Khủng hoảng Qatar: Ả-sập Saudi cố nuốt chén đắng

(Quan hệ quốc tế) - Những ông hoàng xứ Ả-rập có thể khuấy động sân khấu chính trị thế giới, tạo khủng hoảng cục bộ tại Trung Đông, song không thể đùa với Mỹ...

Đã qua một tháng, kể từ khi Ả-rập Saudi khởi phát và kêu gọi Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Bahrain và Ai Cập thực hiện phong toả Qatar, song kết quả mà Riyadh và các đồng minh đạt được chỉ là con số 0 tròn trĩnh.

Điều mà những ông hoàng xứ Ả-rập mong muốn quốc tế trừng phạt hay ít nhất cũng tỏ thái độ tiêu cực với tiểu quốc Trung Đông như một "đồng phạm khủng bố" đã không thể diễn ra.

Cuộc khủng hoảng chỉ được xem là mâu thuẫn nội bộ của các quốc gia trong Hội đồng hợp tác vùng Vịnh.

Ngày 3/7, Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đã kêu gọi Qatar cùng các nước láng giềng giải quyết những khác biệt một cách êm thấm, đồng thời khẳng định tổ chức này sẽ không can thiệp vào tranh chấp giữa các bên, điều đó cho thấy “yếu tố Qatar đồng phạm khủng bố” đã bị loại trừ.

Khung hoang Qatar: A-sap Saudi co nuot chen dang
Căn cứ Mỹ tại Qatar là một bảo bối cho Doha mà Riyadh dường như quên mất

Khi Chủ tịch HĐBA LHQ cho rằng cách tốt nhất và duy nhất là các quốc gia liên quan tìm một giải pháp "sửa chữa" những bất cập, là một sự khẳng định thất bại rõ ràng của “người khổng lồ” Ả-rập Saudi và các đồng minh trước trước đối thủ nhỏ bé Qatar.

Tuy nhiên, để giải quyết vấn đề không hề đơn giản, ngay cả khi Riyadh và các đồng minh chấp nhận thất bại trong kịch bản không hoàn hảo này. 

Vấn đề nằm ở lá bài sử dụng và những động thái định hướng dư luận quốc tế vào sự nguy hiểm chết người.

Thứ nhất, bất luận thế nào thì Ả-rập Saudi cũng phải lý giải tại sao đưa Qatar vào danh mục nghi phạm "động phạm khủng bố".

Lý giải phải có cả cơ sở nhận diện và dẫn chứng thực tế. Đây cũng là yêu cầu mà Washington đã gửi tới Riyadh.

Điều này không hề dễ dàng. Riyadh đã leo lên lưng cọp và bây giờ thì không dễ leo xuống được, thậm chí không khéo sẽ bị cọp vồ.

Cộng đồng quốc tế chỉ kêu gọi Riyadh và các đồng minh cùng với Doha tìm biện pháp hoà giải, tái kết nối bang giao, song với Washington thì sẽ khác.

Mỹ đang tiến hành cuộc chiến chống khủng bố, chủ yếu tập trung tại Trung Đông.

Theo tuyên bố của cựu Tổng thống George W.Bush thì tất cả những thực thể chứa chấp, nuôi dưỡng khủng bố đều bị trừng phạt. Hành động tạo khủng hoảng khác nào Riyad hướng Mỹ tấn công Qatar.

Trong khi Mỹ và Qatar có quan hệ đồng minh, căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Trung Đông được đặt tại Qatar với 11.000 binh sĩ đồn trú, vì vậy hành động của Riyadh là gây chia rẽ quan hệ Washington - Doha, đưa Mỹ vào thế nguy hiểm.

Nếu không chứng minh được lời cáo buộc có cơ sở, kịch bản tạo khủng hoảng sẽ bị xem là chính sách phá hoại sự đoàn kết mà Mỹ đang quyết tâm xây dựng với thế giới Hồi giáo.

Riyadh sẽ phải trả giá - mà cụ thể là đánh đổi lợi ích - cho hành động này.

Luật Công lý chống hành động bảo trợ khủng bố mà Quốc hội Mỹ thông qua nhằm hồi tố Riyadh trong vụ 11/9 đã tạo ra bất lợi rất lớn đối với Ả-rập Saudi, nay cộng hưởng thêm sai lầm trong tạo khủng hoảng Qatar khiến Riyadh như trở thành con tin của Washington.

Những ông hoàng xứ Ả-rập có thể khuấy động sân khấu chính trị thế giới, tạo khủng hoảng cục bộ tại Trung Đông, song không thể đùa với Mỹ.

Có thể nhận định Riyadh đã bị sập bẫy của chính mình giăng ra với Doha.

Thứ hai, niềm tin của Ả-rập Saudi với các đồng minh bị Riyadh đưa vào tròng khi tham gia liên minh phong toả Qatar, sẽ bị suy giảm.

Khi Ả-rập Saudi bị Washington chiếu tướng thì UAE, Bahrain và Ai Cập cũng không thể vô can.

Riyadh đã đưa đồng minh vào chỗ chết. Ả-rập Saudi có thể hoặc mất đồng minh, hoặc phải đánh đổi lợi ích để níu giữ đồng minh. Trong khi chi phí cho “kết hội nối bè” đã cộng hưởng khiến A-rập Saudi điêu đứng với thâm hụt ngân sách khổng lồ.

Khung hoang Qatar: A-sap Saudi co nuot chen dang
Riyadh đã giúp nâng cao uy tín và tạo cơ hội cho Qatar

Riyadh đã đi một nước cờ sai để rồi bây giờ rơi vào hoàn cảnh tiến thoái lưỡng nan trong quan hệ với các đồng minh.

Thực tế đó khác nào Ả-rập Saudi giúp gia tăng sức mạnh cho Iran -đối thủ lớn nhất của họ. Tehran vừa không mất quan hệ với Doha, vừa có được món quà từ trên trời rơi xuống là sự rạn nứt trong liên minh phong toả Qatar.

Việc Iran “bất chiến tự nhiên thành” nhờ Ả-rập Saudi tạo kịch bản khủng khoảng Qatar có thế khiến Riyadh bị Washington cho rơi vào thế việt vị trước Tehran – điều cay đắng mà những ông hoàng xứ dầu mỏ không bao giờ muốn nhận.

Thứ ba, khi kịch bản khủng hoảng Qatar không hoàn hảo, Riyad đã vô tình nâng cao uy tín cho đối phương với giới đầu tư quốc tế - điều rất khó trong bối cảnh khủng hoảng ngoại giao và suy thoái kinh tế.

Reuters cho hay Giám đốc điều hành của ExxonMobil (XOM.N) của Mỹ, Royal Dutch Shell (RDSa.L) của Hà Lan và Total (TOTF.PA) của Pháp đã cùng họp bàn với Quốc vương Sheikh Tamim bin Hamad al-Thani của Qatar về một kế hoạch nâng sản lượng khí tự nhiên hoá lỏng (LNG) lên 30%.

Theo giới phân tích, ba tập đoàn năng lượng lớn nhất phương Tây đang tiến hành vận động hành lang nhằm đưa Qatar tham gia vào việc mở rộng sản xuất khí đốt, quan đó trao cho Doha một cơ hội trong cuộc tranh chấp với các nước láng giềng.

CEO của các Tập đoàn năng lượng khổng lồ đã bày tỏ sự quan tâm trong việc giúp đỡ Qatar đạt được tham vọng sản xuất 100 triệu tấn LNG hàng năm, tương đương với 1/3 lượng cung cấp toàn cầu hiện nay trong vòng 5-7 năm tới, theo Reuters.

Có thể thấy rằng, những nhà quản trị phương Tây đã thể hiện rõ thái độ trung lập với cuộc khủng hoảng Qatar.

Như vậy, trong cả chính trị, kinh tế và ngoại giao quốc tế, Qatar đã được chính Ả-rập Saudi giúp nâng cao qua việc tạo khủng hoảng với Qatar.

Ngọc Việt

Chủ Nhật, 09/07/2017 09:44

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện