Nga, Mỹ được gì sau hội nghị thượng đỉnh?

(Quan hệ quốc tế) - Ông Biden đã nói Nga, Mỹ là hai cường quốc....

Kết quả bất ngờ

Ngày 16/6, Tổng thống hai cường quốc Nga-Mỹ đã có cuộc gặp thượng đỉnh được chờ đợi tại Geneva, Thuỵ Sĩ.

Cuộc gặp đã diễn ra thuận lợi và đạt được kết quả tích cực, song những tuyên bố “kép” của phía Mỹ sau đó cho thấy quan hệ giữa Washington và Moscow còn đối mặt nhiều thách thức phía trước.

Một trong những kết quả bất ngờ tại hội nghị là Tuyên bố chung của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Joe Biden về ổn định chiến lược dù hai ông tổ chức các cuộc họp báo riêng rẽ sau đó.

Tuyên bố chung khẳng định Nga và Mỹ đã chứng minh được rằng ngay cả trong thời điểm căng thẳng, hai bên vẫn có thể đạt được tiến bộ trong việc thực hiện các mục tiêu chung để đảm bảo khả năng có thể dự đoán trong lĩnh vực chiến lược và giảm thiểu rủi ro xung đột vũ trang và nguy cơ chiến tranh hạt nhân.

Nga, My duoc gi sau hoi nghi thuong dinh?
Nga-Mỹ bất ngờ ra tuyên bố chung về ổn định chiến lược sau hội nghị thượng đỉnh tại Geneva ngày 16/6

Tuyên bố chung có đoạn: "Việc gia hạn Hiệp ước START gần đây là một minh chứng cho cam kết của chúng tôi trong việc kiểm soát vũ khí hạt nhân. Hôm nay, chúng tôi tái khẳng định nguyên tắc sẽ không thể có kẻ chiến thắng trong một cuộc chiến tranh hạt nhân và (do đó) không bao giờ được để cuộc chiến đó xảy ra".

Bên cạnh đó, hai nước cũng đã nhất trí tiếp nhận lại đại sứ của nhau. Thứ trưởng Ngoại giao Sergei Ryabkov xác nhận Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov sẽ quay trở lại Washington vào cuối tháng 6.

Phát biểu trước báo giới, ông Ryabkov nói: “Rất nhanh thôi! Đại sứ Anatoly Ivanovich (Antonov) đã chuẩn bị hành lý và sẵn sàng lên đường ngay lúc này… Tôi cho rằng trước cuối tháng này, Đại sứ Anatoly Ivanovich chắc chắn sẽ trở lại Washington”.

Nga và Mỹ cũng để ngỏ khả năng hợp tác về Syria. Phía Mỹ cho rằng hai nước nên bắt đầu với hành lang nhân đạo. Phát biểu với báo giới, một quan chức cấp cao trong chính quyền Mỹ nêu rõ: "Nếu có thêm bất cứ sự hợp tác nào về Syria, trước hết chúng ta phải xem xét việc mở rộng hành lang nhân đạo". Theo quan chức này, quan điểm của Tổng thống Joe Biden trong cuộc gặp với người đồng cấp Nga Vladimir Putin là Syria rõ ràng đóng vai trò rất quan trọng với Mỹ.

Những lời tuyên bố nước đôi...

Tuy nhiên, hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ tại Geneva cũng cho thấy hai cường quốc hàng đầu thế giới bất đồng về rất nhiều vấn đề. Điều này được thể hiện rõ ràng hơn trong các phát biểu của Tổng thống Mỹ Biden sau hội nghị.

Trong cuộc họp báo tại Geneva sau khi gặp người đồng cấp Nga, ông Biden nói: “Tinh thần xuyên suốt cuộc gặp… là tốt đẹp và tích cực. Mặc dù, (tôi) đã nêu rõ rằng chúng tôi không tha thứ cho những nỗ lực vi phạm chủ quyền dân chủ của chúng tôi hoặc phá hoại những cuộc bầu cử dân chủ của chúng tôi và chúng tôi sẽ phản ứng”.

