Quyết lật mặt tác giả EuroMaidan, Nga khiến Mỹ-phương Tây khó xử

(Quan hệ quốc tế) - Động thái của Moscow buộc chính các tác giả và đạo diễn EuroMaidan phải tự chứng minh là ân nhân hay ác nhân với người dân Ukraine...

Moscow buộc Kiev phải trả lại công lý cho những nạn nhân trong cuộc Cách mạng EuroMaidan

RT ngày 22/7 đưa tin, Văn phòng Tổng công tố Nga cho biết họ đang chuẩn bị tiến trình pháp lý để kiện chính phủ Ukraine ra Tòa án Nhân quyền Châu Âu về một loạt các vấn đề liên quan đến trách nhiệm của Kiev, nhưng vẫn bị cố tình Kiev lảng tránh.

Trong số các vấn đề của vụ kiện liên quốc gia đầu tiên này, Nga đặc biệt có yêu cầu Tòa án Nhân quyền Châu Âu xem xét trách nhiệm của chính quyền Ukraine đối với những cái chết của dân thường trong EuroMaidan và quá trình đi tìm công lý cho họ.

Ngược dòng thời gian. Khi cuộc cách mạng Nhân phẩm -EuroMaidan bước vào giai đoạn cao trào, bạo lực leo thang với thương vong lớn. Từ ngày 20/1/2014 đến ngày 20/2/2014, ước tính có tới 60 người đã bị bắn chết.

Cho đến ngày 21/2/2014, khi Tổng thống Viktor Yanukovych từ bỏ quyền lực, rời khỏi Kiev và cuộc cách mạng quyền lực từ đường phố kết thúc, tổng cộng khoảng hơn 100 người đã thiệt mạng, theo Kyiv Post. 

Quyet lat mat tac gia EuroMaidan, Nga khien My-phuong Tay kho xu
EuroMaidan không mang lại cho người dân Ukraine những gì như họ mong muốn

Từ khi EuroMaidan kết thúc cho đến nay, đời sống chính trị-xã hội Ukraine chuyển động mạnh mẽ, mà xu thế chính của các chuyển động là "hướng Tây". Phương Tây cho rằng đây là thành quả to lớn mà EuroMaidan mang lại cho đất nước Ukraine.

Trong quá trình "thụ hưởng thành quả" mà EuroMaidan mang lại, người dân Ukraine không quên những người đã nằm xuống khi EuroMaidan diễn ra. Vì vậy, một quá trình đi tìm công lý cho những nạn nhân của EuroMaidan đã được xúc tiến.

Theo truyền thông Ukraine thời hậu Yanukovych và truyền thông phương Tây, thì tội ác EuroMaidan là do chính quyền Tổng thống Yanukovych gây ra. Bởi những người ngã xuống bị cho là do trúng đạn từ lực lượng an ninh của chính quyền Yanukovych.

Chính quyền Yanukovych đã bị lật đổ, các chính quyền Ukraine thân phương Tây đã được thành lập và quản lý đất nước Ukraine từ đó đến nay. Những tưởng với thực tế như vậy, việc tìm công lý cho những nạn nhân EuroMaidan sẽ dễ dàng.

Nhưng thật bất ngờ, "công lý cho những người biểu tình bị lực lượng an ninh bắn chết trong EuroMaidan đã được các gia đình của nạn nhân tìm kiếm quá khó khăn. Cho đến nay, có rất ít kết quả", theo Kyiv Post.

Theo tờ báo của Ukraine, gia đình các nạn nhân đã thực sự tuyệt vọng với hành trình đi tìm công lý cho các nạn nhân, khi liên tiếp diễn ra những sự việc khó hiểu mà được cho là nhằm giúp cho các nghi phạm thoát tội.

"Những sự việc như đơn vị điều tra, giám sát các vụ án bỗng dưng được cơ cấu lại, động thái mà gia đình các nạn nhân cho rằng đó là nỗ lực giúp nghi phạm thoát khỏi các công tố viên và điều tra viên độc lập liên tục diễn ra", Kyiv Post tường thuật.

