NI: Trung Quốc có thể phá các liên minh Mỹ hậu AUKUS

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ đã làm tổn thương người Pháp và có thể sẽ tự mình phá vỡ các liên minh khi đồng minh tìm đến Trung Quốc.

Tạp chí Mỹ National Interest mới đây đăng tải bình luận của cây viết Thibault Muzergues là một nhà phân tích chính trị châu Âu, cho rằng, người Pháp đang thực sự tức giận trước việc Mỹ đã thành lập liên minh với Anh và Úc mang tên (AUKUS), đồng thời giành luôn cả hợp đồng đóng tàu ngầm mà Pháp đã hụt với Úc trước đó.

NI: Trung Quoc co the pha cac lien minh My hau AUKUS
Người Pháp có lý do để bực dọc với lợi ích nước Mỹ trên hết.

Theo tác giả, AUKUS có thể được miêu tả là một thắng lợi ngoại giao quan trọng của Mỹ ở Thái Bình Dương nhưng những phản ứng của Pháp và châu Âu những ngay qua cho thấy Washington không thể ngó lơ những cảm xúc của Paris và cần xây dựng liên minh AUKUS để nó không trở thành cơ hội cho Trung Quốc hành động, làm suy yếu các liên minh còn lại của Mỹ.

Bằng chứng là người Pháp đã tỏ rõ sự không hài lòng về việc bị loại khỏi thỏa thuận tàu ngầm với Úc, vốn được coi là một hợp đồng thế kỷ của người Pháp. Lần đầu tiên trong quan hệ song phương, Paris đã triệu hồi các Đại sứ của mình tại Mỹ về để tham vấn. Ngôn từ được các nhà ngoại giao, các nhà tư tưởng sử dụng trên các phương tiện truyền thông xã hội đã cho thấy một cách rõ ràng cảm xúc đó.

Chưa hết, đã có những lời kêu gọi việc điều chỉnh mối quan hệ của Pháp và châu Âu với Trung Quốc nên được xem xét một cách nghiêm túc, tức là không chỉ hành động theo những gì mà đồng minh Mỹ luôn kỳ vọng.

"Người Pháp  đang thực sự tức giận và có khả năng gây phiền toái vừa đủ để khiến Mỹ khó có thể tận dụng được chiến thắng ngoại giao của mình ở cả châu Âu và Thái Bình Dương" - tác giả nhận định.

Tạp chí Mỹ cho rằng, Pháp có thể đã phẫn nộ không chỉ bởi việc bị mất thỏa thuận tàu ngầm với Úc bởi từ hồi tháng 6 năm nay, các thông tin về khả năng hợp đồng bị hủy bỏ đã được đồn thổi. Tờ báo lớn thứ hai của Pháp, Le Figaro đã đăng tải bài báo cho thấy Úc đã tích cực tìm kiếm kế hoạch B vào tháng 6 năm nay cho một thỏa thuận thay thế của Pháp.

Tờ báo Pháp cho thấy, chi phí đóng tàu đang tăng ngoài tầm kiểm soát, hợp đồng với Paris đã trở thành một vấn đề chính trị nội bộ ở Úc và tất nhiên, câu hỏi hóc búa về an ninh đối với Canberra đã thay đổi nhanh chóng trong vài tháng qua khi mối quan hệ giữa với Trung Quốc đã trở nên căng thẳng, buộc Úc phải thiết lập mối quan hệ chặt chẽ hơn với Mỹ.

Những điều này đã được gióng lên hồi chuông ở Paris nhưng Pháp đã từ bỏ sự chú ý.

Tuy nhiên, tạp chí Mỹ vẫn cho rằng người Pháp tức giận vì lý do chính đáng. Cách Úc đối xử với họ là đáng có mối ác cảm và người Mỹ đã hành động chỉ vì lợi ích của họ mà bỏ qua đồng minh châu Âu.

Cần nói thêm, với Pháp, việc hủy bỏ hợp đồng thương mại này có ý nghĩa rất lớn. Thỏa thuận này thực sự cực kỳ quan trọng đối với ngành vũ khí của Pháp. Điều này giúp duy trì các tiêu chuẩn cao của Quân đội Pháp và cho phép Pháp mang lại nhiều giá trị gia tăng cho Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Vào tháng 5 năm nay, một hạm đội Pháp đã được cử đến Kyushu (Nhật Bản) để diễn tập chung với các đồng minh Nhật Bản, Úc và Mỹ. Việc đẩy người Pháp ra khỏi hợp đồng thế kỷ đang đặt toàn bộ ngành công nghiệp quốc phòng Pháp vào tình thế nguy hiểm.

So với Úc thì Pháp chắc chắn là ít quan trọng đối với chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ, dù họ cũng nắm một số vùng lãnh thổ ở hải ngoại tại Thái Bình Dương. 

1,6 triệu người Pháp sống ở các vùng lãnh thổ hải ngoại như New Caledonia, Polynesia thuộc Pháp, và Wallis và Futuna, và một khu kinh tế rất lớn chiếm 3/4 tổng diện tích của Pháp, trở thành khu vực lớn thứ hai trên thế giới. Ở đây họ cũng lo ngại về tầm ảnh hưởng của Trung Quốc trên biển bằng sự tăng cường quân sự và sự quan tâm của Pháp đối với chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương là không hề nhỏ.

Bên cạnh đó, Pháp cũng là một trong những quốc gia "máu mặt" và có tiềm năng gây phiền toái ở châu Âu.

Pháp cũng là lựa chọn tốt nhất của Mỹ nếu muốn EU đóng vai trò là đồng minh trong khu vực và lời kêu gọi hướng đến mối quan hệ nghiêm túc với Trung Quốc đã thể hiện rõ sự bực dọc của Paris đối với Mỹ.

Người Mỹ sẽ vỗ về Pháp theo cách nào?

Theo tác giả, để làm dịu lòng người Pháp thì chính quyền của Tổng thống Joe Biden cần làm nhiều hành động thực chất hơn.

Đương nhiên ông Biden không thể lập tức mời Paris cùng tham gia vào liên minh AUKUS nhưng có thể mời họ tham gia vào mạng lưới an ninh khác là Nhóm Quad.

Khả năng này sẽ giúp Mỹ xây dựng một hệ thống hợp tác lớn hơn trong khu vực, với một liên minh AUKUS chính thứcvà củng cố một Bộ tứ mở rộng không chính thức nhưng không kém phần quan trọng để bảo vệ khuôn khổ an ninh Ấn Độ - Thái Bình Dương hiện tại. 

NI: Trung Quoc co the pha cac lien minh My hau AUKUS
Pháp có thể gây dựng một "NATO của EU mà không làm mất lợi ích của Mỹ?

Ngoài ra, Tổng thống Biden cũng nên ngồi lại với Tổng thống Emmanuel Macron và nói về khuôn khổ an ninh của châu Âu. Cho đến nay, Mỹ đã bác bỏ tất cả các cuộc đàm phán về "quyền tự chủ chiến lược" của châu Âu như cách mà ông Macron đã từng đề xuất, gọi đây là sự lệch lạc vô nghĩa hoặc nguy hiểm so với Đại Tây Dương, cho rằng người châu Âu không nhận đủ trách nhiệm trong việc đảm bảo quốc phòng của họ. 

Nhưng với sự ra đời của AUKUS, Mỹ cần cho phép Pháp tiếp tục nhắc đến sự tự chủ chiến lược này nhưng với điều kiện không được tự chủ khỏi liên minh của Mỹ. Tức là sự ra đời của khối riêng sẽ giúp xây dựng nên sự thống nhất để củng cố cho NATO.

Rõ ràng nếu cho phép Pháp và các thành viên có phần bất mãn ở NATO được làm điều họ thích thì không chỉ là cách để xoa dịu một cuộc khủng hoảng tiềm năng giữa Mỹ và châu Âu mà còn tạo ra không gian để các khía cạnh của "quyền tự chủ chiến lược" được ra đời nhưng vẫn nằm trong tầm kiểm soát của Mỹ.

Một bước đí có thể đạt được nhiều ý nghĩa này còn củng cố khối châu Âu đồng minh không dễ dàng lựa chọn đối thủ của Mỹ là Trung Quốc để tìm kiếm hợp tác mà sẽ tiếp tục giành thời gian để tự xây dựng cái quyền tự chủ chiến lược trong khuôn khổ NATO của họ.

Với cách này, Mỹ vừa có thể tạo được liên minh bền vững với Anh, Úc tại Ấn Độ - Thái Bình Dương, vừa tạo được niềm tin ở châu Âu, giữ khối liên kết của NATO thêm vững chắc.

Đông Phong

Thứ Hai, 20/09/2021 19:00

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện