Trừng phạt ICC: Mỹ chuẩn bị sắp đặt những bàn cờ mới?

(Quan hệ quốc tế) - Lấy cớ ICC dám điều tra binh sĩ Mỹ phạm tội ác ở Afghanistan để vô hiệu định chế pháp lý này là bước chuẩn bị tốt nhất cho việc "nhổ gai"...

Mỹ thu hồi thị thực nhập cảnh của công tố viên ICC vì... dám điều tra người Mỹ phạm tội ác chiến tranh

BBC đưa tin, ngày 5/4/2019, Bộ Ngoại giao Mỹ đã chính thức phát lệnh thu hồi thị thực nhập cảnh vào Mỹ của Công tố viên trưởng Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), bà Fatou Bensouda.

Công tố viên Fatou Bensouda là người phụ trách điều tra tội ác chiến tranh của lực lượng Mỹ trong cuộc chiến Afghanistan. Theo ICC, quân đội Mỹ đã thực hiện các hành động tra tấn tại những cơ sở giam giữ bí mật do CIA phụ trách ở Afghanistan.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố Washington sẽ từ chối cấp thị thực cũng như thu hồi thị thực nhập cảnh vào Mỹ đối với tất cả nhân viên Tòa án Hình sự Quốc tế liên quan vụ điều tra này.

Trung phat ICC: My chuan bi sap dat nhung ban co moi?
Washington buộc ICC phải miễn nhiễm với người Mỹ và công dân các nước đồng minh

Cựu Giám đốc CIA cũng cảnh báo rằng chính quyền Mỹ đang chuẩn bị các bước đi bổ sung, kể cả trừng phạt kinh tế trong trường hợp ICC không thay đổi quyết định là từ bỏ việc điều tra người Mỹ và đồng minh của Mỹ phạm tội ác chiến tranh.

Trước khi đi đến quyết định trừng phạt ICC, Washington đã cảnh báo định chế pháp lý quốc tế - mà Mỹ có góp phần quan trọng vào việc cho ra đời và vận hành này -rằng chớ đụng vào người Mỹ và những đồng minh được Mỹ bảo trợ.

Điều đó thể hiện rõ qua tuyên bố của Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton vào ngày 10/9/2018 rằng, Mỹ sẽ bắt giam và trừng phạt các thẩm phán cũng như công tố viên của ICC, nếu họ quyết điều tra về hành động của binh sĩ Mỹ tại Afghanistan.

"Mỹ sẽ sử dụng bất cứ biện pháp nào cần thiết để bảo vệ công dân của nước mình tôi và công dân các nước đồng minh khỏi sự truy tố bất công của tòa án phi pháp này", Reuters tường thuật lời ông Bolton.

Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ cấm các thẩm phán, công tố viên của ICC nhập cảnh Mỹ. Chúng tôi sẽ trừng phạt các quỹ của họ trong hệ thống tài chính Mỹ và sẽ truy tố họ trong hệ thống tội phạm theo luật pháp Mỹ".

Nhà chính trị Mỹ cảnh báo thêm: "Chúng tôi sẽ làm điều tương tự với bất cứ tổ chức hay quốc gia nào có sự hỗ trợ Toà án Hình sự Quốc tế thực hiện việc điều tra công dân Mỹ".

Cố vấn An ninh Quốc gia Bolton cho biết ông thay mặt Tổng thống Donald Trump để đưa ra những lời tuyên bố trên. Điều đó chứng tỏ đe doạ trừng phạt ICC là quan điểm của chính quyền Mỹ nhiệm kỳ 57.

Và nay thì không còn là lời đe doạ nữa mà Washington đã ra tay khi không thể buộc Công tố viên trưởng Bensouda và các cộng sự hành động theo chuẩn Mỹ, khiến cho nguy cơ lần đầu tiên công dân Mỹ có thể bị truy tố và xét xử phạm tội ác chiến tranh.

Trung phat ICC: My chuan bi sap dat nhung ban co moi?
Công tố viên trưởng Fatou Bensouda bị Washington trừng phạt vi dám điều tra công dân Mỹ

Tuy nhiên, phản ứng trước quyết định cứng rắn của chính quyền Mỹ, Văn phòng Công tố viên trưởng Fatou Bensouda cho biết, các công tố viên ICC vẫn sẽ tiếp tục nhiệm vụ mà không cần sự chấp thuận của bất cứ bên nào, theo BBC.

ICC là một thiết chế độc lập với hệ thống tòa án hình sự của các quốc gia, độc lập với LHQ. ICC có vị trí pháp lý độc lập với LHQ, có nguồn tài chính đảm bảo hoạt động là đóng góp của các thành viên chứ không phải từ LHQ.

Mỹ tham gia vào ICC dưới thời chính quyền Tổng thống Bill Clinton, nhưng đến thời chính quyền Tổng thống George W. Bush thì rời khỏi định chế pháp lý này. Chính quyền Tổng thống Barack Obama dù hợp tác, song vẫn không đưa Mỹ trở lại ICC.

Tới thời Tổng thống doanh nhân Donald Trump thì Washington không những không có ý định đưa Mỹ quay trở lại ICC, mà còn trừng phạt ICC, qua đó quyết vô hiệu  định chế pháp lý quốc tế này khi cơ chế vận hành của nó ngày càng lệch pha Mỹ.

Trừng phạt ICC, Washington chuẩn bị sắp đặt các bàn cờ chính trị mới theo ý đồ của người Mỹ?

Có thể thấy, vào những năm cuối thế kỷ 20, hiệu quả của “diễn biến hoà bình” đã giúp Mỹ “không tốn một đồng xu, một viên đạn” mà có thể sắp đặt lại nhiều bàn cờ chính trị, khiến Mỹ ngày càng gia tăng tỷ lệ nghịch giữa “củ cà rốt và cây gậy".

Trong thế giới đơn cực hình thành xoay quanh trục lợi ích Mỹ, sức mạnh Mỹ đã củng cố vị thế thống soái của Mỹ. Song qua thời gian thì những đồng minh mới-đối tác cũ nhận ra họ chỉ là "bị bông" cho Mỹ, từ đó phôi thai những hiệu ứng tiêu cực với Mỹ.

Đặc biệt những lực lượng đối nghịch với Mỹ bị lật đổ bởi “diễn biến hoà bình” của Mỹ ngày càng có cơ hội trở lại nắm giữ quyền lực, sau khi người dân các quốc gia này nhận rõ sự thật phía sau “củ cà rốt” mà Mỹ-phương Tây trưng ra.

Trước mối nguy đó, Mỹ phải tìm ra giải pháp tận diệt những thế lực thù địch, những thực thể có phản ứng trái chiều với bộ đôi công cụ "cây gậy và củ cà rốt". Và luật pháp hoá chính trị tỏ ra là một giải pháp tuyệt vời với Mỹ.

Trung phat ICC: My chuan bi sap dat nhung ban co moi?
Gai Maduro đang khiến chính quyền Trump đau nhức

Bởi những thủ đoạn chính trị xấu xa có thể bị lên án, nhưng nếu nó được pháp luật hoá, trở thành những chứng cứ cho lập luận của cơ quan công tố và là cơ sở khép tội của cơ quan xét xử thì nó lại được "rửa sạch" ngay.

Sử dụng Tòa án Hình sự Quốc tế làm công cụ để che chắn mục đích được xem là nhất cử lưỡng tiện với Washington. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là phải làm sao người Mỹ và công dân các nước được Mỹ bảo trợ miễn nhiễm với cơ chế pháp lý này.

Thứ Sáu, 05/04/2019 19:30

Sự Kiện