Mỹ sửa lỗi 'lỡ lời' về Ukraine gia nhập NATO

(Quan hệ quốc tế) - Nhà Trắng đã nhanh chóng sửa đổi một văn bản chính thức đề cập đến việc kết nạp các đồng minh như Ukraine vào khối NATO.

Nhà Trắng sửa bản ghi trên Không lực 1

Giới truyền thông Mỹ đưa tin, Nhà Trắng hôm 06/5 đã thực hiện một sự xoay chuyển chính sách đối ngoại hiếm hoi, chỉnh sửa văn bản của tuyên bố về mối quan hệ giữa NATO và Kiev mà trước đó họ đã công bố, bằng cách gạch bỏ những từ trong một bản ghi thể hiện sự ủng hộ đối với việc Ukraine gia nhập NATO.

Nhà Trắng đã công bố bản chỉnh sửa bản ghi bất thường khoảng 4 giờ sau cuộc phỏng vấn trên Không lực Một giữa các phóng viên và Phó Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karine Jean-Pierre.

Theo New York Post, vào đêm trước, Phó Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karin Jean-Pierre đã nói rằng: “Cánh cửa của liên minh luôn rộng mở cho những ai hoàn thành nghĩa vụ tham gia”. Nhưng sau đó, Nhà Trắng đã chỉnh sửa văn bản chính thức.

Nhà báo của New York Post đã đăng phiên bản đầu tiên của đoạn ghi tốc ký trên Twitter của mình, nơi Karin Jean-Pierre trả lời câu hỏi cụ thể hơn.

“Bạn ủng hộ Ukraine gia nhập NATO? Hay không”? nhà báo Steven Portnoy của Đài CBS News hỏi.

Jean-Pierre trả lời: “Chính quyền Biden cam kết đảm bảo rằng cánh cửa của NATO vẫn rộng mở cho những người tham gia khi họ sẵn sàng và có thể đáp ứng các cam kết và nghĩa vụ của tư cách thành viên, cũng như đóng góp vào an ninh ở khu vực Euro-Đại Tây Dương”.

Bà này nhấn mạnh thêm rằng, Hoa Kỳ ủng hộ nỗ lực của Ukraine trong việc thúc đẩy cải cách pháp quyền và tăng trưởng kinh tế cũng như biên giới và cuộc chiến chống lại sự xâm lược của Nga ở biên giới”.

Nhưng Nhà Trắng sau đó đã đưa ra một bản ghi có chỉnh sửa gạch ngang trên cùng một cuộc trao đổi.

Nhà Trắng đã không rút lại mô tả của Jean-Pierre về việc Mỹ cởi mở với việc các đồng minh có thể gia nhập NATO, nhưng phần có đề cập trực tiếp đến Ukraine đã biến mất, đặc biệt, dòng chữ đã biến mất khỏi đoạn ghi âm: “Tôi nói rằng Ukr (aina) ... đúng. Đúng”.

Một quan chức Nhà Trắng xác nhận với The New York Post rằng những lời này đã bị xóa bởi vì chúng không phản ánh chính sách chính thức, Jean-Pierre đã có lầm lẫn khi nói như vậy.

My sua loi 'lo loi' ve Ukraine gia nhap NATO
Mỹ-NATO chỉ muốn lợi dụng Ukraine làm tiền đồn chống Nga?

Mỹ không muốn làm mất lòng Nga vì Ukraine?

Theo New York Post, việc sửa đổi có khả năng là để tránh làm mất lòng Tổng thống Nga Vladimir Putin, nhưng nó có thể chỉ ra một điều là chính quyền Biden đang thay đổi về chính sách với Nga, trước thềm hội nghị thượng đỉnh vào tháng tới giữa Tổng thống Biden và Putin, mặc dù thường có những tuyên bố cứng rắn với Nga.

Tháng trước, ông Biden dường như đã đảo ngược quyết định điều tàu chiến đến Biển Đen vì hành động gây hấn của Nga ở Ukraine, sau khi Nga cảnh báo Mỹ tránh xa khu vực này “vì lợi ích của chính họ”. Lầu Năm Góc khi đó đã ra lệnh cho hai tàu khu trục Mỹ quay đầu.

Nga bị cáo buộc đã tăng cường binh lính gần Ukraine trong năm nay, làm dấy lên lo ngại về các cuộc giao tranh quy mô lớn mới. Các thành viên NATO cam kết bảo vệ tập thể, có nghĩa là Mỹ sẽ có nghĩa vụ phải chống lại Nga để bảo vệ Ukraine nếu nước này gia nhập khối.

Nhưng dường như chẳng có dấu hiệu nào cho thấy Washington sẽ tham gia vào một cuộc chiến với Moscow để bảo vệ đồng minh của mình, đặc biệt nếu đó lại là Ukraine.

Bài viết trên tờ New York Post nhấn mạnh, Ukraine là “một trong những quốc gia nghèo nhất và tham nhũng nhất” của châu Âu và nền chính trị của nước này đã bị phân cực rất lớn giữa các phe thân Nga và thân phương Tây kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Năm 2014, phe đối lập thân phương Tây lật đổ chính quyền của nhà lãnh đạo thân Nga Viktor Yanukovych. Cuộc đảo chính trên quảng trường Độc Lập ở thủ đô Kiev (quảng trường Maidan) đã gây ra các cuộc phản đối trên khắp miền nam và miền đông [chủ yếu nói tiếng Nga] của Ukraine.

Bán đảo Crimea đã sáp nhập vào Nga sau một cuộc trưng cầu dân ý gây tranh cãi hồi tháng 3/2014, còn 2 tỉnh Donbass đã tách khỏi Ukraine và tuyên bố độc lập, hình thành 2 nhà nước tự xưng là Cộng hòa Nhân dân Donetsk (DPR) và Cộng hòa Nhân dân Lugansk (LPR).

Vào năm 2018, Putin cảnh báo sẽ có hậu quả nếu NATO sáp nhập Ukraine, gọi ý tưởng này là “hung hăng”, “vô trách nhiệm”. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định, Moscow sẽ đáp trả thích đáng những bước đi gây hấn như vậy, vốn là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia Nga.

“Các đồng nghiệp của chúng tôi, những người đang cố gắng làm trầm trọng thêm tình hình, tìm cách đưa Ukraine và Gruzia vào quỹ đạo của liên minh [NATO], nên suy nghĩ về những hậu quả có thể xảy ra của một chính sách vô trách nhiệm như vậy”.

My sua loi 'lo loi' ve Ukraine gia nhap NATO
Không quốc gia nào trong NATO, kể cả Mỹ, muốn đối đầu quân sự với Nga vì Ukraine

Không nước nào trong NATO muốn đối đầu với Nga

Năm 2004, ba quốc gia trước đây thuộc Liên Xô - Estonia, Latvia và Litva - gia nhập NATO, chọc giận Điện Kremlin. Mặc dù về mặt kỹ thuật, liên minh cam kết các thành viên bảo vệ tập thể, nhưng nghĩa vụ được ghi trong Điều 5 Hiến chương NATO không được áp dụng nghiêm ngặt.

Từ đó đến nay, Nga luôn tìm cách ngăn chặn và cảnh cáo NATO chớ tìm cách kết nạp Gruzia và Ukraine. Do đó, khối này cũng luôn dè dặt trong những tuyên bố chính thức của mình. Hơn nữa, chính các cựu quan chức NATO cũng chỉ ra rằng, viễn cảnh Ukraine có thể gia nhập khối này còn rất xa.

Theo giới phân tích, Ukraine luôn nuôi ảo tưởng vào khả năng trở thành thành viên của NATO, cũng như gia nhập Liên minh châu Âu (EU). Ukraine khao khát điều đó, nhưng về mặt khách quan thì phương Tây không cần nó, mà họ chỉ cần đến Ukraine như một phương tiện để “kiềm chế” và chống phá Nga, không hơn và không kém...

Ngoài ra, vẫn tồn tại những trở ngại khách quan đối với việc Ukraine gia nhập liên minh.

Ukraine có những vấn đề lãnh thổ chưa được giải quyết ở Donbass, ngoài ra còn có nhiều vấn đề liên quan đến cơ cấu nền kinh tế, tệ nạn tham nhũng, với các chỉ số kinh tế thấp nên trong 10, thậm chí 20 năm tới họ khó có thể hy vọng gia nhập NATO.

Thế nhưng, vấn đề quan trọng nhất là nếu Ukraine gia nhập NATO, không khác gì việc Mỹ và phương Tây đang rước một quả bom nổ chậm vào nhà. Kiev sẽ kéo họ vào một cuộc xung đột trực tiếp với Moscow, mà Hoa Kỳ và tất cả các nước NATO đều không muốn có một cuộc đối đầu trực diện với Nga về vấn đề Ukraine.

Do đó, việc sửa lại bản ghi là rất logic, bởi Mỹ cũng không muốn ‘lỡ mồm’ để Ukraine nuôi ảo tưởng về việc gia nhập NATO, vừa tránh làm mất lòng Nga, vừa đỡ phải rước những rắc rối về cho mình.

Nhật Nam

Thứ Hai, 10/05/2021 07:22

Sự Kiện