Nga-Syria buộc Thổ phải trả giá vì bảo kê đối lập-khủng bố?

(Quan hệ quốc tế) - Việc máy bay không người lái của Nga bị bắn rơi tại Aleppo có thể được xem là thời điểm Tổng thống Putin nhắc nhở Tổng thống Erdogan bằng hành động.

Máy bay không người lái của Nga tiếp tục bị bắn hạ tại Syria

Ngày 8/3, các nguồn tin quân sự Syria đã công bố đoạn video ghi lại cảnh một máy bay không xác định của Nga bị bắn rơi trên bầu trời thuộc phía tây tỉnh Aleppo của Cộng hỏa Ả-rập Syria, theo trang tin Avia-pro.

Quan sát trên video, có nhận định cho rằng đây là một chiếc máy bay quân sự Nga gặp nạn, trong khi các nhận định khác thì cho rằng đó là một máy bay không người lái của Nga đã bị bắn hạ.

Tuy nhiên, từ sự xuất hiện các mảnh vỡ và khu vực xuất hiện mảnh vỡ, giới chuyên gia quân sự cho rằng đó là mảnh vỡ của một máy bay không người lái có thể bị bắn hạ khi đang thực hiện trinh sát khu vực của các chiến binh thánh chiến Thổ Nhĩ Kỳ.

Giới chuyên gia quân sự cũng nhận định chiếc máy bay không người lái đã bị bắn hạ bởi tên lửa vác vai di động (MANPADS) - loại vũ khí mà Thổ Nhĩ Kỳ trang bị cho các nhóm phiến binh thánh chiến được họ che chở.

Nga-Syria buoc Tho phai tra gia vi bao ke doi lap-khung bo?
Máy bay không người lái của Nga tiếp tục bị bắn hạ tại Syria

Mặc dù hiện tại vẫn chưa có thông tin xác thực rằng máy bay không người lái trinh sát Forpost của Nga đã bị bắn hạ. Song từ những thông tin và hình ảnh thu nhận và ghi nhận được, thì rõ ràng một UAV Nga đã bị bắn hạ bởi một tên lửa phòng không.

Nhận định đó càng có cơ sở hơn khi quân đội Nga đang tích cực sử dụng máy bay không người lái ở Syria để điều chỉnh các cuộc tấn công bằng đại pháo và tiến hành trinh sát nhằm thực hiện các cuộc không kích tiếp theo bằng máy bay quân sự.

Theo giới chuyên gia quân sự, có thể nhận định sơ bộ bản chất vụ việc này là hành động các chiến binh thánh chiến đáp trả vụ một máy bay không người lái của Thổ Nhĩ Kỳ bị bắn rơi vào ngày hôm trước tại cùng khu vực.

Trong khi cả Nga và Syria chưa đưa ra bình luận chính thức về việc máy bay không người lái Forpost nghi bị các chiến binh thánh chiến bắn hạ, thì trên trang web quân đội Syria xuất hiện bản đồ các địa điểm máy bay không người lái Nga bị bắn hạ.

Nhìn trên bản đồ, các chuyên gia quân sự chú ý đến một khu vực khá bất thường, vì nơi đó hầu hết các máy bay không người lái Nga đã bị biến mất - Đó là khu vực tây bắc Syria.

Khu vực này hiện do các nhóm chiến binh thánh chiến thân Thổ Nhĩ Kỳ kiểm soát và Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đang tích cực giúp đỡ các nhóm chiến binh này phát hiện và bắn hạ các UAV của Nga bằng tên lửa MANPADS.

Như vậy, với các dữ liệu về hình ảnh kết hợp với các sự kiện đã xảy ra liên quan đến việc máy không người lái Nga biến mất trên vùng trời khu vực tây bắc Syria, có thể nhận định một máy báy không người lái Forpost của Nga đã bị bắn hạ tại Aleppo.

Nga-Syria buộc Thổ phải trả giá vì không chịu tách đối lập khỏi khủng bố?

Hiện nay, quân đội Syria với sự hỗ trợ của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga đang khép chặt vòng vây quanh khu vực giảm căng thẳng Idlib, nơi lực lượng thánh chiến đang co cụm và được coi là trận địa cuối cùng của chúng.

Điều đáng lưu ý là tại cứ điểm Idlib không chỉ có các nhóm phiến quân cực đoan, mà còn có lực lượng khủng bố núp danh đối lập ôn hòa, và đặc biệt là còn có từ 2.000 đến 2.500 dân quân Thổ Nhĩ Kỳ cùng sát cánh.

Gần đây các cuộc tấn công dồn dập của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga và các cuộc tấn công bằng đại pháo của SAA cùng hướng vào cứ địa là các khu vực nằm ở phía nam đường cao tốc M4 ở tỉnh Idlib.

Đây được cho là nhằm nhử các nhóm thán chiến ló ra chặn đường lực lượng tuần tra để tiêu diệt, song cũng đồng thời là mở đường thoát cho lực lượng dân quân Thổ Nhĩ Kỳ, trước khi Idlib bị biến thành tử địa.

Nếu các nhóm thánh chiến co cụm lại kết hợp với lực lượng khủng bố núp bóng đối lập ôn hòa thực hiện phản công quân đội Syria, mà dân quân Thổ Nhĩ Kỳ quyết sát cánh với chúng thì họ phải chịu chung số phận.

Nga-Syria buoc Tho phai tra gia vi bao ke doi lap-khung bo?
Nga-Syria có thể khiến Thổ Nhĩ Kỳ trả giá năng nề khi biến Idlib thành tử địa

Xin nhắc lại, hồi tháng 9/2018, Nga đã yêu cầu lực lượng đối lập Syria phải tìm cách tách biệt với các lực lượng khủng bố tại Idlib - mà nhiều thành phần trong đó được núp dưới danh nghĩa đối lập ôn hoà.

Đây được xem là nước đi có rất nhiều tác hiệu của Tổng thống Putin trong việc giải quyết tình hình tại cứ điểm Idlib và định hình cho những nước cớ quyết định trong ván cờ Syria thời hậu chống khủng bố.

Khi đề xuất đối lập phải tách khỏi khủng bố, Nga quyết ngăn chặn Thổ Nhĩ Kỳ làm hỏng nhiều nước cờ tại Syria, bởi từ đây Damascus-Moscow có thể phát động cuộc tổng tấn công vào Idlib.

Để phá thế cờ hiểm, Ankara đã cho tăng cường lực lượng ở khu vực miền bắc Syria và sẵn sàng triển khai 50.000 tay súng thuộc Quân đội Syria Tự do nhằm quyết tử ở Idlib. Nghĩa là Ankara quyết không chịu cho tách biệt đối lập Syria khỏi khủng bố.

Yếu tố Thổ Nhĩ Kỳ luôn là rào cản hữu hình với Nga trong cuộc chiến Syria. Bởi lẽ Ankara bảo trợ phe đối lập, mà đối lập lại không tách biệt với khủng bố núp danh đối lập ôn hoà, nên tấn công khủng bố luôn bị cho là tấn công đồng minh của Thổ.

Tuy nhiên, sự quyết liệt của Nga sau khi đi nước cờ đối lập tách biệt khủng bố khiến cứ điểm Idlib có nguy cơ sớm biến thành tử địa, buộc Ankara phải xuống nước và Tổng thống Erdogan phải vội vã sang Moscow ký Thỏa thuận ngừng bắn Thổ-Syria.

Thỏa thuận ngừng bắn có cơ chế thiết lập lực lượng tuần tra chung Nga-Thổ tại khu vực vành đai. Trong khi Moscow nghiêm chỉnh thực thi, thì Ankara lại xem đây là cơ hội cho các nhóm chiến binh thân Thổ củng cố lực lượng và thách thức Nga-Syria.

Mưu đồ được sự ủng hộ của Washington khiến cho Ankara càng xem thường Thỏa thuận ngừng bắn, từ đó gia tăng các hoạt động thách thức và tăng cường hỗ trợ các nhóm phiến quân tấn công và gây thiệt hại cho Nga và Syria.

Moscow càng thể hiện sự nhún nhường, Ankara càng lần tới, mà việc Thổ Nhĩ Kỳ trang bị tên lửa vác vai cho các nhóm chiến binh thánh chiến bắn hạ máy bay không người lái của Nga là một minh chứng rõ nét nhất. 

Dường như giọt nước đã tràn ly, Nga không để Thổ "được đằng chân lân đằng đầu" nữa, nên việc máy bay không người lái của Nga bị bắn rơi tại Aleppo có thể được xem là thời điểm Tổng thống Putin nhắc nhở Tổng thống Erdogan bằng hành động.

Song có lẽ Nga sẽ không chỉ hành động bằng việc cho bắn hạ máy bay không người lái của Thổ, mà Moscow sẽ thực hiện nước cờ đối lập tách biệt khủng bố, tổng tấn công Idlib, buộc Ankara phải trả giá nếu không rút lực lượng dân quân khỏi Idlib.

Có lẽ việc bắn cháy chiếc xe bus chở một nhóm lính đánh thuê Thổ Nhĩ Kỳ, tiêu diệt tất cả các tay súng có mặt trên xe, trong đó có các chỉ huy chiến trường chủ chốt, sau khi Forpost bị bắn hạ, là lời cảnh cáo của Nga gửi tới Thổ Nhĩ Kỳ.

Nga-Syria buoc Tho phai tra gia vi bao ke doi lap-khung bo?
Nga tiêu diệt các chỉ huy chiến trường chủ chốt của các nhóm chiến binh thánh chiến trên chiếc xe bus là lời cảnh cáo với Erdogan

Tháng 11/2015, Thổ cũng bắn rơi máy bay Nga trên bầu trời biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng Thổ không bị Nga đáp trả bằng quân sự, một phần vì yếu tố NATO. Dù vậy, chỉ sau 8 tháng bị cấm vận kinh tế thì Erdogan đã phải chạy lại với Putin.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay trên bàn cờ Syria, sau nước cờ đối lập tách biệt khủng bố, thì việc Nga-Syria tấn công lực lượng dân quân Thổ Nhĩ Kỳ tại cứ điểm Idlib sẽ không thể được xem là quân đội một thành viên NATO bị tấn công.

Rõ ràng, khi yêu cầu đối lập phải tách biệt đối lập ôn hoà, Nga không chỉ đã đá quả bóng tại Idlib sang phần sân Mỹ-Thổ, mà Tổng thống Putin còn chặn luôn việc thay người, khi buộc NATO không thể cứu Thổ theo Điều 5 Hiến chương NATO.

Chắc lại như nhiều lần trước, bởi khi Nga-Syria tổng tấn công vào Idlib thì mở đường máu cũng không kịp. Chưa biết diễn tiến thế nào, nhưng có thể thấy nước cờ của Putin là quá sắc sảo.

Ngọc Việt

Thứ Tư, 04/08/2021 18:45

Sự Kiện