Cố kết nạp Bắc Macedonia, Mỹ-NATO chấp nhận...thua Putin

(Quan hệ quốc tế) - Gạt ý nguyện người dân để nạp Bắc Macedonia vào NATO, chứng tỏ Mỹ-NATO  chấp nhận đứng sau Putin trong thực thi dân chủ...

Bắc Macedonia chính thức trở thành thành viên thứ 30 của NATO

Ngày 2/4, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã chính thức kết nạp Bắc Macedonia làm thành viên thứ 30 của liên minh quân sự này, thể hiện quyết tâm duy trì "kế hoạch Đông tiến" thời hậu Chiến tranh Lạnh, theo nato.int.

Sự kiện này được thể hiện trong tuyên bố chung được đưa ra sau hội nghị trực tuyến của các ngoại trưởng NATO: “Chúng tôi hoan nghênh Bắc Macedonia là thành viên thứ 30 của NATO”.

Đặc biệt, Ngoại trưởng Bắc Macedonia đã tham dự hội nghị này với tư cách đại diện cho quốc gia là thành viên đầy đủ của NATO. Tuần trước, Bắc Macedonia đã làm lễ thượng cờ của nước này tại trụ sở của NATO ở Brussels, Bỉ.

Co ket nap Bac Macedonia, My-NATO chap nhan...thua Putin
Bắc Macedonia trở thành thành viên thứ 30 của NATO

Tháng 2/2019, các thành viên NATO đã ký Nghị định thư cho phép Bắc Macedonia trở thành thành viên thứ 30 của liên minh quân sự này, sau khi Bắc Macedonia đạt thỏa thuận với Hy Lạp, chấm dứt cuộc tranh cãi kéo dài về tên gọi.

Tháng 2/2020, trong cuộc gặp Thủ tướng Bắc Macedonia Oliver Spasovski, Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cho hay Skopje đã tham gia tất cả các cuộc họp của NATO với tư cách khách mời kể từ sau khi Nghị định thư NATO được ký.

Người đứng đầu Ban điều hành NATO nhấn mạnh tư cách thành viên NATO sẽ tạo ra sự ổn định và thịnh vượng cho Bắc Macedonia và đóng góp cho an ninh của khu vực Tây Balkan, cũng như toàn bộ khu vực châu Âu-Đại Tây Dương.

Tổng thư ký NATO cũng khẳng định, việc Bắc Macedonia gia nhập NATO chứng tỏ cam kết cải cách của quốc gia cựu thành viên Liên bang Nam Tư rõ ràng đã được ghi nhận. Và điều đó cho thấy cánh cửa NATO vẫn luôn rộng mở.

Như vậy, nhiều năm theo đuổi gia nhập NATO của chính quyền Macedonia (nay là Bắc Macedonia) đã có kết quả. Nên biết, từ năm 1995, Macedonia đã tham gia vào sáng kiến Đối tác vì Hòa bình (PfP).

Đến năm 1999, thì Macedonia tham gia vào Kế hoạch hành động của quốc gia thành viên (MAP) năm 1999. Trên tinh thần đó, Macedonia đã cung cấp hỗ trợ thiết thực cho các sứ mạng của NATO tại Afghanistan và Kosovo.

Để ghi nhận nhiệt huyết của Skopje và tiếp tục thực hiện "kế hoạch Đông tiến", tháng 7/2018, tại Hội nghị Thượng đỉnh của khối diễn ra ở Brussels, NATO đã chính thức đưa ra lời mời đàm phán với Macedonia.

Ngày 18/10/2018, các quan chức Macedonia và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đã khởi động đàm phán nhằm nhanh chóng đưa quốc gia nhỏ bé vùng Balkan này bước vào ngôi nhà chung của cấu trúc an ninh Châu Âu-Đại Tây Dương.

Cuộc đàm phán đầu tiên ấy diễn ra tại trụ sở của NATO kéo dài trong hai ngày, tập trung chủ yếu vào các vấn đề như an ninh, quốc phòng, chính trị, tư pháp, tài chính cũng như mục tiêu và lộ trình gia nhập NATO của Macedonia.

Trả lời báo giới, phát ngôn viên NATO, Oana Lungescu, khi đó cho rằng Macedonia đang đứng trước một cơ hội lịch sử để trở thành thành viên của đại gia đình NATO, giúp củng cố hòa bình và ổn định tại khu vực Tây Balkan.

Co ket nap Bac Macedonia, My-NATO chap nhan...thua Putin
Ý nguyện của người dân Macedonia đã không được tôn trọng

Tuy nhiên, bà Lungescu cũng nhấn mạnh cơ hội lịch sử đó chỉ có thể biến thành hiện thực nếu Hiệp định Prespa - ký kết giữa Macedonia và Hy Lạp về đổi tên nước của Macedonia thành Cộng hòa Bắc Macedonia - được thực thi.

Trong khi việc thực thi Hiệp định Prespa đã trở nên khó khăn hơn vì cuộc trưng cầu dân ý về nói "Có" với hiệp định đổi tên nước diễn ra ngày 30/9/2018 đã thất bại, khi chỉ có 34% cử tri đi bỏ phiếu, thấp hơn 50% cần thiết theo quy định của Hiến pháp.

Tại Quốc hội - ngả thứ 2 để thực hiện Hiệp định Prespa - lực lượng cầm quyền cũng gặp sự phản đối kịch liệt. Lãnh đạo đối lập Hristijan Mickovski chỉ trích việc đổi tên nước để đưa Macedonia gia nhập NATO là đánh cắp niềm tin của người dân.

Trong số những người Macedonia phản đối việc đổi tên nước có Tổng thống Gjorge Ivanov, khi ông gọi Thỏa thuận Macedonia-Hy Lạp về đổi tên nước là “xâm phạm trắng trợn chủ quyền” của Macedonia và là “hành động tự sát lịch sử”.

Nhưng bất chấp tất cả, chính quyền Macedonia thân phương Tây và Mỹ-NATO vẫn thúc đẩy tiến trình gia nhập NATO của Macedonia và tiếp tục "kế hoạch Đông tiến" của NATO tại vùng Balkan. Và nay Skopje đã cùng mâm với Washington-Brussels.

Cố kết nạp Bắc Macedonia, Mỹ-NATO chấp nhận...thua Putin

Sau khi Bắc Macedonia gia nhập NATO, dư luận đổ dồn sự chú ý vào Nga để xem Moscow phản ứng như thế nào trước việc Mỹ- NATO "được đằng chân, lân đằng đầu" mà sẽ dẫn đến việc NATO cắm cờ trên biên giới nước Nga trong tương lai.

Năm 1997, để ngăn chặn "kế hoạch Đông tiến" của NATO, Moscow đã ký với liên minh quân sự hùng mạnh này Hiệp ước cơ sở Nga-NATO, song chính quyền Boris Yeltsin có nhiều sơ hở nên Brussels liên tục vi phạm hiệp ước.

Vì vậy, việc chỉ trích, phản đối hay đưa ra những cảnh báo về hậu quả nghiêm trong dường như đã miễn nhiễm với Washington-Brussles, nên Moscow phải hành động. Vậy Moscow sẽ hành động như thế nào khi Bắc Macedonia gia nhập NATO?

Giới phân tích cho rằng, việc Nga phản đối NATO kết nạp Macedonia chỉ quyết liệt khi nước này chưa diễn ra trưng cầu dân ý, còn khi cuộc trưng cầu dân ý thất bại mà NATO vẫn quyết tìm cách kết nạp thì có lẽ Nga không còn phản đối quyết liệt nữa.

Bởi trưng cầu dân ý tại Macedonia về việc gia nhập NATO thất bại, ngoài ý nghĩa là chiến thắng của Moscow trước Washington và Brussels, còn có giá trị như một "bảo bối" cho Tổng thống Putin trong đấu chọi với Mỹ-phương Tây.

Co ket nap Bac Macedonia, My-NATO chap nhan...thua Putin
Đưa Bắc Macedonia vào NATO là một sự gượng ép, tạo ra tiền lệ nguy hiểm

Bất luận thế nào, việc Skopje cùng với Washington và Brussels đưa Bắc Macedonia gia nhập NATO, sau khi trưng cầu dân ý tại cựu quốc gia thành viên Liên bang Nam Tư này thất bại, là hành động vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc dân chủ phương Tây.

Theo Hiến chương NATO, các quốc gia gia nhập liên minh là kết quả lựa chọn của người dân và chính quyền các nước. Điều đó cho thấy việc kết nạp Bắc Macedonia cũng đồng nghĩa NATO lại tạo ra thêm một "tiền lệ pháp nguy hiểm" nữa.

Cách đây 21 năm, Mỹ-NATO đã tạo ra một tiền lệ pháp nguy hiểm, đó là "nặn" ra thực thể trái nguyên lý tại Kosovo - nhà nước Cộng hoà Kosovo - và hậu quả của sự việc này vẫn đang khoét sâu và ngày càng làm mục rữa nền tảng dân chủ.

Song hậu quả của "tiền lệ pháp Kosovo" nhẹ hơn rất nhiều hậu quả của "tiền lệ pháp Bắc Macedonia", bởi tại Kosovo không diễn ra trưng cầu dân ý, ngược lại ở Bắc Macedonia tổ chức trưng cầu dân ý và có kết quả trái với ý muốn của Mỹ-NATO.

Gạt bỏ ý nguyện của người dân luôn nặng nề hơn rất nhiều việc không cho người dân thể hiện ý nguyện và hậu quả của việc này chắc chắc sẽ khủng khiếp hơn với nguyên tắc dân chủ - nền tảng vận hành của hệ thống chính trị Mỹ-phương Tây.

Tổng thống Putin thực hiện việc tái sát nhập Crimea dựa trên trưng cầu dân ý đã tạo cảm hứng rất mạnh mẽ cho người dân xứ Catalan trong cuộc trưng cầu độc lập ngày 1/10/2017, từ đó tạo ra cái ung nhọt đang ngày đêm hành hạ thế giới phương Tây.

Nay chỉ cần nhà lãnh đạo Nga tạo điều kiện cho người dân thể hiện ý nguyện và tôn trọng ý nguyện người dân trong một bất kỳ sự kiện chính trị nào đó, chắc chắn Mỹ-phương Tây sẽ khóc hận.

Và không để Washington-Brussels phải đợi lâu, khi vị Tổng thống thứ hai của nước Nga thời hậu Xô Viết thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp, mà nó chỉ có kết quả nếu được thông qua bởi cuộc trưng cầu dân ý, dự kiến diễn ra ngày 22/4/2020.

Nếu cuộc trưng cầu dân ý về sửa đồi Hiến pháp tại Nga diễn ra cùng thời điểm với việc kết nạp Bắc Macedonia nhưng lại dựa trên gạt bỏ kết quả của một cuộc trưng cầu dân ý thì có lẽ sẽ là thảm hoạ với Mỹ-phương Tây.

Tiếc là vì đại dịch Covid-19 hoành hành nên người đứng đầu nhà nước Nga đã tuyên bố hoãn cuộc trưng cầu dân ý về sửa đổi Hiến pháp, giúp cho Mỹ-NATO chưa phải căng mình theo dõi Tổng thống Putin thực hiện dân chủ tại xứ sở bạch dương.

Co ket nap Bac Macedonia, My-NATO chap nhan...thua Putin
Tổng thống Putin luôn khiến Mỹ-phương Tây mệt mỏi

Tranh thủ khoảng trống quý giá, Washington-Brussels đã vội vã đưa Bắc Macedonia vào ngôi nhà chung NATO, hy vọng sẽ khép lại "tiền lệ pháp nguy hiểm thứ hai" đối với nguyên tắc dân chủ phương Tây, trước khi Putin thực hiện trưng cầu dân ý.

Cho đến nay có thể thấy, dù luôn tự hào về nguyên tắc dân chủ truyền thống phương Tây, song chính Mỹ-NATO lại không thể theo kịp nước Nga của Putin trong việc tôn trọng và khai thác giá trị của nguyên tắc nền tảng này.

Khi Washington-Brussels phải gạt bỏ ý nguyện của người dân Bắc Macedonia để kết nạp quốc gia tây Balkan này vào NATO, chứng tỏ Mỹ-NATO phải chấp nhận đứng sau người họ gọi là "độc tài Putin" trong việc thực thi dân chủ.

Ngọc Việt

Thứ Sáu, 03/04/2020 19:14

Sự Kiện