Triều đại Gaddafi mới ở Libya, Nga xoá cờ Mỹ-phương Tây?

(Quan hệ quốc tế) - Khi Moscow giúp đưa Saif al-Islam Gaddafi trở lại đời sống chính trị Libya thì cũng đồng nghĩa chính thức xoá ván cờ của Washington và đồng minh...

Nga có kế hoạch đưa con trai nhà lãnh đạo Gaddafi trở lại đời sống chính trị Libya

Theo Sputnik ngày 13/11, Phó Thủ tướng chính phủ Nga Sergei Prikhodko cho hay: "Nga không can thiệp vào cuộc xung đột Libya, nhưng quan tâm tới chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Libya, nên Nga liên hệ với tất cả các phe phái chính ở Libya".

Trong khi đó, người đứng đầu Nhóm Liên lạc Nga về giải quyết vấn đề Libya Lev Dengov cho rằng các diễn viên chính trong bàn cờ chính trị Libya hiện nay khó có thể xây dựng được nền tảng chung cho đời sống chính trị Libya thời hậu Gaddafi.

"Vấn đề nổi cộm là người Libya không quyết định được đối tác của họ là ai. Họ liên tục thay đổi lập trường. Đó là sai lầm chết người của các phe phái ở Libya và các nước phương Tây", ông Dengov nhấn mạnh.

Trieu dai Gaddafi moi o Libya, Nga xoa co My-phuong Tay?
Người đứng Nhóm liên lạc Nga về Libya Lev Dengov

Đặc biệt nhà chính trị Nga đã tiết lộ rằng Moscow vẫn liên lạc thường xuyên với Saif al-Islam Gaddafi - con trai cố Tổng thống Muammar Gaddafi - người theo Moscow là không thể thiếu trong việc kiến tạo hòa bình cho Libya.

"Saif đang suy nghĩ tích cực và có thể nói rằng Saif sẽ là một người tham gia quá trình chính trị ngày nay, theo cách này hay cách khác, vì một lý do đơn giản là có rất nhiều người Libya ủng hộ chế độ Gaddafi đang kỳ vọng vào Saif".

Đây là lần đầu tiên Nga cho biết quan điểm cụ thể về vấn để Libya và cũng là lần đầu tiên Moscow tiết lộ về mối liên hệ với nhân vật quan trọng nhất của chế độ Gaddafi mà Mỹ-phương Tây rất sốt ruột muốn biết tông tích sau khi ông được trả tự do.

Saif al-Islam là 1 trong 9 người con của cố lãnh đạo Muammar Gaddafi. Sau khi chế độ Gaddafi bị lật đổ vào tháng 11/2011, Saif đã bị bắt giữ tại miền nam Libya, sau ba tháng chạy trốn quân nổi dậy.

Trước sự kiện đó, phương Tây được cho là đã thở phào nhẹ nhõm bởi đó như là kết thúc tàn khốc cho người từng được coi là nhân vật thừa kế đại tá Gaddafi. Vì tầm ảnh hưởng của Saif nên phương Tây đã tìm cách xoá bỏ ông nhằm tránh hậu hoạ.

Và chiêu trò luật pháp hoá chính trị đã được sử dụng, khi Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), ra cáo buộc Saif phạm tội ác chống lại loài người với trách nhiệm trong việc đàn áp các cuộc biểu tình phản đối tại Libya năm 2011.

Lực lượng bắt giữ Saif đã được yêu cầu trao ông ta lại cho ICC để buộc người đàn ông này phải đối mặt với một phiên toà xét xử tội ác chiến tranh. Tuy nhiên, người Libya đã từ chối trao Saif cho định chế pháp lý quốc tế này.

Năm 2015, toà án của chính quyền Libya được phương Tây hậu thuẫn đã xử Saif tử hình vắng mặt. Tin tức về Saif bị nhạt nhoà dần trong một đất nước Libya hỗn loạn, song với phương Tây thì mối nguy vẫn chưa được hoá giải khi Saif bặt vô âm tín.

Trieu dai Gaddafi moi o Libya, Nga xoa co My-phuong Tay?
Saif Islam Gaddafi - qua6b cờ quan trọng trong nước cờ của Moscow với ván cờ Libya

Bỗng dưng ngày 11/6, lực lượng đối nghịch với phương Tây tại Libya - Hạ viện Libya đóng tại thành phố cảng Tobruk - trả tự do cho Saif al-Islam Gaddafi, “bởi Saif đã là một công dân tự do của Libya”.

Saif được khôi phục quyền công dân trong bối cảnh Libya hỗn loạn là lời cảnh báo cho phương Tây về chế độ Gaddafi, song họ bất lực vì người Libya không có niềm tin với họ. Nay thì mối nguy Saif đã hiển hiện khi quân cờ này nằm trong tay Nga.

Liệu Moscow có thành công với việc tái lập triều đại Gaddafi, hoá giải lời nguyền Gaddafi giúp phương Tây?

Kể từ khi lật đổ chế độ Gaddafi và đưa Libya vào vòng xoáy bất ổn không ngừng, Mỹ-phương Tây và các thế lực chống lại Gaddafi đã thực hiện nhiều ván cờ, đi nhiều nước cờ nhưng tình hình tại Libya ngày càng tồi tệ hơn.

Nhiều hội nghị quốc tế về Libya đã được tổ chức nhưng Nga luôn vắng bóng. Song tới Hội nghị Palermo diễn ra ngày 12-13/11/2018 ở Italy thì Nga đã tham dự và dẫn đầu phái đoàn là Thủ tướng Medvedev, dù Tổng thống Putin là người được mời.

Tuy nhiên, tại Hội nghị Palermo, Moscow không có đề xuất mới mà cho rằng Thỏa thuận Skhirat là cơ sở duy nhất khả thi để đạt được thỏa thuận dài hạn cho Libya như đã nêu trong Nghị quyết 2434 của HĐBA LHQ.

Nhưng bên lề Hội nghị Palermo thì giới chức Nga đã chủ động tiết lộ thông tin động trời liên quan tới "tội phạm Saif al-Islam Gaddafi" mà phương Tây đang săn lùng và khẳng định đây là nhân tố không thể thiếu cho hoà bình của Libya.

Điều này cho thấy dường như Moscow đang quyết tâm đưa Saif al-Islam Gaddafi trở lại đời sống chính trị Libya và tái lập triều đại Gaddafi. Liệu Saif có cơ hội và Moscow có thành công?

Theo giới phân tích, ngay lần đầu tiên xuất hiện trong tiến trình kiến tạo hoà bình cho Libya mà Nga đã làm lộ nhân tố Saif al-Islam Gaddafi, chứng tỏ Moscow đã tính toán rất kỹ nước cờ của mình và xác suất thành công là khá cao.

Trieu dai Gaddafi moi o Libya, Nga xoa co My-phuong Tay?
Hội nghị Palermo - Sự kiện chính trị ngoại giao quốc tế về Libya đầu tiên có Nga tham dự

Thứ nhất, đối với nội tình Libya. Lực lượng ủng hộ Saif al-Islam Gaddafi hiện nay nhiều hơn bất cứ lực lượng chính trị nào khác tại Libya. Điều đó đồng nghĩa khi được trao cơ hộ, Saif sẽ có quyền và có lực, chứ không chỉ biểu tượng hoà giải của Libya.

Theo Foreign Policy Journal, hơn 1 triệu người Libya ủng hộ Gaddafi đang lưu vong tại Ai Cập và khoảng hơn 300.000 người đang phiêu bạt ở trung Đông - nghĩa là một lực lượng tương đương 1/4 dân số Libya - sẵn sàng trở về, nếu Saif được tạo cơ hội.

Thực ra, việc đặt vấn đề Saif al-Islam Gaddafi là nhân tố duy nhất có thể mang lại hoà bình cho Libya đã được chính giới truyền thông phương Tây đề cập từ lâu, ngay  khi ông ta còn chưa được thả tự do và trước khi người dân Libya thể hiện ý nguyện.

Thứ Bảy, 17/11/2018 09:35

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện