Bất ngờ Venezuela: Mỹ chán Guaido, sớm 'thay ngựa giữa dòng'?

(Quan hệ quốc tế) - Sau những bước đi "vô lý mà hợp lý", "ngẫu nhiên mà tất nhiên" đưa mối nguy đến với Guaido, dường như Mỹ đang chuẩn bị "thay ngựa giữa dòng". 

Ông Trump bất ngờ cởi mở khi nói về Maduro và công khai thể hiện mất niềm tin với Guaido

Ngày 19/6, trong cuộc tra lời phỏng vấn trang tin trực tuyến Axios, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ thể hiện thái độ cởi mở khi nói về Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, thậm chí còn nói về khả năng gặp gỡ nhà lãnh đạo mà ông muốn  loại bỏ.

“Có thể tôi sẽ nghĩ về việc này…Maduro cũng sẽ muốn gặp. Tôi chưa bao giờ phản đối các cuộc đối thoại, bạn biết đấy, rất ít khi tôi phản đối các cuộc gặp gỡ. Tôi luôn nói, nếu đối thoại thì sẽ ít thiệt hại. Nhưng thời điểm này, tôi chưa cân nhắc điều đó”.

Cũng tại cuộc phỏng vấn, ông Trump cho biết không còn đặt nhiều niềm tin vào Juan Guaido vì nhà chính trị trẻ tuổi đã không thành công trong việc giành quyền kiểm soát đất nước Venezuela, dù có được sự ủng hộ của Mỹ và hàng chục quốc gia khác.

Bat ngo Venezuela: My chan Guaido, som 'thay ngua giua dong'?
Khi Trump cởi mở với Maduro

Khi được hỏi liệu ông có hối hận vì đã công nhận ông Juan Guaido làm "Tổng thống lâm thời" của Venezuela hay không, vị tổng thống doanh nhân đã tỏ ra bối rối và trả nước đôi, mà có thể hiểu là "bỏ thì thương, vương thì tội".

"Không có gì là đặc biệt cả, mà thôi không quan trọng. Tôi có thể sống bằng quyết định đó hoặc không có quyết định đó cũng không sao, nhưng tôi kiên quyết chống lại những gì đang diễn ra ở Venezuela".

Người đứng đầu Nhà Trắng cho rằng : "Tại thời điểm đưa ra quyết định, tôi không nhất thiết phải ủng hộ anh ta, nhưng như tôi đã nói, một số người thích điều đó và một số người đã làm như vậy...Tôi làm điều đó cũng chẳng ý nghĩa hơn không làm".

Những bình luận mới nhất của Tổng thống Trump có thể làm thất vọng một số cộng sự, khi nó cho thấy dường như Washington đã thất bại trong việc trừng phạt Caracas và Tổng thống Maduro, song không phải là quan điểm mới của chính quyền Trump.

Bởi theo một cựu quan chức trong chính phủ của ông Trump thì những phát ngôn của vị tổng thống doanh nhân với Axios hoàn toàn phù hợp với những gì xảy ra trong hai năm đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ 57, khi mà vấn đề Venezuela đang nóng bỏng.

Theo đó, năm 2017, chính phủ Venezuela ít nhất hai lần tìm cách tiếp cận Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ để bày tỏ mong muốn tổ chức cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Maduro với Tổng thống Trump.

Lần tiếp cận thứ nhất là Đại sứ quán Venezuela đã gọi điện đến Nhà Trắng, lần tiếp cận thứ hai được thực hiện qua đường thư tín. Ông Maduro cũng từng công khai nói ông muốn gặp ông Trump.

Về phía Mỹ, trong khoảng thời gian hai năm 2017-2018, chính phủ của Tổng thống Trump cũng đã có những ý tưởng về việc tổ chức cuộc gặp giữa người đứng đầu Nhà Trắng với người đồng cấp ở Caracas.

Năm 2018, ông Trump từng đưa ra tín hiệu về một cuộc gặp với ông Maduro, song vẫn cảnh báo “mọi phương án” đều được cân nhắc, mà có thể được hiểu là một sự răn đe với Caracas. Và cuối cùng Washington chọn phương án trừng phạt Caracas.

Bat ngo Venezuela: My chan Guaido, som 'thay ngua giua dong'?
Là mối nguy với Guaido

Từ đó đến nay, các biện pháp trừng phạt của Mỹ với Venezuela không ngừng được gia tăng và gần đây nhất là việc Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt các thực thể ở Mexico bị cho là vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ với ngành năng lượng của Venezuela. 

Đùng một cái vị tổng thống doanh nhân lại thay đổi lập trường mà như muốn quay lại phương án chính quyền của ông từng cân nhắc thực hiện từ 2 năm trước. Phải chăng tại Washington đã nảy sinh những vấn đề mới liên quan đến Venezuela? 

Dấu hiệu 'ngựa giữa dòng'? 

Chính quyền ông Trump mất niềm tin với Guaido và có ý định kết nối với ông Maduro thực ra đã được Nga nhận diện cách đây khá lâu chứ, không phải tới lúc vị tổng thống doanh nhân thể hiện điều đó qua cuộc phỏng vấn với Axios.

Hẳn dư luận còn nhớ, ngày 23/4, bà Maria Zakharova, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga từng cho biết thực tế Washington không còn nhiều niềm tin vào nhà chính trị đối lập Guaido như một nhân vật chủ chốt trong tiến trình chính trị cho Venezuela.

Thậm chí, Washington có thể sẽ không sử dụng Juan Guaido trong những bước đi quan trọng và sẽ sớm loại bỏ nhà chính trị trẻ tuồi này. Theo Bộ Ngoại giao Nga, thì điều đã được chứng minh bằng Kế hoạch chuyển đổi dân chủ cho Venezuela.

Đó là bản Kế hoạch chuyển đổi dân chủ cho Venezuela lại được chính Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo công bố, chứ không phải do vị "tổng thống lâm thời" Venezuela Juan Guaido công bố.

"Thực tế là Kế hoạch chuyển đổi dân chủ đã được Ngoại trưởng Mỹ công bố, chứ không phải "tổng thống lâm thời' Venezuela. Điều này chứng tỏ Mỹ không còn tin tưởng vào người được họ bảo trợ", bà Zakharova lập luận.

Trong Kế hoạch chuyển đổi dân chủ cho Venezuela được Ngoại trưởng Mỹ công bồ ngày 31/3, có việc thành lập Chính phủ lâm thời Venezuela gồm đại diện từ cả phe đối lập và chính phủ hiện tại.

"Mỹ đề nghị thành lập Hội đồng Nhà nước Venezuela sẽ phục vụ như một chính phủ lâm thời cho đến khi bầu cử Tổng thống và Quốc hội, mà dự kiến ​​sẽ diễn ra trong 6 đến 12 tháng", ông Pompeo tuyên bố.

Bat ngo Venezuela: My chan Guaido, som 'thay ngua giua dong'?
Chiến dịch Gedeon thất bại theo kế hoạch

Cựu Giám đốc CIA Mike Pompeo cho hay cả Tổng thống dân cử Nicolas Maduro cũng như lãnh phe đối lập Juan Guaido đều phải thừa nhận Chính phủ lâm thời là cơ quan quyền lực hành pháp duy nhất trong thời kỳ quá độ.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ khẳng định, nếu tất cả các điều kiện của Kế hoạch chuyển đổi dân chủ cho Venezuela được các phe phái ở Venezuela tuân thủ, Washington sẽ rút tất cả các lệnh trừng phạt đối với Caracas.

Đáng chú ý là Kế hoạch chuyển đổi dân chủ cho Venezuela được công bố sau khi Mỹ chính thức truy tố Tổng thống Nicolas Maduro và nhiều quan chức cấp cao khác của Venezuela, với cáo trạng phạm tội nuôi dưỡng khủng bố và buôn lậu ma túy.

