Vì sao người Nga tin vào 'tình cảm' với Trung Quốc?

(Quan hệ quốc tế) - Theo RT, chiến lược của Mỹ dường như nhằm gây chia rẽ hai nước bằng cách mô tả Nga là “đối tác chiếu dưới” trong mối quan hệ này.

Phản đòn ly gián của phương Tây

Truyền thông phương Tây, đặc biệt là Mỹ thời gian qua liên tiếp có các bài phân tích bày tỏ hoài nghi về mối quan hệ Nga-Trung. Ví dụ tờ Washington Post đặt câu hỏi “Liệu Nga và Trung Quốc có phải là bạn?”. Viện Lowy của Australia thì coi đây là mối quan hệ “thực dụng” và cảnh báo “rủi ro” và “khiếm khuyết”.

Trong khi đó, truyền thông Nga và Trung Quốc khẳng định Mỹ và phương Tây đang lo ngại về mối quan hệ đối tác chiến lược mạnh mẽ Nga-Trung. Trang RT của Nga nhấn mạnh, trong bối cảnh Moscow và Bắc Kinh tương đồng về lập trường chính sách đối ngoại, mối quan hệ này giờ đây dường như sẽ trở thành một liên minh “hữu thực vô danh”.

Vi sao nguoi Nga tin vao 'tinh cam' voi Trung Quoc?
Binh sĩ và vũ khí Trung Quốc tham gia tập trận chung với quân đội Nga

Theo RT, chiến lược của Mỹ dường như nhằm gây chia rẽ hai nước bằng cách mô tả Nga là “đối tác chiếu dưới” trong mối quan hệ này. Điều này gợi nhớ chiến lược từ những năm 1970 của Mỹ khi cựu Ngoại trưởng Henry Kissinger đã lợi dụng những lo ngại của Trung Quốc về việc trở thành bên yếu thế hơn trong mối quan hệ với Liên Xô để chia rẽ Xô-Trung.

Theo trang báo Nga, dù nước này lo ngại về sự bất cân xứng trong quan hệ kinh tế với đối tác Trung Quốc, thì lập luận về “đối tác chiếu dưới” lại dựa trên một số giả định sai lầm trong cách tiếp cận các vấn đề quốc tế của Mỹ.

Phương Tây từng dự đoán rằng mối quan hệ đối tác Nga-Trung sẽ bị cản trở bởi những tham vọng kinh tế của Bắc Kinh ở Trung Á, và giờ đây những tiếng nói tương tự cũng dự báo về sự suy giảm mối quan hệ này do Moscow được cho là đang lo sợ bị yếu thế. RT nhấn mạnh, cả hai “giả thuyết” này đều có khả năng thất bại thảm hại bởi chúng đều dựa trên sự giả định về những tham vọng bá quyền.

Trong suốt thế kỷ 19, Nga và Anh đã cạnh tranh để giành quyền thống trị không gian Á-Âu trong một cuộc chơi được biết đến với tên gọi là “Ván cờ lớn”. Trong thế kỷ 20, Liên Xô và Mỹ đã lao vào Chiến tranh Lạnh để giành quyền thống trị thế giới. Trong thế kỷ 21, Nga không có khả năng và cũng không có ý định theo đuổi sự bá quyền, thay vào đó Moscow đã xác định rõ vai trò của mình là một cường quốc cân bằng hơn và chống lại chủ nghĩa bá quyền.

Vi sao nguoi Nga tin vao 'tinh cam' voi Trung Quoc?
Mỹ đang dùng lại chiến lược cũ từng chia rẽ Xô-Trung?

Sau khi Liên Xô sụp đổ, Moscow muốn cùng phương Tây xây dựng Đại châu Âu. Nga sẵn sàng chấp nhận vị thế là một "đối tác chiếu dưới" trước một cường quốc mạnh hơn nhiều là Mỹ. Điều này có nghĩa là Washington có thể dẫn đầu - nhưng không thể thống trị.

Nhưng chiến lược an ninh của Mỹ lại theo đuổi sự thống trị hoàn toàn và luôn duy trì mong muốn củng cố thế nguyên trạng đơn cực, trong đó điều Washington muốn còn hơn cả “quốc gia quyền uy nhất”. Kết quả là Nga không bao giờ được chấp nhận vai trò là đối tác chiếu dưới và thay vào đó, Nga bị loại khỏi cấu trúc an ninh châu Âu. Định dạng “tổng bằng 0” của Chiến tranh Lạnh vẫn được giữ nguyên.

Quan điểm của người Nga

Người Nga thừa nhận Trung Quốc hiện là nền kinh tế mạnh hơn trong quan hệ đối tác với Nga và những kiểu quan hệ bất đối xứng đó đang tạo ra những hạn chế nhất định. Moscow chấp nhận vai trò của Trung Quốc, nhưng phản đối sự thống trị của Bắc Kinh.

RT cho rằng Trung Quốc đến nay đã không cố tận dụng những sự bất cân xứng đó trong quan hệ với Nga. Không giống như những nỗ lực của Washington nhằm tách Nga ra khỏi các nước láng giềng ở Đông Âu và Trung Á, Bắc Kinh đã tránh những âm mưu kiểu này và thay vào đó tập trung hướng tới việc điều tiết các lợi ích chiến lược của Nga.

Vi sao nguoi Nga tin vao 'tinh cam' voi Trung Quoc?
Người Nga tin vào "tình cảm" trong mối quan hệ với Trung Quốc?

Hiện nay, Nga là đối tác không thể thiếu đối với Trung Quốc để thiết lập vị thế lãnh đạo kinh tế tại lục địa Á-Âu rộng lớn. Trong một thế giới đa cực, Moscow có thể áp dụng quan điểm quyền lực xoay vòng và chuyển hướng sang các trung tâm quyền lực khác nếu Bắc Kinh bắt đầu tham vọng vượt qua vai trò lãnh đạo để cố giành quyền thống trị.

Ngay cả khi Nga lo ngại về thân phận “đối tác chiếu dưới” khi tiếp cận Trung Quốc, thì Mỹ cũng khó tách Moscow ra khỏi Bắc Kinh. Sẽ rất khó để Washington thuyết phục được người Nga rằng họ có thể “cứu” Nga thoát khỏi mối quan hệ đối tác bất cân xứng với Trung Quốc. Chính Mỹ cũng đang chèn ép Nga về nhiều mặt. Trang RT cho rằng trong 7 năm qua, Mỹ luôn âm mưu làm suy yếu Nga bằng cách gia tăng tối đa sức ép về quân sự, kinh tế và chính trị, cũng như bằng một cuộc chiến tranh thông tin chống Nga khốc liệt.

Chính vì những thách thức này mà Trung Quốc đã trở thành đối tác không thể thiếu đối với Nga để thiết lập một cấu trúc kinh tế song song bằng các công nghệ mới, các ngành công nghiệp chiến lược, các hành lang giao thông, ngân hàng, hệ thống thanh toán… Các động cơ thúc đẩy quan hệ đối tác Nga-Trung sẽ tồn tại độc lập với Mỹ, mặc dù sự hiếu chiến của Mỹ đối với Moscow chắc chắn đang làm gia tăng “tình cảm” của Nga đối với mối quan hệ Nga-Trung.

Đánh giá về động thái của chính quyền mới ở Mỹ dưới thời Tổng thống Joe Biden, RT nhận định Washington nhiều nhất cũng sẽ chỉ đưa ra một “lệnh ngừng bắn” tạm thời, chứ chưa cài đặt lại quan hệ có thể chấp nhận được thời hậu Chiến tranh Lạnh, qua đó cải tổ cấu trúc an ninh châu Âu để khắc phục những bất đồng.

Chiến dịch gây sức ép tối đa của Mỹ trong vấn đề Ukraine đã thất bại, dự án đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc 2 không thể bị ngăn chặn và cuộc chiến ở Syria sắp kết thúc khi Saudi Arabia và các quốc gia khác trong khu vực đang khôi phục quan hệ với chính phủ của Tổng thống Bashar Assad.

Vi sao nguoi Nga tin vao 'tinh cam' voi Trung Quoc?
Chèn ép Nga không phải là bước đi khôn ngoan của Mỹ bởi phía sau luôn có bóng dáng Trung Quốc

Mặc dù vậy, RT cũng hoan nghênh sáng kiến của Tổng thống Biden là rất đáng “ngưỡng mộ” và là cơ hội làm giảm căng thẳng và có thể khôi phục một số kết nối kinh tế giữa phương Tây và Nga. Việc đa dạng hóa sự kết nối của Nga với các thị trường thế giới phù hợp với mục tiêu của Moscow trở thành một nhân tố cân bằng quyền lực mềm trong một Đại Á-Âu đa cực, đồng thời cũng phù hợp với hy vọng của Mỹ trong việc tránh để Moscow trở nên quá phụ thuộc vào Trung Quốc.

Bất chấp những cảnh báo của phương Tây, RT tái khẳng định việc Nga từ bỏ quan hệ đối tác chiến lược với Bắc Kinh hoặc tham gia bất kỳ sáng kiến nào chống Trung Quốc đều là điều không tưởng.

Còn tờ Thời báo Hoàn cầu của Trung Quốc nhấn mạnh, Bắc Kinh và Moscow hiện đang duy trì liên lạc thường xuyên và tương tác thân thiện bất chấp việc Mỹ đang cố xoa dịu căng thẳng với Nga và tập trung vào cuộc cạnh tranh với Trung Quốc. Một số chiến lược gia ở Washington vẫn muốn học theo vở kịch Chiến tranh Lạnh để chia rẽ quan hệ Trung-Nga hòng phục vụ cho lợi ích của Mỹ.

Theo giới phân tích Trung Quốc, Mỹ đã mắc sai lầm cơ bản với suy nghĩ hão huyền này, bởi vì ngày nay - như những gì Tổng thống Nga Putin từng nói - Mỹ có nguy cơ đi theo “vết xe đổ” của Liên Xô cũ, do Washington quá tự tin - đe dọa cả Bắc Kinh lẫn Moscow trong khi quan hệ Trung-Nga không có căng thẳng.

Thái Minh

Thứ Hai, 14/06/2021 07:24

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện