Vì sao châu Âu không thể ngó lơ vaccine Nga?

(Quan hệ quốc tế) - Châu Âu từng tẩy chay vaccine Nga nhưng rồi lại chào đón với thái độ cẩn trọng, trong khi các thành viên EU khác đã nhanh chóng mua vaccine Nga.

Sau Hungary thì Cộng hòa Séc là quốc gia EU thứ hai tuyên bố không cần chứng chận phê duyệt của Cơ quan Dược phẩm châu Âu (EMA) để chấp nhận mua vaccine của Nga.

Vi sao chau Au khong the ngo lo vaccine Nga?
Châu Âu vẫn chưa cấp phép lưu hành vaccine Sputnik V của Nga khiến một số quốc gia đã tự đi đường riêng.

Cộng hòa Séc được cho là có phản ứng chỉ trích mạnh mẽ về chương trình phân phối vaccine chậm chạp của châu Âu. Thủ tướng CH Séc Andrej Babis mới đây đã vừa tham vấn cho Tổng thống nước này gửi một lá thư tới Tổng thống Nga Vladimir Putin, mong muốn được sớm chấp thuận việc mua vaccine ngừa COVID-19 của Nga để nhanh chóng tiêm chủng cho người dân. Lá thư cũng báo hiệu rằng nước này sẽ không chờ đợi EMA bật đèn xanh cho vaccine Nga mới đặt mua mà muốn các đơn hàng vaccine một cách sớm nhất.

Nói về quyết định không cần tới sự phê duyệt của EMA nhằm đảm bảo chất lượng của vaccine Nga, Thủ tướng Séc cho biết: "Vấn đề không phải là địa chính trị, mà là sức khỏe con người và những nỗ lực của chúng ta để bảo vệ quốc gia của mình càng nhiều càng tốt."

Đáng chú ý hơn nữa là tuyên bố của Thủ tướng Babis đưa ra vào ngày cuối cùng của tháng 2 đã mâu thuẫn với lời khẳng định của ông hồi đầu tháng, nói rằng, Séc sẽ sớm đặt mua vaccine của Nga và Trung Quốc một khi chúng lọt qua vòng kiểm tra của EMA.

Cuối cùng, Séc cũng đã thay đổi quan điểm của mình với vaccine Nga với lý do tương tự như một đồng minh châu Âu khác của họ là Hungary đã nhận định.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban trả lời phỏng vấn tờ Focus của Đức nói: "Đại dịch phải được chiến đấu bởi càng nhiều vaccine cho người dân càng tốt. Không có vaccine phương Đông và phương Tây trong thời đại ngày nay. Chỉ có loại tốt và chưa hiệu quả bằng. Các cơ quan y tế của Hungary cũng tự tiến hành các cuộc điều tra và đảm bảo tính hiệu quả của các loại vaccine trước khi chúng tôi đặt mua chúng."

Rõ ràng, giới chức châu Âu nhận thức được rằng, để chống lại đại dịch toàn cầu này cần phải có sự chung tay trên khắp thế giới trong việc san sẻ những liều thuốc quý giá, nhưng ngoài việc thừa nhận chương trình tiêm chủng bị chậm và đổ lỗi cho các nhà sản xuất vaccine, EU cũng không sớm thúc đẩy bổ sung vaccine từ các nước khác vào chương trình của mình.

Sau khi Tạp chí y khoa hàng đầu thế giới là The Lancet công bố kết quả thử nghiệm lâm sàng của vaccine Nga Sputnik V, nhiều quan chức châu Âu trong đó có Thủ tướng Đức Angela Merekel đã ngợi khen thành tích của Nga song họ vẫn không sớm chấp bút để mua thêm vaccine này.

Châu Âu sợ hiệu quả của vaccine Sputnik V hay sợ quyền lực mềm nước Nga?

Câu hỏi được đặt ra là vì sao châu Âu dù thừa nhận chậm trễ và thiếu vaccine nhưng kiên quyết không bổ sung vaccine Nga? Phải chăng họ vẫn còn e ngại về chất lượng, tính hiệu quả của chúng?

Nếu nói tới điều này, cần nhớ rằng, Đức mới chỉ tiêm 15% trong tổng số liều vaccine AstraZeneca nhận được. Có khoảng hơn 1 triệu liều vaccine AstraZeneca chưa được tiêm vì người Đức dường như nhạy cảm với việc tiêm loại vaccine được đánh giá là không thực sự có khả năng cao chống lại COVID-19.

Vi sao chau Au khong the ngo lo vaccine Nga?
Người Đức đang thừa vaccine AstraZeneca trong khi nhiều quốc gia châu Âu khác đang ngóng chờ từng ngày để có bất cứ loại vaccine nào được EMA cấp phép.

Khoan hãy nhắc tới hiệu quả thực sự của vaccine AstraZeneca trong việc chống lại COVID-19, trong khi người Đức thờ ơ với những liều vaccine này thì các quốc gia vùng Tây Balkan, vốn là đồng minh then chốt và là thành viên tương lai của EUvẫn trông chờ vào sự hỗ trợ của EU trong chương trình tiêm chủng, lại không nhận được liều vaccine nào.

Các nước Kosovo, Montenegr và Bosnia - Herzegovina vẫn đang chờ nhận lô hàng vaccine đầu tiên, còn Albania và Bắc Macedonia tới nay mới tiêm được cho vài trăm người.

Các nước Tây Balkan đã tham gia chương trình COVAX của Liên Hợp Quốc nhưng việc phân phối vaccine được ưu tiên cho các quốc gia không đủ khả năng mua và họ không thuộc chương trình này, đồng thời bị bỏ rơi trong kế hoạch cung ứng vaccine khẩn cấp của khối EU.

Sự thiếu công bằng như vậy đã dẫn tới những bất cập của chương trình tiêm chủng châu Âu, buộc các quốc gia trong liên minh như Séc và Hungary phải "tự thân vận động".

Cùng với Séc và Hungary thì Chính phủ Serbia cũng đã sớm tự chuẩn bị chương trình tiêm chủng riêng thông qua Nga và Trung Quốc. Serbia cho biết Trung Quốc tới nay đã cung cấp cho nước này 1,5 triệu liều vaccine của Sinopharm, giúp đất nước 7 triệu dân vượt lên hàng đầu trong cuộc đua tiêm chủng COVID toàn cầu.

Nhờ nhanh chóng ký các hợp đồng vaccine với Trung Quốc và Nga, giờ đây Serbia khá rảnh tay triển khai chiến dịch chủng ngừa đại trà của mình. Tuần trước, họ còn thông báo tặng 4.000 liều vaccine Sputnik của Nga cho Montenegro. Món quà tuy ít ỏi nhưng thể hiện thiện chí và tình hữu nghị giữa hai quốc gia cùng khu vực.

Với nhu cầu đang ngày càng tăng và sự lựa chọn vaccine đã ngày càng đa dạng hơn, nhiều thành viên châu Âu cũng xem xét đến việc sản xuất vaccine Nga tại quốc gia của họ để chủ động hơn trong việc tiêm chủng. Rõ ràng là bên cạnh bán vaccine với giá tốt lại sớm nhất cùng hỗ trợ các nước khác tự sản xuất vaccine thì Nga là một đối tác không tồi.

Tất yếu việc Nga nhanh chóng đi trước cả thế giới trong việc cung cấp vaccine và giúp các nước tự sản xuất vaccine đều mang lại "quyền lực mềm" cho nước Nga. Song cũng như cách mà Séc và Hungary lý giải, đại dịch là toàn cầu và mạng người quan trọng hơn tất cả.

Với một thị trường mở như châu Âu, thật khó tin là họ lại dễ dàng để vaccine Nga "làm mưa làm gió" trong khi cũng đã tự sản xuất được vaccine của chính mình.

Đông Phong

Thứ Hai, 01/03/2021 18:22

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện