Vẫn còn kịch bản khó lường cho nước Mỹ

(Quan hệ quốc tế) - Ngay cả khi ông Biden giành được đủ 270 phiếu đại cử tri, chiến thắng chưa hẳn đã nằm chắc trong tay ứng cử viên đảng dân chủ này.

Người thứ ba thế chỗ?

Sáng sớm nay theo giờ Hà Nội, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khuyên đối thủ Joe Biden không “tuyên bố một cách sai lầm” về chiến thắng trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng. Đoạn tweet của Tổng thống Trump viết: “Ông Joe Biden không nên tuyên bố một cách sai lầm về chức vụ Tổng thống. Tôi cũng có thể đưa ra tuyên bố tương tự. Việc kiện tụng mới chỉ bắt đầu!”.

Còn trong bài phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump cũng cam kết sẽ tiếp tục theo đuổi cuộc chiến pháp lý. Trong bài phát biểu được Nhà Trắng công bố, Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ theo đuổi tiến trình này thông qua mọi khía cạnh của luật pháp để đảm bảo rằng nhân dân Mỹ tin tưởng vào chính phủ của chúng tôi. Tôi sẽ không bao giờ từ bỏ cuộc đấu tranh cho các bạn và cho đất nước của chúng ta”.

Van con kich ban kho luong cho nuoc My
Cơ hội để ông D. Trump ở lại Nhà Trắng ngày càng thu hẹp?

Ủy ban Toàn quốc của đảng Cộng hòa (RNC) đang tìm cách huy động ít nhất 60 triệu USD nhằm tài trợ cho những thách thức pháp lý mà Tổng thống Trump đưa ra liên quan tới kết quả của cuộc bầu cử tổng thống 2020. Tính tới nay, đội ngũ tham gia chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump đã đệ đơn kiện tại một số bang, nơi ứng cử viên của đảng Dân chủ Joe Biden giành chiến thắng, với cáo buộc “có gian lận bầu cử”.

Những diễn biến mới này cho thấy, ngay cả khi ông Biden giành được đủ 270 phiếu đại cử tri, chiến thắng chưa hẳn đã nằm chắc trong tay ứng cử viên đảng dân chủ này. Ông Trump cho thấy quyết tâm không bỏ cuộc và kết quả cuối cùng có thể chỉ được định đoạt sau các phán quyết của tòa án.

Trong khi đó, tờ The Hill của Mỹ bình luận rằng một số đoạn trong Hiến pháp Mỹ thường bị bỏ sót có thể ảnh hưởng đến kết quả của cuộc bầu cử tổng thống Mỹ. Tờ báo này cũng nêu ra một kịch bản khó lường là hai ứng cử viên sẽ hòa nhau khi cùng giành được 269 phiếu đại cử tri. Khi đó, câu hỏi đặt ra ai sẽ là người chiến thắng?

Van con kich ban kho luong cho nuoc My
The Hill không loại trừ kịch bản "hòa" giữa ông Trump và ông Biden

Theo The Hill, điều đầu tiên là phải có một “trận hòa” thực sự, tức là không có sự gian lận, lừa gạt và phải đợi kết quả kiểm phiếu cuối cùng chính xác nhất. Điều này có nghĩa là không có hành vi nhồi nhét phiếu vào thùng phiếu hay phiếu bầu của cử tri đã chết hoặc làm giả tổng số phiếu bầu bằng các phương tiện mạng tinh vi.

Ngay cả khi hai bên “hòa” thì kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào bước tiếp theo là cuộc bỏ phiếu của các đại cử tri. Nếu các đại cử tri trung thành, số phiếu của ông Trump và ông Biden tiếp tục bằng nhau. Khi đó, Hạ viện sẽ là cơ quan chịu trách nhiệm bầu chọn tổng thống.

Mỗi bang, từ California đông dân cư đến bang Indiana thưa thớt, sẽ chỉ có một phiếu bầu duy nhất. Các cuộc “mặc cả” sẽ diễn ra giữa các đảng viên Dân chủ ở các bang do Cộng hòa kiểm soát và ngược lại nhằm đạt được thỏa thuận về việc bang đó sẽ bỏ phiếu bầu duy nhất cho ai.

Theo The Hill, Tu Chính án Thứ 12 của Hiến pháp Mỹ, được phê chuẩn năm 1804, quy định rằng trong trường hợp cả Biden hay Trump không nhận được đa số từ các đại cử tri, Hạ viện sẽ chọn “từ những người có số phiếu cao nhất không vượt quá thứ 3 trong danh sách những người bầu tổng thống”.

Van con kich ban kho luong cho nuoc My
Kịch bản về "nhân vật thứ ba" được The Hill đề cập

Ba ngày sau cuộc bầu cử tổng thống chứng kiến số lượng cử tri đi bỏ phiếu kỷ lục (160 triệu người), kết quả vẫn chưa ngã ngũ. Kết quả kiểm phiếu sơ bộ tại các bang "chiến địa" cho thấy ông Biden đang có rất nhiều lợi thế khi đang tạm dẫn trước ông Trump tại các bang Arizona, Nevada và thậm chí là Georgia - bang vốn có truyền thống nghiêng về ứng cử viên của đảng Cộng hòa.

Tại bang Pennsylvania - bang bỏ phiếu cho ông Trump trong cuộc bầu cử năm 2016, ông Biden cũng đang có nhiều hơn đối thủ của đảng Cộng hòa gần 20.000 phiếu bầu. Nếu chiến thắng tại bang này, ông Biden sẽ có thêm 20 phiếu đại cử tri, qua đó vượt qua số phiếu tối thiểu cần có để bước chân vào Nhà Trắng.

Khe cửa hẹp cho ông Trump

Thông thường, khi dữ liệu cho thấy một ứng cử viên có vị trí dẫn đầu mà không thể đảo ngược, các hãng truyền thông lớn của Mỹ sẽ tuyên bố ứng cử viên đó là người chiến thắng. Điều này thường xảy ra vào đầu giờ sáng của ngày hôm sau ngày bỏ phiếu. Đây không phải là kết quả chính thức cuối cùng, mà chỉ là dự đoán, trong khi cần nhiều ngày để kiểm phiếu và công bố kết quả chính thức cuối cùng.

Tuy nhiên, với số lượng phiếu bầu lớn trong cuộc bầu cử năm nay, thì việc kiểm phiếu sẽ mất nhiều thời gian hơn, đặc biệt là khi một số bang “chiến trường” không cho phép kiểm phiếu trước ngày bầu cử. Vì vậy, họ phải kiểm đếm tất cả mọi loại phiếu trong ngày bầu cử và việc kiểm phiếu gửi qua bưu điện có thể mất nhiều thời gian hơn so với phiếu bầu trực tiếp do các yêu cầu về tính xác thực.

Van con kich ban kho luong cho nuoc My
Quá trình kiểm phiếu tại Mỹ vẫn tiếp diễn. Mọi kết quả trên truyền thông đều là dự đoán.

Giới phân tích quốc tế đánh giá cuộc bầu cử Mỹ năm nay là một cuộc bầu cử có rất nhiều tranh chấp liên quan đến pháp lý. Trước Ngày Bầu cử 3/11, đã có hơn 300 vụ kiện trên 44 bang liên quan đến việc bỏ phiếu qua bưu điện và bỏ phiếu sớm trực tiếp trong cuộc bầu cử năm nay. Các vụ kiện này tập trung vào một loạt các vấn đề như thời hạn gửi và nhận phiếu bầu, yêu cầu chữ ký của nhân chứng và các loại phong bì được sử dụng để gửi phiếu.

Các bang do đảng Cộng hoà kiểm soát khẳng định các hạn chế này là cần thiết để ngăn chặn hành vi gian lận bầu cử. Tuy nhiên, các thành viên đảng Dân chủ nói đây là những nỗ lực này nhằm ngăn cản mọi người thực hiện quyền công dân của họ.

Tại bang Wisconsin, ban vận động của Tổng thống Trump nói họ đã yêu cầu kiểm phiếu lại ở bang này “dựa trên những điều bất thường mà họ chứng kiến” trong Ngày Bầu cử. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ khi nào sẽ diễn ra cuộc kiểm phiếu lại này, do thông thường những cuộc kiểm phiếu lại sẽ không được tiến hành cho đến khi các quan chức quận hoàn thành việc kiểm đếm lần đầu các phiếu bầu. Hạn chót của bang Wisconsin cho việc này là ngày 17/11.

Theo Giáo sư Richard Briffault của Đại học Luật Columbia, đã có một cuộc kiểm phiếu lại ở bang Wisconsin vào năm 2016, và nó đã “thay đổi khoảng 100 phiếu”. Ông nói: “Việc kiểm phiếu lại không phải là một phương tiện thách thức tính hợp pháp của một cuộc bỏ phiếu. Nó chỉ là một phương tiện để đảm bảo rằng việc kiểm đếm phiếu bầu là chính xác”.

Tại bang Michigan, nơi ông Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2016 với số phiếu chênh lệnh thấp nhất - chỉ hơn 10.700 phiếu, ngày 4/11, ban vận động tranh cử của ông đã nộp hồ sơ một vụ kiện để yêu cầu dừng việc kiểm phiếu ở bang này, dù 96% số phiếu đã được các quan chức bầu cử địa phương kiểm tra một cách không chính thức. Đến nay, ông Biden đã được xác định là giành thắng lợi ở Michigan.

Tại bang Pennsylvania, ông Trump tập trung vào quyết định của bang này về việc đếm các lá phiếu được đóng dấu bưu điện trước Ngày Bầu cử nhưng đến muộn tới 3 ngày. Tòa án Tối cao Mỹ ngày 6/11 đã ra lệnh cho Hội đồng bầu cử bang Pennsylvania tách riêng các lá phiều bầu gửi qua đường bưu điện đến sau Ngày bầu cử, đồng thời tiến hành kiểm riêng số phiếu trên với cuộc kiểm phiếu tổng thể của bang này. Động thái này cho thấy nhiều khả năng các thẩm phán có thể ra phán quyết tiếp theo để loại bỏ việc tính những phiếu bầu đó.

Van con kich ban kho luong cho nuoc My
Một cuộc biểu tình trước Tòa án Tối cao Mỹ

Giáo sư Briffault chỉ ra rằng các lá phiếu đến muộn đang được tính riêng và nói rằng nếu ông Biden có chiến thắng mà không cần tính đến các phiếu đến muộn này, thì ông Trump không có cơ sở để kiện.

Tại bang Georgia, đảng Cộng hoà và ban vận động tranh cử của ông Trump đã đệ đơn kiện tại quận Chatham để yêu cầu tạm dừng việc kiểm phiếu, cáo buộc có vấn đề trong quá trình xử lý phiếu bầu vắng mặt. Chủ tịch đảng Cộng hoà Georgia David Shafer đã đăng trên Twitter rằng các quan sát viên của đảng này đã nhìn thấy một phụ nữ “trộn hơn 50 lá phiếu vào chồng phiếu bầu vắng mặt chưa đếm”. Họ đã yêu cầu một thẩm phán giải trình các lá phiếu của quận nhận được sau khi các địa điểm bỏ phiếu đóng cửa.

Giáo sư Briffault nhấn mạnh các ban vận động tranh cử có thể kiện tụng về các kết quả quá sít sao ở các bang quan trọng, nhưng “dù sao thì họ vẫn phải tìm ra được vấn đề có liên quan đến giải thích Hiến pháp thì mới có thể được đưa đến Tòa án Tối cao. Ông nói: “Không có quy trình tiêu chuẩn nào để đưa các tranh chấp bầu cử lên Tòa án Tối cao. Đó phải là vấn đề rất bất thường và sẽ phải liên quan đến một vấn đề rất quan trọng”.

Theo một số nhà quan sát, phe Cộng hoà muốn lặp lại kịch bản năm 2000, khi Tòa án Tối cao tại thời điểm đó đã can thiệp, bằng quyết định ngừng kiểm đếm lại phiếu bầu. Ứng cử viên George W. Bush được chấp nhận chiến thắng với khoảng cách chỉ 527 phiếu bầu so với đối thủ Al Gore.

Giáo sư luật Idris Fassassi, Đại học Amiens, cho biết can thiệp của việc Tòa án Tối cao can thiệp vào bầu cử năm 2000 là điều chưa từng có trong lịch sử nước Mỹ và sau đó đã bị chỉ trích mạnh mẽ. Tuy nhiên, với những gì đã từng xảy ra trong nhiệm kỳ Tổng thống Trump, kịch bản Tòa án Tối cao can dự vào bầu cử không phải là không thể xảy ra. Ông Trump cũng có thể đặt nhiều kỳ vọng vào thẩm phán mới được bổ nhiệm là bà Amy Coney Barette do đích thân ông Trump hậu thuẫn.

Tòa án Tối cao hiện nghiêng hẳn về “phe bảo thủ” với tương quan 6/3. Giáo sư luật Idris Fassassi nhấn mạnh rằng cần cảnh giác với kịch bản này, đồng thời bày tỏ lo ngại Tòa án Tối cao có thể từ bỏ lập trường độc lập dưới áp lực của phe Cộng hoà.

Thái Minh

Thứ Bảy, 07/11/2020 10:25

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện