Mỹ quay lại JCPOA: Trói Iran vào một ‘cỗ xe tù’?

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ dự định quay lại JCPOA chỉ nhằm để gây sức ép cho Iran và các bên tham gia thỏa thuận hạt nhân Iran 2015.

Các bên tham gia Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 (IND 2015) đã đạt được Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA) vào năm 2015. Thỏa thuận được kỳ kết giữa Nhóm P5+1 (gồm 5 nước Thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc là Anh, Trung Quốc, Nga, Hoa Kỳ, Pháp và đại diện Liên minh châu Âu là Đức) với Iran.

Văn bản đề ra việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt để đổi lấy việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran với vai trò là sự bảo đảm để Tehran không có được vũ khí hạt nhân.

Vào tháng 5/2018, Hoa Kỳ tuyên bố đơn phương rút khỏi thỏa thuận và khôi phục lệnh trừng phạt cứng rắn chống Tehran, nhằm khiến chính quyền Tehran phải nhượng bộ trong việc ký kết các thỏa thuận mới. Tuy nhiên, Iran đã không cam chịu khuất phục.

My quay lai JCPOA: Troi Iran vao mot ‘co xe tu’?
Tổng thống Mỹ Joe Biden muốn quay trở lại JCPOA để kiểm soát Iran

Từ đó đến nay, Iran đã từ chối tuân thủ nhiều điều khoản quan trọng trong đó như: Giới hạn về lượng dự trữ nhiên liên hạt nhân hay mức trần được phép trong làm giàu uranium hoặc không cho các thanh tra viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận một số cơ sở hạt nhân nước này…

Sau khi Tổng thống của đảng Dân chủ là ông Joe Biden lên cầm quyền, Washington đã quay trở lại các cuộc đàm phán với tư cách gián tiếp. Các cuộc đàm phán về việc khôi phục JCPOA diễn ra tại Vienna kể từ tháng 4. Vào ngày 12/6 vừa qua, các bên bắt đầu vòng tham vấn thứ 6.

Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Ned Price cho biết, Hoa Kỳ quan tâm đến việc đưa tất cả các bên tham gia JCPOA trở lại tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận này. Như vậy không chỉ ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân mà còn tạo ra cơ hội gây sức ép với Tehran trong các vấn đề khác.

“Tôi muốn nói rằng đối với chúng tôi, việc trở lại JCPOA, quay lại cùng tuân thủ JCPOA là việc cần thiết, nhưng như vậy chưa đủ. Điều đó chưa đủ, chính là vì chúng tôi còn có mối lo ngại sâu sắc liên quan đến những lĩnh vực khác” - ông Price nói.

Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ giải thích rằng, nếu Hoa Kỳ và Iran quay trở lại tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân, Hoa Kỳ sẽ ở vị thế mạnh hơn; đồng thời, các đồng minh cũng buộc phải trợ giúp Hoa Kỳ kiềm chế Iran nếu quay trở lại JCPOA.

Sau đó, với sự trợ giúp của các biện pháp ngoại giao, họ có thể kiểm soát chương trình tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) đầy tham vọng của Iran – phương tiện mang phóng hạt nhân tối cần thiết đối với tất cả các cường quốc hạt nhân thế giới, cùng với sự hỗ trợ của Tehran đối với các nhóm khủng bố và việc tuân thủ quyền con người.

Tuy nhiên, trong buổi họp báo đầu tiên diễn ra vào hôm 21/6, Tổng thống mới đắc cử của Iran Ebrahim Raisi cho biết, nước này không có ý định đàm phán về việc khôi phục Kế hoạch hành động toàn diện chung (JCPOA) về chương trình hạt nhân Iran nếu chúng không đảm bảo lợi ích của Tehran.

Ông nói thêm rằng Hoa Kỳ có nghĩa vụ dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với Iran, sau đó mới bàn bạc các vấn đề tiếp theo. Tuy nhiên giới lãnh đạo Tehran cũng nhiều lần nhấn mạnh rằng, chương trình tên lửa đạn đạo của nước này không liên quan gì đến JCPOA và không thể là một điều kiện để Mỹ mang ra đàm phán về việc quay lại JCPOA.

Thiên Nam

Thứ Ba, 22/06/2021 18:16

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện