Nga: ngăn chính trị hóa tội phạm hay triệt tiêu đối lập?

(Quan hệ quốc tế) - Hoạt động đúng pháp luật, phe đối lập Nga không thể bị triệt tiêu bởi bất kỳ định chế hay cơ chế nào. Ngược lại, phe đối lập Nga tự triệt tiêu...

Ứng cử viên của đảng Cộng sản Nga bị cấm tranh cử vào Quốc hội Nga

RT đưa tin, hơn chục người ủng hộ Đảng Cộng sản Nga đã bị bắt ở Moscow trong cuộc biểu tình ngày 29/7, phản đối quyết định cấm ông Pavel Grudinin - một chính trị gia nổi tiếng - tham gia tranh cử vào quốc hội Nga nhiệm kỳ tới.

Ông Grudinin là ứng cử viên Đảng Cộng sản Nga tham gia cuộc bầu cử tổng thống Nga năm 2018, bị loại khỏi danh sách ứng viên ứng cử vào quốc hội Nga, khi chính quyền xác nhận lời khai của vợ cũ ông rằng ông không khai báo tài sản ở nước ngoài.

Ngày 27/7, Ủy ban Bầu cử Trung ương của Nga ra thông cáo cho biết ông Grudinin đã vi phạm quy định của luật pháp Nga về việc cấm nắm giữ tài sản ở nước ngoài, vì vậy ông không đủ điều kiện ứng cử vào quốc hội Nga.

Sau khi ông Grudinin bị loại khỏi danh sách tranh cử, Chủ tịch Đảng Cộng sản Nga Gennady Zyuganov đã đánh giá động thái này là "bất hợp pháp, bất hợp pháp và bất thường". Bản thân ông Grudinin kiên quyết phủ nhận các cáo buộc.

Nga: ngan chinh tri hoa toi pham hay triet tieu doi lap?
Cựu ứng viên Tổng thống Nga Pavel Grudinin

Vậy việc loại ứng viên Pavel Grudinin có sai luật? Liệu quyết định định gạt ông Pavel Grudinin khỏi danh sách tranh cử vào quốc hội Nga nhiệm kỳ tới có phải là một văn bản pháp quy hay là một văn bản hành chính, thể hiện ý đồ chính trị?

Xin nhắc lại, khi bước vào nhiệm kỳ 4, Tổng thống Putin đã thực hiện cuộc công cải cách hệ thống luật pháp của nhà nước Liên bang Nga với việc thông qua Hiến pháp mới, trên cơ sở sửa đổi, bổ sung Hiến pháp Nga năm 1993.

Trong cuộc cải cách hệ thống luật pháp của nhà nước Nga, vấn đề cấm quan chức cấp cao sở hữu tài sản ở nước ngoài đã được quy định trong Hiến pháp, chứ không chỉ quy định trong các đạo luật. Cụ thể Điều 77, Hiến pháp Nga năm 2020 quy định:

“Những công dân Nga là người đứng đầu các chủ thể Liên bang Nga, các thành viên Hội đồng Liên bang, đại biểu Duma Quốc gia Nga, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Liên bang; người đứng đầu cơ quan hành pháp, tư pháp liên bang

không được có quốc tịch nước ngoài, không được có giấy phép cư trú hoặc giấy tờ nào khác cho phép cư trú thường xuyên tại một quốc gia khác; không được mở tài khoản và cất giữ tài sản tại ngân hàng nước ngoài bên ngoài lãnh thổ Nga”.

Như vậy, trong trường hợp không khai báo có tài sản ở nước ngoài, ông Grudinin cũng đâu có vi phạm quy định cấm sở hữu tài sản nước ngoài theo Hiến pháp Nga, vì ông mới đăng ký tham gia tranh cử vào Duma Quốc gia Nga.

Tuy nhiên, theo luật bầu cử của Nga, các ứng viên phải đóng băng tài khoản ở nước ngoài, từ bỏ quyền sở hữu tài sản hoặc vật có giá trị trong các ngân hàng nước ngoài bên ngoài lãnh thổ Nga, trước khi được đề cử và tham gia ứng cử, tranh cử.

Vậy luật bầu cử Nga có mâu thuẫn với Hiến pháp Nga? Theo giới phân tích thì không có mâu thuẫn. Bởi nếu chiếu theo Hiến pháp, khi trúng cử thì ứng viên trở thành nghị viên, song ngay lập tức bị tước bỏ nếu sở hữu tài sản hay có tài khoản ở nước ngoài.

Do đó, để tránh xảy ra trường hợp ứng viên trúng cử nhưng không thể trở thành nghị viên, luật bầu cử Nga quy định ứng viên phải là người không có tài sản ở nước ngoài hay tài khoản trong ngân hàng nước ngoài khi đăng ký ứng cử và tham gia tranh cử.

Khi ông Pavel Grudinin bị xác định là có tài sản ở nước ngoài mà không khai báo thì đương nhiên bị gạt khỏi danh sách ứng cử viên tham gia tranh cử vào Quốc hội Nga nhiệm kỳ tới. Điều này là phù hợp với quy định của Hiến pháp Nga.

