Nga-Belarus: Lợi ích từ Nga khiến Minsk vượt qua vòng xoáy Mỹ

(Quan hệ quốc tế) - Nhanh chóng ký thỏa thuận về năng lượng với Moscow ngay trước bầu tổng thống, cho thấy "lợi ích từ Nga đã khiến Minsk vượt qua vòng xoáy Mỹ"...

Ngà và Belarus ký kế thỏa thuận về năng lượng

Ngày 14/7, tại Mosow, Thủ tướng Belarus Roman Golovchenko và Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin đã ký 3 thỏa thuận song phương trong lĩnh vực năng lượng, nhân chuyến thăm của người đứng đầu chính phủ Belarus tới Nga, theo BelTA.

Ông Roman Golovchenko cho biết 2 trong số 3 thỏa thuận là sửa đổi Hiệp định liên chính phủ về việc Nga xây dựng nhà máy điện hạt nhân cho Belarus. Văn kiện thứ 3 là thỏa thuận về việc Nga cung cấp tài nguyên năng lượng cho Belarus.

"Hôm nay chúng tôi đã ký ba thỏa thuận quốc tế. Những con số chính xác cuối cùng thì còn phải tiếp tục xác định và gút lại. Tuy nhiên, có thể nhận định, với việc ký kết các thỏa thuận, chúng tôi đã hoàn thành tất cả những gì dự định :

Hai giao thức cho thỏa thuận liên chính phủ về việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân ở Belarus và một thỏa thuận riêng quy định các điều khoản Nga cung cấp tài nguyên năng lượng, đặc biệt là dầu mỏ, cho Belarus".

Nga-Belarus: Loi ich tu Nga khien Minsk vuot qua vong xoay My
Thủ tướng Belarus Roman Golovchenko và Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin

Theo Thủ tướng Golovchenko : "Tất các thỏa thuận được ký đều đáp ứng lợi ích của Belarus. Các thỏa thuận đều rất có lợi cho đất nước chúng ta... Chẳng hạn, xây dựng nhà máy điện hạt nhân sẽ giúp Belarus tiết kiệm hàng trăm triệu USD mỗi năm".

Thủ tướng Belarus Roman Golovchenko cho biết, trong quá trình đàm phán, ông và Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin đã thảo luận về các vấn đề liên quan đến việc tiếp cận thị trường của hai nước mà không có điều khoản miễn trừ và hạn chế nào cả.

"Chúng tôi khẳng định rằng, việc tiếp cận thị trường của nhau mà không bị hạn chế và miễn trừ, không có rào cản là điều kiện cơ bản để tham gia bất kỳ định chế nào, bao gồm Liên bang Nga-Belarus và Liên minh kinh tế Á-Âu".

Thủ tướng Golovchenko nhấn mạnh rằng việc xây dựng các thuật ngữ chuẩn xác để việc Nga cung cấp tài nguyên năng lượng cho Belarus trong những năm tới đã được thảo luận trong các cuộc họp và sẽ hoàn tất bởi các cơ chế tiếp theo.

Theo người đứng đầu chính phủ Belarus, các thỏa thuận được ký kết dựa trên văn bản khung về nguyên tắc được ký bởi Tổng thống Belarus Alexanderr Lukashenko và Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong đó đảm bảo lợi ích tốt nhất cho Belarus.

Việc đàm phán về các thỏa thuận trong lĩnh vực năng lượng giữa Nga và Belarus đã bị định trệ khá lâu, mà nguyên nhân được cho là giữa Moscow và Minsk không tìm được tiếng nói chung trong vấn đề ưu đãi đặc biệt Nga dành cho Belarus.

Chẳng hạn, thỏa thuận về việc Nga cung cấp khí đốt cho Belarus đã hết hạn từ năm 2019, và từ tháng 9/2019 đến tháng 11/2019, các cuộc đàm phán giữa Moscow và Minsk đã diễn ra, trong đó Minsk có các để xuất về giảm giá.

Đại sứ Nga tại Belarus Dmitry Mezentsev đã gọi các cuộc đàm phán về giá khí đốt cho Belarus từ năm 2020 chỉ mang tính kỹ thuật và sẽ kết thúc trước cuối năm 2019. Vậy nhưng đến nay hai bên vẫn chưa chốt lại được các điều kiện cơ bản nhất.

Vì vậy, các thỏa thuận Golovchenko-Mishustin được ký kết có ý nghĩa hết sức quan trọng với đời sống kinh tế và đời sống xã hội Belarus. Và điều này cũng mang ý nghĩa bản lề trong quan Minsk-Moscow, khi "gió Tây đang thổi mạnh vào Belarus".

Nga-Belarus: Loi ich tu Nga khien Minsk vuot qua vong xoay My
Những lợi ích to lớn có được từ Nga gần như mang tính mặc định với Belarus

Lợi ích từ Nga khiến Minsk vượt qua vòng xoáy Mỹ

Còn nhớ, ngày 28/6, phát biểu trên kênh truyền hình Belarus-1,Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko tuyên bố rằng, Moscow sẽ không thể để mất Minsk - đồng minh cuối cùng còn lại của mình thời hậu Xô Viết.

“Đương nhiên là Nga không muốn mất Belarus trong quan hệ về kinh tế. Tuy nhiên, trên hết là về chính trị, bởi lẽ mất Belarus là đòn mạnh nhất giáng vào chính sách đối ngoại của Nga”, nhà lãnh đạo Belarus luận giải.

Ông Lukashenko cho hay: “Đồng minh duy nhất còn lại của Nga là Belarus. Tôi hay nói với Tổng thống Putin : Tôi hiểu ngài không thể để mất Belarus, nhưng ngài cũng không thể giữ Belarus. Bởi quá trình ép Nga khỏi thị trường cận biên đã bắt đầu".

Có thể thấy, Tổng thống Lukashenko đang cố tạo đòn bập bênh lợi ích với Nga, khi khẳng định với Tổng thống Putin là Nga không thể để mất Belarus, song cũng không thể giữa được Belarus trước những cơn gió độc thổi lại từ hướng Tây.

Bởi lẽ, với thông điệp kiểu bất cần như vậy, không khó nhận diện là ông Lukashenko muốn ép Nga phải có những chính sách nhằm tối đa hóa lợi ích kinh tế cho Belarus - mà từ trước tới nay đã rất lớn - để hy vọng có thể giữ đồng minh.

Ngược lại, nhà lãnh đạo Belarus cũng muốn nhắc nhở Moscow không nên kỳ vọng sẽ tạo được tầm ảnh hưởng với Minsk như trước đây. Nghĩa là lợi ích chính trị mà Nga có được từ Belarus sẽ bị tối thiểu hóa sau thông điệp của Lukashenko.

Rõ ràng, Tổng thống Lukashenko đang tìm cách làm thay đổi tính chất quan hệ Nga-Belarus, biến các chuyển động lệch pha giữa Minsk với Moscow thành chất xúc tác làm tan băng nhanh hơn trong quan hệ giữa Belarus với Mỹ-phương Tây.

Tuy nhiên, theo giới phân tích, đây là tính toán vô cùng mạo hiểm với cả Belarus và chính ông Lukashenko. Bởi Belarus mất độc lập ngay từ khi xác lập quan hệ với Mỹ-phương Tây, thể hiện qua mệnh đề : Minsk thay đổi - phương Tây bỏ trừng phạt.

Phương Tây hướng tới “những anh em cũ của Nga” luôn với mục đích lớn nhất là làm hại Nga và gây bất ổn là cách làm quen thuộc nhất của họ. Vì vậy, Belarus sẽ không thể yên ổn vì không thể loại bỏ những "yếu tố có tính chất Nga" manh tính mặc định.

Nga-Belarus: Loi ich tu Nga khien Minsk vuot qua vong xoay My
Không phải màu hồng, mà chỉ là màu xám xịt tại Ukraine thời hậu EuroMaidan là cảnh báo nghiêm khắc với Minsk về vòng xoáy Mỹ

Đáng nói là, "những anh em cũ của Nga" khi đã bắt tay với "những người bạn mới" thì cũng gần như mất luôn cơ hội quay lại với Nga. Từ đây, sự lệ thuộc sẽ là định hướng phát triển của "những anh em cũ của Nga", và Belarus không phải là ngoại lệ.

Như vậy, tính toán của ông Lukashenko khiến cho Belarus đối mặt nguy cơ "được ăn cả", nhưng "ngã không thể về không". Đây có thể được xem là "thông điệp nguy hiểm" của Minsk và cá nhân ông Lukashenko, nên khó hy vọng Moscow hiệp thông.

Khi các thỏa thuận thỏa thuận Golovchenko-Mishustin được ký kết trong điều kiện không có miễn trừ hay hạn chế đã chứng minh 'thông điệp nguy hiểm" không có tác dụng, song dường như Moscow vẫn cư xử với Minsk trong tình "láng giềng gần".

Bởi như Thủ tướng Golovchenko cho biết, tất các thỏa thuận mà ông thay mặt chính phủ Belarus ký với đối tác Nga được ký đều rất có lợi cho Belarus. Vì chỉ riêng xây dựng nhà máy điện hạt nhân sẽ giúp Belarus tiết kiệm hàng trăm triệu USD mỗi năm.

Trong khi từ tháng 3/2020, Nga đã giảm giá bán khí đốt cho Belarus, với mức giảm 9% so với những tháng trước đó, xuống còn 125 USD/1.000 m3, thấp hơn giá ưu đãi từng bán cho Belarus là 127 USD/1.000 m3.

Chỉ cần so sánh Nga cung cấp khí đốt cho Belarus ổn định với giá ưu đãi đặc biệt là 127 USD/1.000 m3 với giá khí đốt 330 USD/1.000 m3 mà Ukraine mua từ "những người anh em xa", sẽ thấy lợi ích mà người dân và đất nước Belarus lớn tới mức nào.

Còn với dầu mỏ, hàng năm Nga cung cấp cho Belarus 24 triệu tấn với giá ưu đãi và điều kiện đặc biệt, là có thể sử dụng một phần, còn một phần bán lại kiếm lời. Chính nguồn lợi này đã mang lại cho ngân sách của Belarus khoảng 1,6 tỷ USD.

Thực ra, trước lời hứa của những "người bạn mới" rằng chỉ cần Belarus có yêu cầu là "chúng tôi sẵn sàng đáp ứng", như lời Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo trong chuyến thăm phá băng đến Belarus, đã khiến Minsk "được voi đòi tiên" với Moscow.

Từ đó, chính quyền Minsk thể hiện sự ruồng rẫy với Nga, không chỉ là vấn đề  lợi ích kinh tế, mà còn do Minsk muốn độc lập hoàn toàn với Moscow để dễ "hướng Tây". Tuy nhiên, khi tìm tới Mỹ-phương Tây thì Belarus sẽ mất hoàn toàn sự độc lập.

Nga-Belarus: Loi ich tu Nga khien Minsk vuot qua vong xoay My
Tác giả "thông điệp nguy hiểm" Lukashenko có thể phải trả giá bởi công cụ lợi ích của Putin

Đơn giản là khi đó Belarus rơi vào vòng xoáy ngoại giao nước lớn, và Minsk lệ thuộc không chỉ Nga, mà cả Mỹ-phương Tây. Khi đó giá trị và ý nghĩa địa chiến lược-địa chính trị của Belarus sẽ trở thành lợi ích đổi trao trong ngoại giao nước lớn Nga-Mỹ.

Song Moscow lại tỏ ra bình thản trước sự sốt sắng của Washington và đồng minh với các chuyển động tại Belarus. Điều này là cực kỳ nguy hại với "chính sách lưỡng cực" của Minsk, vì đó là dấu hiệu Putin thực hiện chính sách với "đồng minh tồi".

Dường như nhận ra "thông điệp nguy hiểm" phản tác hiệu, Minsk đã nhanh chóng ký kết thỏa thuận về năng lượng với Moscow. Điều này mang lại nhiều lợi ích cho người dân và đất nước Belarus, song chưa hẳn có lợi cho tác giả "thông điệp nguy hiểm".

Tóm lại, chính quyền Minsk nhanh chóng kết thúc đàm phán và ký kết thỏa thuận về năng lượng với Moscow ngay trước thềm sự kiện chính trị quan trọng tại Belarus - bầu tổng thống - cho thấy "lợi ích từ Nga đã khiến Minsk vượt qua vòng xoáy Mỹ".

Ngọc Việt

Thứ Năm, 16/07/2020 13:32

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện