Từ khủng hoảng di cư, Baltic nhận ra lòng tốt của Belarus

(Quan hệ quốc tế) - Belarus phải bỏ tiền và huy động nhân lực vào việc bảo vệ ngôi nhà chung Châu Âu-Đại Tây Dương trước "bão nhập cứ, gió tội phạm"...

Cuộc khủng hoảng dân di cư tại Baltic đang rất nghiêm trọng

Baltic News, ngày 21/7, dẫn lời Bộ trưởng Bộ Nội vụ Litva Agnė Bilotaitė cho biết cuộc khủng hoảng dân di cư tại Baltic là rất nghiêm trọng, đòi hỏi chính quyền nước này phải phản ứng nhanh và có hành động dứt khoát.

Bà Bilotaitė cho rằng việc Tổng thống Gitanas Nausėda nhanh chóng xem xét và ban hành Luật về vấn đề nhập cư sửa đổi, dù đã giúp chính phủ có thể đưa ra biện pháp kịp thời giải quyết tình hình cấp bách hiện nay, nhưng vấn đề vẫn còn rất nan giải.

Chính phủ Litva cho hay quốc gia này đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng chính tri-xã hội toàn diện, khi số lượng người di cư bất hợp pháp tràn qua biên giới tăng gấp 30 lần so với năm ngoái, với gần 2.500 người bị tạm giữ.

Tu khung hoang di cu, Baltic nhan ra long tot cua Belarus 
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Litva Agnė Bilotaitė

Còn theo số liệu của Cơ quan Biên phòng Litva, chỉ riêng nửa đầu tháng 7/2021 có 1.400 người di cư đã nhập cảnh trái phép vào quốc gia thành viên NATO-EU này qua ngả biên giới Litva-Belarus.

Hầu hết những người di cư tràn vào Baltic đến từ Iraq, họ bay đến Belarus trên các chuyến bay trực tiếp từ Baghdad của Iraq và Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ. Từ Belarus họ di chuyển về biên giới phía bắc, rồi tìm cách vượt biên vào Baltic.

Người phát ngôn của Nghị viện Litva Viktorija Čmilytė-Nielsen cho rằng cuộc khủng hoảng người di cư bất hợp pháp trên biên giới Litva-Belarus đã ảnh hưởng tới việc xây dựng chính sách đối ngoại của Vilnius.

"Khi Litva phải đối mặt với dòng người di cư bất hợp pháp, những người đứng đầu các thành phố biên giới phải kêu gọi chính phủ giúp đỡ để ổn định tình hình, điều đó một lần nữa chứng minh các chính sách bảo vệ biên giới của nhà nước đã lỗi thời".

Khi tình hình vượt quá khả năng, chính phủ Litva kêu gọi Liên minh châu Âu giúp đỡ giải quyết cuộc khủng hoảng người di cư tại biên giới Litva-Belarus vì nó đang khiến đời sống chính trị-xã hội tại quốc gia Baltic này đảo lộn.

Để chung tay với Litva, ngày 19/7, Giám đốc điều hành Cơ quan bảo vệ biên giới EU (Frontex), Fabrice Leggeri cho biết cơ quan này đã cử lính biên phòng đến giám sát khu vực biên giới giữa Litva và Belarus.

Theo quyết định của Frontex, từ ngày 29/7 đến ngày 6/10, lính biên phòng cùng các phương tiện, trong đó có cả máy bay trực thăng cũng như nhân viên của cơ quan này sẽ thực hiện sàng lọc và phỏng vấn người di cư ở khu vực biên giới Litva-Belarus.

Tại thủ đô Vilnius của Litva, ông Leggeri nhấn mạnh đây là lần đầu tiên Frontex phải triển khai hoạt động như vậy ở khu vực này. Ông cáo buộc cuộc khủng hoảng di cư hiện nay là do Belarus gây ra, trả đũa Brussels và Vilnius vì đã trừng phạt Minsk.

Chưa biết có phải là do Minsk trả đũa hay không, nhưng rõ ràng cuộc khủng hoảng dân di là hậu quả từ sự lệch pha giữa Baltic với Balarus. Khi tình hình trở nên nghiêm trọng chính phủ Litva đã phản ban bố tình trạng khẩn cấp.

Tu khung hoang di cu, Baltic nhan ra long tot cua Belarus 
Litva tăng cường kiềm soát biên giới để ngăn chặn dòng người nhập cư

Sau khi ban bố tình trạng khẫn cấp thì Litva bắt đầu xây dựng hàng rào biên giới với Belarus nhằm ngăn chặn dòng người nhập cư bất hợp pháp. Khi công việc đang triển khai thì hết cáp quân sự buộc Vilnius phải xin Brussels hỗ trợ.

Brussels trả lời thẳng thừng rằng : "Ủy ban châu Âu không tài trợ cho việc xây dựng hàng rào. Tiền của chúng tôi là nhằm vào các giải pháp bao trùm để kiểm soát biên giới, đảm bảo rằng các vụ vượt biên bất hợp pháp sẽ không tiếp tục".

Người phát ngôn của EC cũng cho biết thêm số tiền này sẽ được sử dụng để giúp đỡ những người di cư bất hợp pháp đang bị tạm giữ tại Baltic. Thấy không thể trông nhờ Brussels, Vilnius phải nhờ cậy "những anh em cựu Xô Viết".

Estonia đã tặng Litva 100 km dây lưới kẽm loạt tốt để làm hàng rào biên giới. Tallinn còn cho biết sẽ giúp Vilnius xây dựng các chướng ngại vật quân sự ở biên giới Litva-Belarus bằng cách gửi máy bay không người lái để kiểm soát biên giới với Belarus.

Ba Lan giúp đỡ Litva bằng cách gửi tới người anh em "cùng chiến tuyến chung chiến hào" này lều bạt quân sự và các thiết bị sưởi ấm. Song cũng như Brussels và Tallinn, Warsaw tuyệt nhiên không đề cập việc nhận người di cư để giảm áp lực cho Vilnius.

Từ khủng hoảng dân di cư, Baltic đã nhận ra lòng tốt của Belarus?

Phản ứng của "chủ nhà" Brussels và những người anh em trong ngôi nhà chung Châu Âu-Đại Tây Dương khiến Vilnius thất vọng, khi người phát ngôn của Nghị viện Litva Viktorija Čmilytė-Nielsen cho rằng nước này bị đối xử như kẻ ăn xin.

Hy vọng lớn nhất của chính quyền Litva là EU sẽ thực hiện chính sách quota trong vấn đề di cư như trong cuộc khủng hoảng dân di cư tại lục địa già năm 2016, từ đó phân bổ số lượng dân nhập cư đang ở trên lãnh thổ Litva cho các thành viên khác.

Tuy nhiên, EC đã phớt lờ. Điều đó khiến Litva phải một mình gồng gánh và chưa biết phải sống chung với khủng hoảng di cư đến bao giờ. Đời sống chính trị-xã hội quốc gia cựu Xô Viết này cũng vì vậy mà chưa biết khi nào mới ổn định lại được.

Tu khung hoang di cu, Baltic nhan ra long tot cua Belarus 
Can thiệp sâu vào vấn đề nội bộ Belarus khiến Baltic phải trả giá bằng cuộc khủng hoảng dân di cư

Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko từng cho rằng đất nước của ông đã là một "rào chắn hữu hiệu" đối với thực trạng di cư bất hợp pháp và buôn bán ma túy từ phía đông tràn vào lục địa già.

Sau khi Mỹ-phương Tây áp đặt một loạt các biện pháp trừng phạt đối với Belarus thì Minsk không còn ngăn chặn dòng người di cư từ Trung Á-Trung Đông-Bắc Phi tràn vào Châu Âu nữa.

Nguyên nhân được nhà lãnh đạo Belarus đương thời cho biết là chính quyền Minsk không còn tiền cũng như sức lực, vì hậu quả từ sự trừng phạt của Mỹ-phương Tây, trong đó có các nước vùng Baltic, khiến Belarus khó khăn.

Như vậy, Belarus không ngăn chặn người di cư tràn vào Baltic không hẳn do Minsk  trả đũa lệnh trừng phạt như Brussels và Vilnius cáo buộc. Tổng thống Lukashenko chưa hẳn xem người di cư như công cụ chính trị, song EU đã dọa tăng trừng phạt.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý ở đây là dường như từ trước tới nay chính quyền Belarus tự bỏ tiền túi và huy động nhân lực để xây dựng Belarus thành rào chắn hữu hiệu cho ngôi nhà chung Châu Âu-Đại Tây Dương.

Rõ ràng, những thực thể ngôi nhà chung Châu Âu-Đại Tây Dương, trong đó có Litva không phải bỏ ra một đồng xu cắc bạc nào để giúp chính quyền Minsk xây dựng rào chắn Belarus, bảo vệ họ trước tác động của "bão nhập cư, gió tội phạm".

Trong khi đó, hàng năm Liên minh Châu Âu phải bỏ ra hàng tỷ USD để Thổ Nhĩ Kỳ ngăn chặn dòng người di cư từ Trung Á-Trung Đông-Bắc Phi tràn vào lục địa già và Brussels phải nhiều lần mệt mỏi khi Ankara làm mình làm mẩy.

Không những vậy, Liên minh Châu Âu còn phải tiến hành sàng lọc người nhập cư để phân loại, từ đó tiếp nhận những đối tượng đủ điều kiện, nhằm làm giảm gánh nặng cho Thổ Nhĩ Kỳ.

Tu khung hoang di cu, Baltic nhan ra long tot cua Belarus 
Chính quyền Tổng thống Lukashenko đã làm tốt nhất những gì có thể để Baltic ổn định trước "bão nhập cư, gió tội phạm"

Với Litva và tất cả các nước Baltic, khi phát sinh những vấn đề trong việc đối phó với cuộc khủng hoảng dân di cư, mới thấy Belarus phải đánh đổi lợi ích lớn thế nào để Baltic ổn định.

Vậy nhưng Vilnius và các đồng minh tại Baltic lại đi đầu trong việc xây dựng chính sách thù địch với Belarus cũng như áp đặt các biện pháp trừng phạt với Minsk. Đặc biệt, họ còn dung dưỡng lực lượng đối lập Belarus chống chính quyền Lukashenko.

 Ngọc Việt

Chủ Nhật, 25/07/2021 18:32

Sự Kiện