Iran tung đòn thù vào Mỹ hay Israel?

(Quan hệ quốc tế) - Mỹ cảnh báo đang chuẩn bị phản ứng nếu Iran tiến hành một cuộc tấn công nhằm tưởng niệm một năm ngày mất của Tướng Qassem Soleimani.

Quyết chí phục hận?

Truyền thông Iran mới đây dẫn lời Phó Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Mohammad Hejazi xác nhận kế hoạch trả thù cho vụ ám sát Tướng Qassem Soleimani - chỉ huy đơn vị Quds tinh nhuệ của IRGC vẫn nằm trong chương trình nghị sự của Tehran, trong đó bước tiếp theo sẽ là trục xuất các lực lượng Mỹ ra khỏi khu vực.

Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời ông Hejazi nhấn mạnh phía Mỹ đã phải nhận những “cái tát” vì tội sát hại Tướng Soleimani.

Theo giải thích của lãnh đạo IRGC, những “cái tát” như vậy là đám tang quy mô lớn của Tướng Soleimani và cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa của Iran nhằm vào căn cứ quân sự Ain al-Assad của Mỹ ở Iraq.

Iran tung don thu vao My hay Israel?
Tướng Qassem Soleimani bị Mỹ ám sát tại Iraq ngày 3/1/2020

Trước đó, Tướng Kenneth McKenize, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), ngày 20/12 cảnh báo Washington đang "chuẩn bị phản ứng" nếu Iran tiến hành một cuộc tấn công nhằm tưởng niệm một năm ngày mất của vị tướng quyền lực nước này, Qassem Soleimani.

Phát biểu với báo giới, quan chức lãnh đạo các lực lượng Mỹ tại Trung Đông nêu rõ: "Chúng tôi đang chuẩn bị tự bảo vệ mình, những người bạn và đối tác của chúng tôi ở khu vực này, và chúng tôi chuẩn bị để phản ứng nếu cần thiết".

Ông McKneize đưa ra phát biểu trên khi công du khu vực này nhiều tuần trước khi diễn ra ngày tưởng niệm Tướng Soleimani, người đã tử mạng trong vụ không kích của Mỹ gần sân bay Baghdad vào ngày 3/1. Tướng 4 sao của Mỹ cho biết thêm:

"Đánh giá của tôi là chúng tôi đang ở vị thế rất có lợi và chúng tôi được chuẩn bị cho tất cả mọi thứ mà người dân Iran hay những thế lực ủy nhiệm của họ hành động giúp họ có thể lựa chọn để thực hiện".

Theo ông McKenize, gần đây ông đã tới Baghdad và đã gặp người đứng đầu liên minh chống các phần tử Hồi giáo cực đoan, Tướng Mỹ Paul Calvert, cũng như tham mưu trưởng quân đội Iraq, Tướng Abdul Amir Yarallah. Ông cũng tới Syria để gặp các lực lượng Mỹ được triển khai ở căn cứ nhỏ miền Nam tại Al-Tanf, gần biên giới với Jordan và Iraq.

Trước dấu hiệu rõ ràng về quan ngại của các lãnh đạo quân sự Mỹ liên quan tới những ý định của Tehan sau khi Tướng Soleimani chết thì chuyến công du của ông McKenize không được thông báo trước.

Iran tung don thu vao My hay Israel?
Nhà khoa học hạt nhân hàng đầu của Iran Mohsen Fahrizadeh bị ám sát ngày 27/11

Theo giới phân tích khu vực, năm 2020 là một năm “khắc nghiệt”, thậm chí là “đen tối” đối với Iran. Khi sự tàn phá của đại dịch toàn cầu COVID-19 giáng xuống khắp thế giới, nước Cộng hòa Hồi giáo là quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất tại Trung Đông. Ngoài lệnh trừng phạt của Mỹ, Iran còn phải hứng chịu sự tổn thất lớn khi mất đi 2 nhân vật quan trọng.

Tướng Qasem Soleimani thiệt mạng trong một vụ tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ hồi tháng 1/2020, còn mới đây là Mohsen Fakhrizadeh, người đứng đầu chương trình hạt nhân quân sự, bị ám sát hôm 27/11.

Đây là 2 nhân vật đặc biệt, mỗi người đều có ảnh hưởng lớn trong những lĩnh vực nhất định và nắm quyền lực đáng kể.

Lựa chọn nào cho Iran?

Giới phân tích cho rằng những người thay thế 2 nhân vật trên đang phải gánh nhiệm vụ phải chứng minh cho câu nói không ai là không thể thay thế.

Người kế nhiệm ông Soleimani, Tướng Esmail Ghaani, đang phải vật lộn để theo đuổi những bước đi của người tiền nhiệm khi mà thực tế cho thấy ông có quá ít ảnh hưởng với Tehran và ông cũng kém hiệu quả trong nhiệm vụ nhắm đến các đối thủ Iran như Israel, Saudi Arabia, các nhà nước Vùng Vịnh và Mỹ.

Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei cũng có thể sẽ sớm công bố người thay thế nhân vật Fakhrizadeh. Ông Fakhrizadeh đã làm việc cho một bộ máy có tổ chức và có hàng loạt phó tướng, nhưng khả năng người kế nhiệm ông có được như vậy hay không thì vẫn còn nhiều hoài nghi.

Iran tung don thu vao My hay Israel?
Thủ tướng Israel B. Netanyahu chỉ đích danh nhà khoa học Fakhrizadeh trong cáo buộc hạt nhân đối với Iran

Theo giới quan sát, ông Fakhrizadeh đã tham gia chương trình hạt nhân Iran kể từ khi mới hình thành, đóng một vai trò quan trọng trong quá trình phát triển chương trình và cũng giống như Tướng Soleimani, ông đã phát triển được một mối quan hệ rất mật thiết với nhà lãnh đạo Khamenei.

Các thông tin truyền thông nước ngoài cho biết Israel - được cho là đã sát hại một số nhà khoa học hạt nhân của Iran từ cách đây 1 thập kỷ - đã muốn nhắm vào ông Fakhrizadeh từ lâu, song Thủ tướng Israel khi đó là Ehud Olmert đã không lựa chọn bước đi này.

Bản thân ông Fakhrizadeh được cho là biết bản thân là một mục tiêu bị nhắm đến. Ông di chuyển bằng một xe bọc thép và có đội ngũ an ninh bảo vệ xung quanh.

Truyền thông Iran và quốc tế cho rằng cơ quan tình báo Mossad của Israel là thế lực đứng sau vụ ám sát này. Mossad cũng từng có liên quan đến hàng loạt chiến dịch thành công khác gần đây, trong đó có vụ tiêu diệt nhân vật của al-Qaeda Abu Muhammad al-Masri, người được cho là bị các đặc vụ Israel bắt cóc tại Iran theo chỉ thị của Washington, và vụ nổ tại nhà máy sản xuất máy ly tâm gần cơ sở hạt nhân Natanz.

Điều này cho thấy cơ quan tình báo Israel có khả năng thực hiện các chiến dịch có độ phức tạp cao tại các vùng lãnh thổ cực kỳ thù địch.

Iran tung don thu vao My hay Israel?
Iran được cho là đã bắn tên lửa trả đũa vào căn cứ Mỹ ở Iraq sau vụ ám sát tướng Soleimani

Còn tướng Soleimani đã bị sát hại bởi người Mỹ, mà theo giới phân tích đánh giá là một đối thủ quá mạnh để người Iran có thể đối phó. Do đó, sự đáp trả của Iran có thể sẽ nhằm trực diện vào Israel hơn là vào Mỹ, có thể được thể hiện bằng nhiều cách: thông qua Syria hoặc Lebanon, những nước có biên giới chung với Israel; hoặc thông qua các nỗ lực nhắm vào các quan chức Israel; hoặc các vụ tấn công vào đại sứ quán Israel trên toàn thế giới.

Mặc dù có những tuyên bố cứng rắn, song Iran dường như vẫn tỏ ra rất thận trọng vì mục tiêu hàng đầu của nước Cộng hòa Hồi giáo này là cứu vãn thỏa thuận hạt nhân và “gỡ” các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Giới phân tích tin rằng Iran sẽ không “liều lĩnh” tạo ra rắc rối có thể phá hủy mục tiêu chiến lược này.

Do đó, nếu có nhắm trực diện vào Israel thì đó có thể là một “tài sản” không kích động một sự leo thang trong khu vực. Trước khả năng này, giới phân tihs Israel đã kêu gọi phải thận trọng ở cả trong và ngoài nước, đồng thời duy trì sự “từ tốn”.

Đông Triều

Chủ Nhật, 27/12/2020 18:30

Sự Kiện