Xung đột lợi ích EU - Mỹ vì Iran?

(Quan hệ quốc tế) - Mối quan hệ giữa EU và Mỹ bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì quyết định hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân Iran.

Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire cho biết, Châu Âu chuẩn bị đưa ra các biện pháp nhằm vô hiệu lệnh trừng phạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump với bất cứ công ty nào tiếp tục làm việc với Iran mà không phải công ty Mỹ.

Xung dot loi ich EU - My vi Iran?
EU sẽ không để Mỹ sắp đặt các lệnh trừng phạt trong trường hợp Iran như cách Mỹ trừng phạt Nga.

“Chúng tôi làm việc cùng nhau để bảo vệ chủ quyền kinh tế châu Âu” – ông Le Maire nói thêm rằng châu Âu có thể sử dụng các công cụ tương tự như Mỹ để bảo vệ quyền lợi của mình.

"Chúng ta có muốn trở thành chư hầu tuân theo quyết định của Mỹ trong khi bám lấy gấu quần của họ. Hay chúng ta muốn nói rằng chúng ta có lợi ích kinh tế của mình, chúng ta sẽ xem xét việc tiếp tục làm ăn với Iran? - AP dẫn lời ông Le Maire.

Ông Le Maire cho rằng châu Âu không nên chấp nhận việc Mỹ là "cảnh sát kinh tế thế giới" và cần gây sức ép mạnh hơn với Washington.

Các đề xuất được ông Le Maire đưa ra bao gồm một quy chế toàn châu Âu giống với quy định đã được thông qua năm 1996 cho phép các công ty châu Âu bỏ qua lệnh trừng phạt Mỹ. Một đề xuất nữa có khả năng được đưa ra là sẽ có một cơ quan chức năng châu Âu đứng sau để bảo vệ các doanh nghiệp.

Ông Le Maire cho biết đã cùng với người đồng cấp Đức là  Olaf Scholz thực hiện cuộc điện đàm tới Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin kêu gọi một số ngoại lệ cho các công ty châu Âu hoặc hoãn lại việc thực thi lệnh trừng phạt.

Bộ trưởng Tài chính Pháp cũng thúc giục các công ty ở châu Âu tiếp tục làm ăn với Iran bất chấp lời đe dọa trừng  phạt của Mỹ.

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, ông cũng cho biết sẽ áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với bất kỳ cá nhân doanh nghiệp nào tiếp tục buôn bán với Iran, các doanh nghiệp châu Âu bị cấm sử dụng ngân hàng Mỹ trừ khi họ cắt liên hệ với Iran.

Đây là động thái có thể ảnh hưởng không hề nhỏ tới nền kinh tế châu Âu, buộc EU phải đứng lên để tự bảo mình không phải trước Iran mà trước hàng loạt đòn trừng phạt của Mỹ từ trước đến nay.

Ngoài Pháp, Đức cũng có các quan hệ thương mại làm ăn lớn với Iran. Thủ tướng Angela Merkel khẳng định vẫn cam kết thực thi JCPOA.

Thủ tướng Đức Angela Merkel cho biết cần thảo luận cách cứu thỏa thuận lịch sử trên khi không có Washington.

Anh cũng có cùng quan điểm như vậy. Người phát ngôn của Thủ tướng Anh Theresa May cho biết nữ Thủ tướng Anh và Tổng thống Mỹ Trump đã nhất trí rằng cần đàm phán thêm để thảo luận các trừng phạt của Mỹ đối với Iran sẽ tác động như thế nào đến các công ty nước ngoài đang làm ăn tại nước này.

Anh và các đối tác châu Âu vẫn "kiên định cam kết" đảm bảo thực thi thỏa thuận, coi đây là cách tốt nhất để ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân.

Sự đồng lòng nhất trí của ba nhà lãnh đạo châu Âu có thể đưa đẩy tình hình và quan hệ với Mỹ sang một chiều hướng tiêu cực.

Nếu Mỹ kiên quyết mạnh tay với châu Âu, bỏ mặc lợi ích của châu Âu như cách họ đã ra các đòn trừng phạt Nga và bấp chấp sự tồn tại của những doanh nghiệp châu Âu làm ăn với các doanh nghiệp Nga thì một cú phản đòn đang được giới chức châu Âu âm thầm xây dựng.

Xung dot loi ich EU - My vi Iran?
Châu Âu thôi muốn Mỹ bảo vệ.

Đối với các đòn trừng phạt Nga, nhiều doanh nghiệp châu Âu bất bình, tìm cách vận động hành lang để giảm thiểu, ngăn chặn hoặc gỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt càng sớm càng tốt. Nhưng đó vẫn là động thái đứng sau việc châu Âu có sẵn mối nghi ngờ về sự lấn chiếm lãnh thổ ở bờ Đông Âu.

Còn đối với Iran, đó không chỉ là về kinh tế mà còn là uy tín khi lãnh đạo các nước đặt bút ký đồng ý việc hủy bỏ lệnh trừng phạt đổi lấy chương trình hạt nhân Iran. Trong khi những bằng chứng nói Iran vi phạm chưa rõ ràng thì EU không thể "đánh liều" theo Mỹ như trước đó được nữa.

Châu Âu có đủ khả năng để dẫn dắt thỏa thuận hạt nhân mà không có Mỹ hay không là một câu chuyện khác. Chỉ có điều, việc châu Âu thẳng thắn chống lại các lệnh trừng phạt từ "cảnh sát quốc tế" Mỹ là điều chắc chắn.

Đông Phong

Chủ Nhật, 13/05/2018 07:38

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện