Thổ Nhĩ Kỳ-Đức: Dùng lại cây gậy và củ cà rốt

(Quan hệ quốc tế) - Thổ Nhĩ Kỳ đang quyết định "làm thật", ra cây gậy với Đức khi củ cà rốt là vấn đề di cư sang châu Âu quá ngọt ngào.

Ngày 9/6, tờ Bild cho biết Thổ Nhĩ Kỳ đang lên kế hoạch hành động kiên quyết nhằm vào Berlin để đáp trả nghị quyết của Quốc hội Đức công nhận vụ thảm sát người Armenia thời Đế chế Ottoman là tội ác diệt chủng.

Tờ Bild dẫn lời ông Ibrahim Kalyn, Thư ký báo chí của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, nêu rõ: "Các nhà chức trách có thẩm quyền, đặc biệt là Bộ Ngoại giao, đang chuẩn bị kế hoạch hành động".

Theo vị này, "kế hoạch chi tiết sẽ được không qua sau khi được Thủ tướng và Tổng thống xem xét".

Cùng ngày, hãng thông tấn Anadolu đưa tin Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan doạ sẽ có biện pháp trả đũa nếu Berlin không sửa chữa "sai lầm" nói trên.

Tho Nhi Ky-Duc: Dung lai cay gay va cu ca rot
Người dân Thổ Nhĩ Kỳ phản đối việc Quốc hội Đức thông qua nghị quyết coi việc Đế chế Ottoman tàn sát người Armenia là hành động diệt chủng. Ảnh: Reuters

Hiện Ankara đang chuẩn bị ít nhất 3 vụ kiện chống 11 nghị sĩ Quốc hội Đức gốc Thổ Nhĩ Kỳ với các cáo buộc công khai làm mất uy tín của dân tộc Thổ Nhĩ Kỳ, nước Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ, Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, Chính phủ và các cơ quan tư pháp nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ.

Cho tới nay, phía Thổ luôn coi vụ tàn sát 1,5 triệu người Armenia khi xưa chỉ là sự việc bình thường xảy ra trong chiến tranh. Trên thế giới đã có quốc hội và chính phủ của 25 quốc gia bác bỏ quan điểm của Thổ và coi vụ việc này là diệt chủng, trong đó có cả Quốc hội Mỹ và nhiều quốc gia châu Âu.

Dù căng thẳng Đức-Thổ đang diễn ra, nhưng những gì mà nó gây ra đối với quan hệ chung Thổ-EU là không đong đếm. Đặc biệt khi Thổ Nhĩ Kỳ là nước cửa ngõ của dòng người di cư từ Bắc Phi đổ vào châu Âu mà liên hiệp này đã gồng vai đón trách nhiệm.

Khi đổ tiền vào gây dựng mối quan hệ đồng minh với Thổ Nhĩ Kỳ, EU mà chủ trương là Đức và Thủ tướng Angela Merkel đã xác định phải "lụy" Ankara để ngăn chặn dòng người di cư tới từ Bắc Phi.

Hôm 18/3, Liên minh EU đã ký một thỏa thuận gây tranh cãi với Thổ Nhĩ Kỳ nhằm ngăn chặn làn sóng di cư bất hợp pháp đổ vào châu Âu, đổi lại Ankara sẽ được hỗ trợ về chính trị và tài chính.

Mục tiêu của thỏa thuận mới ký là đóng cửa con đường chính thông qua biển Aegean (vùng biển giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ) mà qua đó hơn 1 triệu người nhập cư và tị nạn đã đổ vào châu Âu hồi năm ngoái để hướng lên các nước phía Bắc như Đức và Thụy Điển.

Từ khi bắt đầu kế hoạch trên, Thổ Nhĩ Kỳ là nước hào hứng hơn cả. Tuy nhiên sau khi đạt được những thỏa thuận bước đầu, chính quyền Erdogan đã lật mặt và tiếp tục đưa ra thêm các yêu sách đòi hỏi, mặc cả.

Điều này càng được thể hiện rõ hơn khi Đức gây dư luận về cuộc tàn sát đế chế Ottoman và Ankara quyết định sẽ dùng gậy để chơi với EU. Củ cà rốt là cuộc khủng hoảng di cư đã quá ngọt ngào để Thổ Nhĩ Kỳ quyết định dùng chiêu bài này.

 Không chỉ là thể hiện việc Ankara sẽ "làm thật" với Đức và EU, từ hồi tháng 4, Tổng thống nước này đã khẳng định: “Có những điều kiện rõ ràng. Nếu EU không thực hiện các bước cần thiết, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không tuân thủ thỏa thuận”.

Khi đó, ông Erdogan đã nhấn mạnh, nước này sẽ chỉ tiếp tục thực hiện thỏa thuận di cư nếu EU đáp ứng 3 điều kiện: tài trợ thêm 3,4 tỉ USD, đẩy nhanh tiến trình đàm phán về vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập EU, miễn thị thực đi lại cho công dân Thổ vào khu vực Schengen của EU vào cuối tháng 6 tới.

Nói vậy để thấy rằng, chiến thuật cây gậy và củ cà rốt mà Thổ Nhĩ Kỳ quyết định dùng khi tuyên bố "lên kế hoạch hành động kiên quyết nhằm vào Berlin" chỉ là lời cảnh báo cho một tiến trình gây dựng quan hệ mới có diễn biến khó khăn hơn đối với Berlin mà thôi.

EU vẫn lẩn quẩn vung tiền

Tho Nhi Ky-Duc: Dung lai cay gay va cu ca rot
Thí nghiệm ngăn dòng di cư ở Thổ Nhĩ Kỳ khiến EU bị "hớ".

Trong diễn biến mới nhất, EU đang theo đuổi ý định thỏa thuận với các nước châu Phi về cách thức ngăn chặn dòng người tị nạn vào các thành viên của khối.

Từ những "đỏng đảnh" mà Ankara mang lại bất an với EU, thỏa thuận giữa EU và Thổ Nhĩ Kỳ về vấn đề tị nạn bất cứ khi nào cũng có thể đổ vỡ và buộc EU phải tiếp tục trả giá đắt hơn đồng thời ngậm ngùi tìm hướng đi khác. 

EU định hợp nhất chính sách viện trợ phát triển với chính sách nhập cư và sẽ chỉ hỗ trợ những quốc gia châu Phi chịu hợp tác theo ý của EU trong vấn đề tị nạn. Cụ thể là phải nhận trở lại những người không được EU cho phép tị nạn, dựng trại tị nạn trên lãnh thổ như Thổ Nhĩ Kỳ đã làm. 

Huy Vũ (Tổng hợp)

Thứ Sáu, 10/06/2016 07:52

Sự Kiện