Mỹ đang xúc tiến kế hoạch chiếm hẳn miền Bắc Syria?

(Quan hệ quốc tế) - Chuyên gia phân tích chính trị - quân sự Sergey Marzhetsky cho rằng chính quyền Damascus có lẽ sẽ mất hẳn chủ quyền khu vực Đông Bắc vào tay Mỹ.

Theo vị chuyên gia, Tổng thống Biden tiếp tục sửa đổi toàn bộ chính sách đối ngoại của người tiền nhiệm Đảng Cộng hòa Donald Trump. Không có mốc thời gian để thực sự rời khỏi Syria và Iraq, người Mỹ đang quay trở lại đó một lần nữa. Washington đang định hình lại Trung Đông từ con số không, và vai trò chính trong việc này, rõ ràng là nhằm hỗ trợ những người Kurd đồng minh.

Người Kurd sống trên lãnh thổ của nhiều quốc gia cùng một lúc (Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và Iraq) và không có nhà nước riêng của mình. Thời Xô Viết, họ được Moskva ưu ái và ủng hộ.

Sau khi Liên Xô sụp đổ, cán cân quyền lực ở Trung Đông đã thay đổi và người Kurd đặt cược vào Mỹ với hy vọng tạo ra nhà nước Kurdistan độc lập. Sau khi nhóm khủng bố Nhà nước Hồi giáo ngóc đầu dậy ở Iraq và Syria, Washington đã sử dụng khá thành công các nhóm vũ trang người Kurd để chống lại IS, nhóm này cũng giành quyền kiểm soát các mỏ dầu ở phía Đông Bắc của Syria, trong tỉnh Deir ez -Zor.

Người ta tin rằng sau đó phía Mỹ bắt đầu thay đổi, không bảo vệ đồng minh trước nguy cơ từ Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia coi nhà nước Kurdistan độc lập là mối đe dọa đối với sự toàn vẹn lãnh thổ của họ. Ankara đã tiến hành một số hoạt động quân sự ở miền Bắc Syria, tạo ra cái gọi là "vành đai đệm" dọc theo toàn bộ biên giới nước này.

Tổng thống Trump hạn chế để các mỏ dầu dưới sự kiểm soát của Mỹ, từ đó dầu của Syria được bơm ra và vận chuyển để bán cho nước láng giềng Iraq. Damascus ước tính 89 nghìn tấn "vàng đen" được khai thác hàng ngày vào năm 2020, 80 nghìn tấn đã bị đánh cắp. Có vẻ như Mỹ gửi lại một phần số tiền thu được cho người Kurd.

Bây giờ một "phong trào" mới bắt đầu xung quanh người Kurd ở Syria. Có thông tin cho rằng đội Quân Nga ở phía Đông Bắc của Cộng hòa Ả Rập đã tái triển khai, trên thực tế là để Lực lượng Dân chủ Syria (SDF) của người Kurd ở riêng với người Thổ.

Không khó để đoán rằng điều này được thực hiện nhằm gây áp lực buộc họ phải khôi phục sự toàn vẹn lãnh thổ. Rõ ràng là các nhóm vũ trang của người Kurd, vốn đã thể hiện tốt trước những kẻ khủng bố nhưng không hề chống lại quân đội chuyên nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ, họ muốn dựa vào cánh tay của chính thức Damascus.

Cùng lúc đó, trên đường từ Iraq đến Syria, hệ thống phòng không tầm ngắn Avenger của Mỹ đã bị phát hiện trên đường. Mục đích chính của chúng là chống lại UAV, máy bay bay thấp và trực thăng.

Khá hợp lý khi giả định rằng vũ khí này không được sử dụng để bảo vệ các căn cứ quân sự của Mỹ, hay để che phủ các đội hình vũ trang của người Kurd khỏi những cuộc tấn công đường không. Rất có thể các tổ hợp Patriot mạnh hơn sẽ theo sát Avenger trong tương lai.

Nhưng tại sao Mỹ lại làm trầm trọng thêm mối quan hệ với đồng minh NATO là Thổ Nhĩ Kỳ? Có phải chỉ để ăn cắp thêm một số dầu của Syria? Trên thực tế, người Mỹ đang giết nhiều con chim bằng một viên đá cùng một lúc.

My dang xuc tien ke hoach chiem han mien Bac Syria?
Quân đội Mỹ đang quay lại Đông Bắc Syria

Đầu tiên, rõ ràng Washington đang cố tình gây xung đột với Ankara. Người ta thường tin rằng bản thân liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương là cần thiết để kiềm chế Nga. Tuy nhiên trong thời kỳ Tổng thống Donald Trump đã có nhiều thay đổi.

Ankara bắt đầu theo đuổi chính sách tân Ottoman cởi mở trong khu vực. Trên thực tế, họ đã chiếm được miền Bắc Syria, mở rộng ảnh hưởng đến tận Libya, nơi Ankara đạt được một bản sửa đổi ranh giới của thềm lục địa Đông Địa Trung Hải theo hướng có lợi cho mình.

Thổ Nhĩ Kỳ đang chuẩn bị đóng một tàu sân bay chính thức, rõ ràng là có thể sử dụng nó trong vấn đề thay đổi hiện trạng và quyền sở hữu các hòn đảo của Hy Lạp. Tổng thống Erdogan đã giúp Azerbaijan giải quyết vấn đề Karabakh, nhờ đó nhận được hành lang đất liền mới đến Biển Caspian. Ở Trung Á, Ankara đang tích cực thúc đẩy một dự án hội nhập người Thổ Nhĩ Kỳ dưới sự bảo trợ của họ.

Không khó để đoán rằng Washington và Brussels đang xem xét tất cả các quá trình này với sự phản đối rõ ràng. Thổ Nhĩ Kỳ rõ ràng đang phấn đấu để trở thành một cường quốc khu vực, điều này sẽ phụ thuộc vào rất nhiều thứ, nhưng tại sao họ vẫn quyết tâm theo đuổi?

Trong bối cảnh đó, sự ủng hộ trực tiếp và rõ ràng dành cho người Kurd có thể trở thành yếu tố ngăn cản tham vọng của Ankara. Người Mỹ sẽ đáp trả những nỗ lực của Tổng thống Erdogan nhằm nâng cao vị thế của Thổ Nhĩ Kỳ và mở rộng ảnh hưởng quốc tế của mình với dự án Kurdistan, dự án đe dọa sự tồn tại của nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài ra, yếu tố người Kurd sẽ giúp Ankara dễ dàng hơn trong việc mua sắm và sử dụng vũ khí của Nga.

Thứ hai, bằng cách hỗ trợ người Kurd, Washington làm chậm nỗ lực của Damascus, Tehran và Moskva nhằm khôi phục sự toàn vẹn của  Syria.

Thứ ba, dầu mỏ của Syria rõ ràng không phải là thứ thừa đối với người Mỹ. Bằng cách lấy nó khỏi Damascus, Hoa Kỳ đang làm suy yếu sự cầm quyền của Tổng thống Bashar al-Assad.

Chúng ta sẽ không ngạc nhiên nếu tương lai, trong số những người hưởng lợi từ kế hoạch bán lại "vàng đen" sẽ là những người thân cận với ông ấy.

Do đó, người Kurd hiện đang trở thành nhân tố địa chính trị quan trọng ở Trung Đông.

Tùng Dương

Thứ Năm, 25/02/2021 18:20

Sự Kiện