Với thực tế khó hiểu như vậy, rõ ràng hành trình đi tìm công lý cho các nạn nhân của chính quyền Yanukovych trong EuroMaidan ngày càng bế tắc, dù Yanukovych đã bị lật đổ, và các chính quyền hậu EuroMaidan luôn muốn Yanukovych phải đền tội.

Khi người dân Ukraine thất vọng vì "công lý cho những con người sẵn sàng đánh đổi mạng sống vì những thay đổi ở đất nước này" luôn lẩn tránh, còn chính quyền Ukraine thời hậu EuroMaidan lại tỏ ra bất lực, Nga vào cuộc.

Quyet lat mat tac gia EuroMaidan, Nga khien My-phuong Tay kho xu
Thân nhân các nạn nhân trong EuroMaidan mỏi mòn chờ công lý

Quyết lật mặt tác giả và đạo diễn EuroMaidan, Nga khiến Mỹ-phương Tây khó xử

Đáng nói là chính Tổng thống Volodymyr Zelensky từng công khai kêu gọi tiến hành các cuộc điều tra minh bạch để nhanh chóng mang lại công lý cho các nạn nhân trong cuộc Cách mạng EuroMaidan, song rất ít điều được thực hiện.

Điều đó cho thấy, vấn đề dường như vượt ngoài khả năng của chính quyền Ukraine thời hậu EuroMaidan. Vậy thực thể nào có thể giải quyết được vấn đề giúp Kiev, nếu không phải là các tác giả kịch bản và đạo diễn EuroMaidan?

Chỉ ngạc nhiên là pháp luật và dân chủ cho Ukraine là mong muốn của các tác giả kịch bản và đạo diễn EuroMaidan, vậy sao họ không giúp Kiev sớm xác lập những giá trị cao quý ấy, mà lại để sự việc kéo dài, ảnh hưởng xấu đến cả chính họ?

Nhiều nhà sử học, chẳng hạn như Giáo sư sử học người Canada gốc Ukraine, Ivan Katchanovski, đã đặt câu hỏi : "Liệu cuộc vụ giết hại dân thường có được dàn dựng hay không, trong một nỗ lực nhằm kích động chống chính quyền Yanukovych?".

Nghĩa là hoàn toàn không loại trừ việc nhiều nạn nhân EuroMaidan ngã xuống không phải từ những viên đạn của lực lượng an ninh chính quyền Yanukovych bắn ra, mà là từ những họng súng vô hình nào đó nằm trong kịch bản và được đạo diễn.

Nếu đó là sự thật và được làm sáng tỏ, tác giả kịch bản và đạo diễn EuroMaidan sẽ lộ tẩy. Và họ sẽ biến từ "ân nhân thành ác nhân" với người dân Ukraine khi mọi việc được phơi bày ra ánh sáng. Khi đó EuroMaidan sẽ là Cách mạng Vô Nhân phẩm.

Dường như đây mới chính là lý do tội ác EuroMaidan không được điều tra tới cùng, hành trình đi tìm công lý cho các nạn nhân EuroMaidan bị cản trở. EuroMaidan trở thành nỗi ô nhục của cả Ukraine lẫn các tác giả kịch bản và đạo diễn sự kiện ấy.

Tuy nhiên, với việc kéo dài quá trình đi tìm công lý cho các nạn nhân của Cách mạng EuroMaidan, rõ ràng Kiev cùng các tác giả kịch bản và đạo diễn đã sẵn sàng nhẫn chịu. Song Moscow không để họ chỉ nhẫn chịu mà buộc họ phải chịu trách nhiệm.

Quyet lat mat tac gia EuroMaidan, Nga khien My-phuong Tay kho xu
Moscow kiện Kiev nhưng thực ra là hướng tới các tác giả kịch bản và đạo diễn EuroMaidan

Động thái của Văn phòng Tổng công tố Nga khiến dư luận hoài nghi về mục đích và hiệu quả của việc lật mặt tác giả và đạo diễn EuroMaidan. Moscow có thật tâm, điều gì khiến cơ quan công tố Nga tin sẽ tìm được công lý cho nạn nhân EuroMaidan?

Điều đó xuất phát từ việc Nga đã phải đối mặt với hai phán quyết bất lợi riêng biệt từ Tòa án Nhân quyền Châu Âu từ đầu năm tới nay. Đầu năm, các thẩm phán ECHR yêu cầu Nga thả chính trị gia đối lập Alexey Navalny, vốn đang thụ án tù giam.

Phán quyết này của Tòa án Nhân quyền Châu Âu (ECHR) đã được Bộ trưởng Tư pháp Nga Konstantin Chuychenko mô tả là "sự can thiệp" vào hệ thống pháp luật và các vấn đề chủ quyền của Nga.

Đầu tháng 7 này, Tòa án Nhân quyền Châu Âu ra phán quyết, yêu cầu cơ quan luật pháp Nga phải chấp nhận ngay hôn nhân đồng giới. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov khẳng định rằng “theo Hiến pháp Nga, điều đó là không thể”.

Rõ ràng, Tòa án Nhân quyền Châu Âu đã sẵn sàng can thiệp vào hệ thống pháp luật Nga, đặc biệt là can thiệp sâu vào lĩnh vực tư pháp, và phán quyết của ECHR hoàn toàn có thể biến thành công cụ phục vụ cho những chiêu trò chính trị hóa tội phạm.

Đặc biệt, phán quyết của Tòa án Nhân quyền Châu Âu can thiệp vào các vấn đề chủ quyền của Nga hoàn toàn có thể bị lợi dụng và bị biến thành công cụ luật pháp hóa chính trị gây hại cho cả hệ thống chính trị và hệ thống luật pháp Nga.

Đáng chú ý là các vấn đề tại Nga mới phát sinh, trong khi Nga lại vừa mới thực hiện cuộc công cải cách luật pháp với bản Hiến pháp mới được thông qua, vậy nhưng các thầm phán của ECHR vẫn nhanh chóng ra phán quyết.

Trong khi các vấn đề tại Ukraine phát sinh đã gần một thập kỷ, luôn là vấn đề nhức nhối của xã hội, thách thức cả hệ thống luật pháp Ukraine và Mỹ-Châu Âu, khi quốc gia hậu Xô Viết này đang hòa nhập vào không gian Châu Âu-Đại Tây Dương.

Vậy nhưng các thẩm phán của ECHR lại lừng khừng, bởi cho đến nay Tòa án Nhân quyền Châu Âu không có bất cứ phán quyết nào đối với Ukraine về việc tìm công lý cho các nạn nhân EuroMaidan, dù chứng cứ rất rõ ràng.

Quyet lat mat tac gia EuroMaidan, Nga khien My-phuong Tay kho xu
Ukraine thời hậu EuroMaidan không như thông điệp dân chủ - luật pháp - thịnh vượng mà người Mỹ gửi tới cuộc cách mạng nhân phẩm này

Chính thực tế trái ngược ấy là động lực cho Nga thực hiện vụ kiện liên quốc gia đầu tiên đối với chính quyền Ukraine thời hậu Yanukovych. Không khó nhận ra, Moscow đang hướng mũi tên tới Kiev và cả tác giả kịch bản cùng đạo diễn của EuroMaidan.

Động thái của Nga đã làm khó Mỹ-phương Tây. Bởi lẽ, ngay cả khi Tòa án Nhân quyền Châu Âu thay đổi các phán quyết đã ra gây bất lợi cho Nga thì ECHR cũng không thể tiếp tục ngó lơ tiến trình pháp lý cho các nạn nhân trong EuroMaidan.

Như vậy, thực ra không phải Nga lật mặt các tác giả và đạo diễn EuroMaidan, mà động thái của Moscow buộc chính các tác giả và đạo diễn EuroMaidan phải tự lật  mặt để chứng minh là ân nhân hay ác nhân với người dân Ukraine.

  • Ngọc Việt

Thứ Bảy, 24/07/2021 07:58

Sự Kiện