Với thực tế đó, lẽ ra Kế hoạch chuyển đổi dân chủ cho Venezuela của Washington sẽ không thể có chỗ cho Nicolas Maduro, nhưng nhà lãnh đạo Venezuela đương thời lại được nêu lên với vai trò then chốt trong bước đi "thành lập chính phủ lâm thời".

Và cũng với thực tế đó, Juan Guaido không thể được công bố Kế hoạch chuyển đổi dân chủ cho Venezuela, mà đúng ra thuộc về nhà chính trị trẻ tuổi này, khi ông ta được xem là nhân vật chủ chốt của Washington trong vấn đề Venezuela.

Rõ ràng, Washington đã có những thay đổi trong vấn đề Venezuela, mà làm giảm vai trò của Juan Guaido là thay đổi đáng kể nhất. Từ đây không khó nhận diện là người Mỹ đã lên kế hoạch thay ngựa giữa dòng và dường như đang thực thi kế hoạch.

Bởi 1 tháng sau khi Kế hoạch chuyển đổi dân chủ cho Venezuela của Mỹ được công bố thì ngày 3/5 đã diễn ra một cuộc xâm nhập bất hợp lãnh thổ Venezuela được thực hiện theo kế hoạch của một cựu đặc nhiệm Mỹ nhằm bắt giữ Tổng thống Maduro.  

Việc đảo chính hay ám sát Tổng thống Maduro không còn là điều mới lạ trong những năm gần đây và chính quyền Mỹ luôn bị cho là đứng sau các sự kiện đó. Vì vậy, với dư luận thì cuộc đổ bộ diễn ra ngày 3/5 dường như cũng nằm trong hệ quy chiếu ấy.

Tuy nhiên, qua những thông tin mà người chịu trách nhiệm tổ chức sự kiện tiết lộ với báo giới thì cuộc đổ bộ mang tên Chiến dịch Gedeon không giống như các cuộc đảo chính hay ám sát Maduro đã từng diễn ra trước đó.

Bat ngo Venezuela: My chan Guaido, som 'thay ngua giua dong'?
Là mở dầu cho kế hoạch thay ngựa giữa dòng của Washington?

Điều khác biệt lớn nhất là mục đích của Chiến dịch Gedeon dường như không phải là tính mạng của Tổng thống Maduro, mà có thể nhận diện mục tiêu của chiến dịch này là sinh mạng chính trị của "tổng thống lâm thời" Guaido và đây là ý đồ của Mỹ. Vì :

Thứ nhất, chỉ hai ngày diễn ra cuộc đổ bộ, cựu đặc nhiệm Mỹ lại úp mở tiết lộ với báo giới về "hợp đồng ám sát" Tổng thống Maduro được ký với thủ lĩnh đối lập Juan Guaido. Điều đó chẳng khác gì thông báo kế hoạch cho Caracas.

Thứ hai, lực lượng thực hiện Chiến dịch Gedeon lại chọn đổ bộ vào ngay đoạn bờ biển được canh phòng nghiêm ngặt nhất của Venezuela, cách Caracas chỉ có 32 km. Điều này chẳng khác gì đảm bảo cho cuộc đổ bộ "thất bại đúng kế hoạch". 

Dù Tổng thống Trump khẳng định không liên quan gì đến Chiến dịch Gedeon, nhưng tất cả những sự "vô lý mà hợp lý", "ngẫu nhiên mà tất nhiên" cho thấy cuộc đổ bộ bất thành đã được đạo diễn, mà hiện nay thì ai có thể đạo diễn ngoài Washington?

Chỉ có điều khi cuộc đổ bộ "thất bại đúng kế hoạch" và Maduro bình an vô sự thì dó là mối nguy với Guaido. Và khi vị tổng thống doanh nhân công khai thể hiện mất niềm tin với nhà chính trị trẻ tuổi thì dường như người Mỹ đang chuẩn bị "thay ngựa giữa dòng".

Ngọc Việt

Thứ Ba, 23/06/2020 13:30

Sự Kiện