Sao 'anh em cũ' muốn chính trị hóa dòng lợi ích Nga?

(Quan hệ quốc tế) - Thỏa thuận Mỹ-Đức đưa Nord Stream-2 về đúng bản chất của nó là dự án kinh tế sẽ vô hiệu hóa nhiều công cụ phục vụ chính sách bài Nga...

Ba Lan-Baltic-Ukraine quyết phá Thỏa thuận Mỹ-Đức về Nord Stream-2

Thỏa thuận Mỹ-Đức về Dự án đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc 2 - Nrod Stream 2 - dù đã được ký kết và công khai cho các bên liên quan, song vẫn chưa thể xem như mọi chuyện đã xong.

Đáng nói là trong Thỏa thuận Mỹ-Đức có điều khoản yêu cầu Nga không được sử dụng năng lượng - trong đó có khí đốt từ Dự án Nord Stream 2 - làm vũ khí chính trị, đồng thời cũng buộc Mỹ-EU chấm dứt chính trị hóa dự án này.

Tuy nhiên, Ba Lan-Baltic-Ukraine vẫn không chấp nhận điều đó, họ liên tục kêu gọi Mỹ giúp ngăn chặn Dự án Nord Stream-2 vì đó là công cụ chính trị của Moscow nhằm gây áp chế với cả lục địa già, trong đó có an ninh năng lượng, theo Reuters.

Sao 'anh em cu' muon chinh tri hoa dong loi ich Nga?
Ngoại trưởng Litva Gabrielius Landsbergis cảnh báo về hậu quả của Nord Stream-2

Ngay sau khi Thỏa thuận Mỹ-Đức về Nord Stream-2 được Washington công khai, Ngoại trưởng Litva đã gọi đây là một "sai lầm nghiêm trọng" của các "đồng minh lớn" trong việc bảo vệ các "đồng minh nhỏ" trước nguy cơ từ Nga.

"Tôi nghĩ đây là một sai lầm nghiêm trọng và sai lầm này sẽ phải trả giá đắt", Ngoại trưởng Litva Gabrielius Landsbergis công khai khẳng định như vậy trước báo giới khi Thỏa thuận vể Nord Stream-2 ký còn chưa ráo mực.

Theo ông Landsbergis, Mỹ-phương Tây vẫn hoàn toàn có thể đạt được nhượng bộ từ Nga trước khi đường ống được đưa vào vận hành, chẳng hạn bằng cách sử dụng nó như một phương tiện gây áp lực để buộc Nga phải rút quân khỏi Ukraine.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Litva nhấn mạnh: "Đó là một đòn bẩy quan trọng, và chúng ta có cơ hội để sử dụng đòn bẩy này một cách tích cực. Nếu điều đó mà không được thực hiện, đó sẽ là một thất bại", theo The Baltic Times.

Đức cho biết Berlin muốn sử dụng đòn bẩy Thỏa thuận về Nord Stream-2 để thuyết phục Nga gia hạn thỏa thuận vận chuyển khí đốt hiện tại qua Ukraine, sẽ hết hạn vào cuối năm 2024 và thúc đẩy các khoản đầu tư vào năng lượng xanh của Ukraine.

Vậy nhưng đối với ông Landsbergis, chuyện Nga gia hạn thỏa thuận trung chuyển khi đọt với Ukraine là “không tương xứng” với việc để Nord Stream 2 đi vào hoạt động. Do đó Thỏa thuận Mỹ-Đức là "thắng lợi quá lớn" với Tổng thống Putin.

Ukraine và Ba Lan cũng đã kịch liệt phản đối Thỏa thuận Mỹ-Đức về Dự án Nord Stream 2 vẫn với lập luận dự án đường ống dẫn khí đốt này là công cụ để Nga “làm suy yếu an ninh năng lượng của châu Âu”.

Ngoại trưởng Ukraine Dmytro Kuleba cho biết Bộ Ngoại giao Ukraine đã gửi Công hàm tới Brussels và Berlin đề nghị tham vấn, với cơ sở lý luận Dự án Nord Stream-2 "đe dọa an ninh của Ukraine".

Người đứng đầu ngành ngoại giao Ukraine cho rằng Thỏa thuận Mỹ-Đức là quá yếu để đảm bảo Moscow phải hành xử theo cách Kiev và phương Tây mong muốn, yêu cầu Nga phải đàm phán với cả EU và Đức về Nord Stream 2.

Thậm chí, Nghị sĩ Quốc hội Ukraine Irina Vereshchuk còn đề xuất Thỏa thuận Mỹ-Đức về Nord Stream-2 nên được xem là đòn bẩy đẩy nhanh Ukraine và NATO vì Ukraine thiệt hại quá lớn sau khi Nord Stream-2 vận hành.

Vì vậy, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho hay ông mong đợi sẽ có cuộc thảo luận "thẳng thắn và sôi nổi" với Tổng thống Mỹ Biden về Dự án Nord Stream-2 và thỏa thuận mà Mỹ ký với Đức về dự án này trong chuyến thăm Mỹ sắp tới.

Về phía Ba Lan, Bộ Ngoại giao nước này cho rằng Dự án Nord Stream-2 là "một dự án chính trị đe dọa an ninh không chỉ của Ukraine mà còn của EU". Điều đó cho thấy Warsawa cũng không hề thay đổi lập trường về Nord Stream-2.

Ngoại trưởng Ukraine-Ba Lan còn có tuyên bố chung, cam kết “làm việc cùng nhau để phản đối Nord Stream-2,...kêu gọi Mỹ-Đức xử lý một cách thỏa đáng cuộc khủng hoảng an ninh trong khu vực, mà người hưởng lợi duy nhất là Nga".

Sao 'anh em cu' muon chinh tri hoa dong loi ich Nga?
Thỏa thuận Mỹ-Đức đưa Nord Stream-2 về đúng bản chất khiến nhiều thực thể chống Nga lo ngại

Tại sao những 'anh em cũ' cứ muốn chính trị hóa các dòng lợi ích của Nga?

Có thể thấy khi ký với Đức Thỏa thuận về Nord Stream-2, chính quyền Tổng thống Biden đã thay đổi quan điểm về dự án đường ống dẫn khí đốt khổng lồ này, hay chí ít cũng thay đổi đánh giá với Nord Stream-2 về ý nghĩa và giá trị địa chính trị của nó.

Vì vậy, Washington và Berlin đã cùng tìm cách bảo vệ, thậm chí đánh đổi lợi ích cho những "anh em cũ của Nga" luôn xem Nord Stream-2 là công cụ của Moscow nhằm làm phương hại tới họ.

Vậy nhưng những "anh em cũ của Nga" vẫn quyết phá tới cùng khi mặc định Dự án Nord Stream-2 nói riêng, chiến lược năng lượng của Nga mà trọng điểm là các dòng chảy nói chung, là công cụ chính trị của Nga, dù biết bản chất nó là vấn đề kinh tế.

Tại sao những "anh em cũ" cứ muốn chính trị hóa các dòng lợi ích của Nga, mà điều đó có nguy cơ gây hại cho chính họ khi Washington-Berlin và cả Brussels không thể  chấp nhận thái độ "được voi đòi tiên" của họ?

Giới phân tích cho rằng, nguyên nhân sâu xa chính là hiệu ứng từ việc chính quyền Tổng thống Putin áp dụng chính sách "xây đối tác" trong quan hệ đối ngoại, đưa các công cụ lợi ích kinh tế ra khỏi lĩnh vực chính trị và ngoại giao quốc tế.

Điều đó đảm bảo cho nước Nga có thể khai thác và sử dụng các công cụ lợi ích kinh tế trong mọi trường hợp. Đồng thời nó cũng ngăn chặn các thực thể thù địch với Nga biến công cụ lợi ích của Nga thành phương tiện chống Nga khi có xung đột chính trị.

Điều đó đã thấy rất rõ qua những gì mà Mỹ-phương Tây và những "anh em cũ nhưng không thể hòa hợp của Nga" thể hiện với các Dự án Dòng chảy phương Nam, Dòng chảy Thổ Nhĩ Kỳ hay Dòng chảy phương Bắc-2.

Trong khi đó, những "anh em cũ của Nga" bước vào ngôi nhà chung Châu Âu-Đại Tây cùng những "anh em mới" với bằng các hiệp ước "kết đồng minh" mà hành trang quan trọng nhất là chính sách bài Nga.

Trong đối ngoại, khi thực hiện chính sách cực đoan thì các công cụ phục vụ cho việc triển khai chính sách này luôn bị làm sai lệch bản chất, từ đó sẽ dẫn đến việc làm sai lệch bản chất nhiều công cụ của đối phương.

Khi các công cụ của đối phương được đưa về đúng bản chất thì sẽ vô hiệu hóa các công cụ phục vụ chính sách ngoại giao cực đoan. Điều này thể hiện rõ qua việc Mỹ-Đức ký thỏa thuận đưa Nord Stream-2 về đúng bản chất của nó là dự án kinh tế.

Sao 'anh em cu' muon chinh tri hoa dong loi ich Nga?
Chính sách đối ngoại xây đối tác của Tổng thống Putin đảm bảo lới ích cao nhất cho nước Nga

Đây là nguy cơ khiến cho những "anh em cũ nhưng không hòa hợp của Nga" có thể mất đi nhiều công cụ bài Nga, từ đó có thể phải chấp nhận nhiều thay đổi không có lợi trong quan hệ với những "anh em mới" trong ngôi nhà chung Euro-Atlantic.

Hiệu ứng từ Thỏa thuận về Nord Stream-2 gây bất lợi rất lớn với các thực thể từng chính trị hóa dự án này. Khi Nord Stream-2 được chính Mỹ xác định là dự án kinh tế đơn thuần thì các dòng lợi ích khác của Nga cũng sẽ được đưa về đúng bản chất.

Ngọc Việt

Thứ Sáu, 30/07/2021 15:51

Sự Kiện