Tổng thống Mỹ nói thêm: “Tôi cho rằng điều ít chắc chắn nhất mà ông ta mong muốn hiện nay là một cuộc Chiến tranh Lạnh… (Tôi đã nhấn mạnh rằng) cơ sở hạ tầng then chốt phải nằm ngoài phạm vi tấn công của tội phạm mạng hoặc những biện pháp khác”.

Nga, My duoc gi sau hoi nghi thuong dinh?
Tổng thống Mỹ J. Biden đưa ra những đánh giá mang tính hạ thấp Nga sau hội nghị

Cũng theo Tổng thống Biden, những hành động mà người đồng cấp Putin thực hiện đang “hạ thấp” vị thế của Nga trên trường quốc tế. Ông Biden nêu rõ: “Hậu quả nào sẽ xảy ra nếu như chúng tôi tham gia vào những hoạt động mà ông ta đã dính líu. Hành động này hạ thấp vị thế của một quốc gia đang cố gắng một cách tuyệt vọng nhằm đảm bảo duy trì vị thế cường quốc lớn trên thế giới”.

Sau đó, phát biểu trước khi chuẩn bị bước lên chuyên cơ Không lực Một, ông Biden nhận định rằng Nga đang ở trong tình thế hết sức khó khăn và mong muốn duy trì vị thế, qua đó giải thích lý do Tổng thống Putin có thể muốn hợp tác với Mỹ và các quốc gia khác. Nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh: “Nga hiện giờ đang ở tình thế rất, rất khó khăn. Họ đang bị Trung Quốc bóp nghẹt. Họ mong muốn duy trì vị thế cường quốc một cách tuyệt vọng”.

Ông Biden cũng đáp trả những bình luận của Tổng thống Nga về vụ bạo loạn tại Đồi Capitol hồi tháng 1, cho rằng ông Putin đã đưa ra những sự so sánh “lố bịch” về nhân quyền tại hội nghị thượng đỉnh song phương ở Geneva. Ông Biden nói: “Đó là một sự so sánh lố bịch. Đó là một vấn đề thực sự liên quan đến những đối tượng tội phạm đã xuyên thủng hàng rào, xông vào Đồi Capitol, sát hại một nhân viên cảnh sát và phải chịu trách nhiệm, thay vì là vấn đề đối với những người phản đối, tuần hành trên Đồi Capitol và nói rằng các ngài không cho phép tôi tự do ngôn luận”.

Đáp trả sắc lạnh

Về phần mình, Tổng thống Nga Putin cũng tỏ ra thận trọng trong đánh giá về mối quan hệ với Mỹ. Phát biểu sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nga tại Geneva, Tổng thống Putin đã mô tả người đồng cấp Mỹ Biden là một đối tác xây dựng và giàu kinh nghiệm. Hai nhà lãnh đạo đã nói “cùng một ngôn ngữ” tại cuộc hội đàm mang tính thực chất và thành công. Tuy vậy, ông Putin cho rằng khó có thể khẳng định về khả năng cải thiện quan hệ song phương.

Nhà lãnh đạo Nga cho biết ông nhận thấy một “thoáng hy vọng” về sự tin tưởng lẫn nhau với Mỹ, song nhấn mạnh những động thái của Washington nhằm rút khỏi các hiệp định kiểm soát vũ khí cho thấy tình trạng không thể đoán định của hy vọng này.

Nga, My duoc gi sau hoi nghi thuong dinh?
Tổng thống Nga V. Putin đáp trả một cách bình thản và sắc lạnh các cáo buộc của phương Tây

Trả lời câu hỏi mang tính “soi mói” về việc Nga giải quyết các vụ biểu tình của một số nhân vật mà phương Tây gọi là lực lượng đối lập, Tổng thống Putin đã đề cập tới những sự kiện ở Mỹ, chẳng hạn như phản ứng đối với vụ bao loạn ở Đồi Capitol.

Theo Tổng thống Putin, ông không mong muốn chứng kiến những cuộc bạo loạn hoặc một phong trào tương tự “Black Lives Matter” (Người da màu đáng được sống) ở Nga.

Nhân cuộc họp báo, nhà lãnh đạo Nga cũng nhấn mạnh những thiệt hại mà Washington phải gánh chịu từ các các biện pháp cấm vận cũng tương tự Moscow, đồng thời cho rằng Nga không phải là quốc gia đầu tiên để áp đặt những quy định hạn chế. Ông Putin nhấn mạnh các biện pháp trừng phạt của phương Tây đã khiến một số công ty Mỹ buộc phải rời khỏi Nga và nhường lại cơ hội kinh doanh cho các đối thủ.

Liên quan tới vấn đề Ukraine, ông Putin khẳng định không có bất cứ vấn đề nào để thảo luận về khả năng Ukraine trở thành quốc gia thành viên của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Tổng thống Putin cũng cáo buộc Kiev vi phạm thỏa thuận chấm dứt xung đột giữa các lực lượng Chính phủ Ukraine với phe đòi độc lập ở Donbas.

Những nhận xét ngoài lề...

Đánh giá về cuộc gặp thượng đỉnh Nga-Mỹ ở Geneva, AFP cho rằng không ai kỳ đây là một cuộc gặp thân thiện, nhất là sau khi ông Biden tuyên bố các đòn trừng phạt mới đối với Moscow ngay trong những tháng đầu lên cầm quyền. Tổng thống Mỹ cũng bình luận trên báo giới rằng ông nhất trí với miêu tả người đồng cấp Nga là một “kẻ sát nhân”.

Bản thân nhà lãnh đạo Mỹ cũng cam kết sẽ có một cuộc đối thoại cứng rắn với người đồng cấp Nga khi đưa ra những vấn đề gây tổn hại quan hệ song phương lâu nay như những cáo buộc Nga tấn công mạng và can thiệp bầu cử Mỹ, lạm dụng nhân quyền, “chống lưng” cho các băng nhóm tin tặc đòi tiền chuộc và những hành động đe dọa Ukraine.

Nga, My duoc gi sau hoi nghi thuong dinh?
Hội nghị tại Geneva ngày 16/6 cho thấy Nga yếu thế hơn Mỹ?

Trước thềm cuộc gặp, Tổng thống Nga Putin nói với NBC News rằng quan hệ của Nga với Mỹ ở “mức thấp nhất trong những năm gần đây” song hy vọng “nhà lãnh đạo dày dạn kinh nghiệm chính trị” Biden sẽ ít bốc đồng hơn so với người tiền nhiệm Donald Trump.

Ông Fyodor Lukyanov, Tổng biên tập tờ Russia in Global Affairs, đánh giá: “Quan hệ Mỹ-Nga đầy những xung đột và đối đầu. Giờ đây, họ muốn biến mối quan hệ này đi theo mô hình có tính cấu trúc, khiến người ta nhớ lại nhiều hơn về thời kỳ Chiến tranh Lạnh”.

AFP dẫn lời chuyên gia Mark Galeotti, giáo sư nghiên cứu về Nga tại University College London, nhận định Tổng thống Putin trở về Moscow đắm mình trong âm hưởng đầy tự hào vì đã hội đàm với nhà lãnh đạo Mỹ, còn ông Biden sẽ tập trung vào những vấn đề khác.

Giáo sư Galeotti nói: “Ông Biden đơn thuần chỉ muốn... Nga không gây ra thêm những hành động gây tổn hại. Ông ấy không muốn dành nhiều tâm trí đối với Nga bởi ông ấy còn nhiều vấn đề khác cần lo như đại dịch COVID-19 và Trung Quốc”.

Theo vị giáo sư này, ông Biden dường như muốn nói với Nga rằng: “Miễn là bạn không làm bất kỳ điều gì buộc tôi phải hành động thì tôi sẽ không dành quá nhiều mối quan tâm đối với bạn”.

Thái Minh

Thứ Năm, 17/06/2021 11:21

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện