếm gặp hoặc đối với các hành vi sơ suất, gian lận hoặc ác ý của chính mình. Điều này bao gồm những vấn đề liên quan đến thực tiễn của công ty - chẳng hạn nếu Pfizer gửi nhầm vaccine  hoặc mắc lỗi trong quá trình sản xuất.

Bộ Y tế Argentina bắt đầu đàm phán với Pfizer vào tháng 6/2020 và Tổng thống Alberto Fernández đã tổ chức một cuộc họp với Giám đốc điều hành của Pfizer Argentina vào tháng 7/2020. Pfizer đã yêu cầu được bồi thường chi phí cho bất kỳ khiếu nại dân sự nào trong tương lai. Mặc dù điều này là chưa từng có tiền lệ nhưng Quốc hội Argentina vẫn thông qua luật mới vào tháng 10/2020 để cho phép điều đó.

Song sau đó, Pfizer đã không hài lòng với cách diễn giải của luật mới, theo lời một quan chức trong Chính phủ nước này. Chính phủ Argentina tin rằng, Pfizer  phải chịu trách nhiệm cho bất kỳ hành vi sơ suất hoặc ác ý nào. Nhưng Pfizer không đồng ý.

Chính phủ đã đề nghị sửa đổi luật hiện hành để làm rõ cụm từ “sự cẩu thả” của nhà sản xuất- có nghĩa là các vấn đề trong việc phân phối và cung cấp vaccine. Nhưng Pfizer vẫn không hài lòng.

Họ đã lại yêu cầu chính phủ Argentina sửa đổi luật pháp thông qua một nghị định mới nhưng lần này Tổng thống Fernández từ chối.

Công ty dược của Mỹ hiện vẫn chưa đưa ra bình luận về những cáo buộc này. Trong các tuyên bố gần đây, hãng dược Mỹ khẳng định rằng họ cũng tham gia vào trách nhiệm với các quốc gia có thu nhập trung bình thấp.

“Trên toàn cầu, chúng tôi cũng đã phân bổ liều lượng cho các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình thấp với mức giá phi lợi nhuận, bao gồm cả thỏa thuận mua trước với chương trình COVAX để cung cấp tới 40 triệu liều vaccine vào năm 2021. Chúng tôi cam kết hỗ trợ nhằm cung cấp cho các nước đang phát triển cơ hội tiếp cận vaccine như phần còn lại của thế giới" - một tuyên bố của Pfizer cho hay.

Giáo sư Lawrence Gostin, Giám đốc Trung tâm Hợp tác  về Luật Y tế Quốc gia và Toàn cầu thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết: “Các công ty dược phẩm không nên sử dụng quyền lực của mình để hạn chế vaccine cứu mạng ở các nước thu nhập thấp và trung bình.

Bảo vệ chống lại trách nhiệm pháp lý không nên được sử dụng như “thanh gươm của Damocles treo trên đầu các quốc gia tuyệt vọng với những người dân tuyệt vọng” - ông nói thêm.

“Một số biện pháp bảo vệ trách nhiệm pháp lý được đảm bảo, nhưng chắc chắn không dành cho gian lận, sơ suất thô bạo, quản lý yếu kém, không tuân thủ các quy trình sản xuất tốt. Các công ty không có quyền yêu cầu bồi thường cho những điều này" - ông nhấn mạnh.

Tiến sĩ Mark Eccleston-Turner, một giảng viên về luật y tế toàn cầu tại Đại học Keele cho rằng, có điều lý giải cho Pfizer, trong đó lý do duy nhất là họ “đang cố gắng tạo ra nhiều lợi nhuận nhất và giảm thiểu rủi ro của mình trong mọi thời điểm sau khi triển khai vaccine này."

Argentina là một trong số các quốc gia Mỹ Latin đầu tiên mua vaccine Sputnik V của Nga. Trước đó họ cũng đã tham gia Cơ chế COVAX toàn cầu (COVAC Facility) nhằm hỗ trợ phân phối vaccine đều hơn cho tất cả các nước, bao gồm cả các quốc gia có mức thu nhập thấp.

Pfizer bi to tong tien ne trach nhiem neu phan ung phu
Hãng dược Mỹ bị cho là đã muốn chối bỏ trách nhiệm nếu cẩu thả trong quá trình sản xuất và cung cấp vaccine.

Với việc Đảng cầm quyền ở Ấn Độ lên án hành động của vaccine Pfizer trong cuộc đàm phán với các quốc gia Mỹ Latin, cho thấy sự bất bình về hành động của hãng dược phẩm Mỹ, được "chọn mặt gửi vàng" để đưa vào danh sách vaccine khẩn cấp của WHO.

Ấn Độ cũng đã có vaccine ngừa COVID-19 riêng của mình và còn tuyên bố sẽ cung cấp vaccine ngừa Covid-19 cho tất cả lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc.

Hồi giữa tháng 2, Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar nhấn mạnh, Ấn Độ là nước cung cấp vaccine đáng kể cho thế giới, cũng như Cơ chế COVAX.

“25 quốc gia trên thế giới đã nhận được vaccine sản xuất tại Ấn Độ. 49 nước nữa sẽ nhận được vaccine trong những ngày tới, từ châu Âu, Bắc Mỹ, Mỹ Latinh, Caribe đến châu Phi, Đông Nam Á và các đảo Thái Bình Dương. Hôm nay, chúng tôi muốn thông báo một món quà gồm 200.000 liều vaccine ngừa COVID-19 cho các binh sĩ gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, những con người đang phải làm việc trong những hoàn cảnh vô cùng khó khăn” - ông Jaishankar nhấn mạnh.

Hải Lâm

Thứ Tư, 24/02/2021 16:16

Sự Kiện