Nga: ngan chinh tri hoa toi pham hay triet tieu doi lap?
Cử tri Nga đã tham gia trưng cầu dân ý và thông qua bản Hiến pháp sửa đổi

Ông Putin quyết chấm dứt tình trạng chính trị hóa tội phạm hay triệt tiêu đối lập?

Đáng nói là, theo OVD-Info, có 18 biểu tình người ủng hộ ông Grudinin bị bắt giữ, đặc biệt là trong số những người bị bắt giữ có hai ứng cử viên của Đảng Cộng sản Nga tham gia tranh cử vào quốc hội Nga kỳ này là Ivan Menshenin và Pavel Ivanov.

Trong bối cảnh hiện nay, hai ứng viên Ivan Menshenin và Pavel Ivanov hoàn toàn có nguy cơ bị truy tố với tội danh vi phạm quy định cấm tụ tập đông người để tránh lây lan Covid-19 và phải đối mặt với các bản án hình sự.

Đây được cho là nguyên nhân khiến cho phong trào biểu tình ủng hộ nhà chính trị đối lập Alexei Navalny hay cựu Thống đốc vùng Khabarovsk Sergei Furgal lắng xuống. Thậm chí, theo The Moscow Times, thì "phong trào biểu tình ở Nga đã chết".

Lực lượng đối lập Nga thường xem việc tổ chức các cuộc tuần hành như một hình biểu dương lực lượng. Tuy nhiên, xuống đường thì vi phạm pháp luật và phải đối mặt với lao lý.

Hậu quả phe đối lập Nga phải đón nhận là các bản án hình sự khiến nhiều nhà chính trị đối lập không thể tham gia vào đời sống chính trị Nga, vì luật pháp Nga cấm tội phạm tham gia chính trị. Phe đối lập Nga vì vậy mà mất thế-giảm lực.

Nếu không xuống đường thì các lực lượng đối lập Nga khó có thể hy vọng làm thay đổi cán cân quyền lực với Đảng Nước Nga thống nhất - đảng chính trị được xem là nền tảng quyền lực của Tổng thống Putin.

Chính vì vậy, Tổng thống Putin bị cáo buộc là mượn cớ hành động để chấm dứt hoàn toàn tình trạng chính trị hóa tội phạm trong đời sống chính trị Nga, nhưng mục tiêu mà Kremlin hướng tới là triệt tiêu đối lập, cả về động lực và lực lượng.

Theo giới phân tích, thực ra Tổng thống Putin đã triệt tiêu đối lập, nhưng không phải thực hiện qua đường ngăn chặn chính trị hóa tội phạm hay bằng việc sử dụng các thủ đoạn chính trị khác.

Người đứng đầu điện Kremlin thực hiện điều đó qua việc ông đăng ký tranh cử tổng thống Nga năm 2018 với tư cách ứng viên độc lập. Khi đắc cử với tư cách ứng viên độc lập thì đương nhiên Tổng thống Nga không có đối lập chính trị với lực lượng nào.

Cách lựa chọn của ông Putin được coi là nghệ thuật triệt tiêu đối lập, nhằm đảm bảo cho tổng thống Nga trở thành trung tâm đoàn kết xã hội, từ đó có thể huy động mọi nguồn lực tập trung cho phát triển đất nước.

Nga: ngan chinh tri hoa toi pham hay triet tieu doi lap?
Nếu chọn mục tiêu là chiến thắng Putin, phe đối lập Nga khó có thể bước lên vũ đài chính trị

Lựa chọn của ông Putin ra tranh cử và thắng cử trong cuộc bầu cử tổng thống Nga năm 2018 với tư cách là ứng cử viên độc lập khiến cho phe đối lập Nga không thể bước lên vũ đài chính trị nếu chỉ hướng vào mục tiêu là chiến thắng Putin, theo AFP.

Hội đồng Đối ngoại Châu Âu từng nhận xét rằng phe đối lập Nga chỉ là liên minh pha tạp có chung nguyện vọng là nhìn thấy "Nước Nga vắng bóng Putin", vì thế phải chờ đợi Putin sai lầm thì mới hy vọng tiến về phía trước. Điều này khác gì tự triệt tiêu.

Rõ ràng, để đảm bảo động lực và bảo toàn lực lượng, tất cả các đảng phái, các lực lượng tham gia vào đời sống chính trị Nga phải tuân thủ Hiến pháp Nga, trong đó có các quy định đảm bảo minh bạch chính trị và giữ vững chủ quyền quốc gia.

Khi đã hoạt động đúng theo quy định của pháp luật thì phe đối lập Nga không thể bị thủ tiêu, triệt tiêu bởi bất kỳ thế lực nào, bất kỳ định chế hay cơ chế nào. Ngược lại, phe đối lập Nga sẽ tự triệt tiêu.

Ngọc Việt

Thứ Bảy, 31/07/2021 14:04

Sự Kiện