Tên lửa Zircon siêu thanh sẽ bay đến tận...giữa dòng Dnepr

(Vũ khí) - Một số chuyên gia Ucraine tin rằng “Zircon” sẽ bị "Tomahawk" Mỹ hạ gục

Xin giới thiệu tiếp loạt bài về vũ khí- trang bị kỹ thuật quân sự Nga- Mỹ của chuyên gia quân sự, nguyên kỹ sư chính Phòng Thiết kế Tên lửa TSIMASH Vladimir Tuchkov, lần này thì về tên lửa có cánh (hành trình) chống hạm “Zircon”.

Bài viết với tiêu đề trên đăng trên “Svobodnaia Pressa” ngày 31/7/2021.chúng tôi có lược một số ý ngắn và xin vẫn dùng thuật ngữ “siêu thanh” đã được dùng nhiều để chỉ tốc độ từ 5M trở lên.

Ten lua Zircon sieu thanh se bay den tan...giua dong Dnepr
Phóng tên lửa hành trình siêu thanh “Zircon” từ khinh hạm Dự án 22350 "Đô đốc Hải quân Liên Xô Gorshkov" (Ảnh: Cơ quan Báo chí Bộ Quốc phòng LB Nga / TASS)

Ngày 31/7, một nguồn thạo tin trong tổ hợp công nghiệp-quốc phòng Nga cung cấp cho Hãng TASS thông tin như sau: Lần phóng thử tên lửa chống hạm siêu thanh (M>5) “Zircon” từ tàu ngầm hạt nhân sẽ được thực hiện lần đầu tiên ngay trong tháng 8 này.

Phương tiện mang tên lửa này (để phóng thử nghiệm “Zircon”) sẽ là tàu ngầm hạt nhân đa năng mang tên lửa hành trình thế hệ 4 Dự án 885 “Yasen” K-560 “Severodvinsk”.

Đây là lần thử nghiệm đầu tiên trong năm nay của kiểu tên lửa, mà như Tổng thống V. Putin từng tuyên bố hồi tháng 5, “đang trong giai đoạn thử nghiệm cấp nhà nước lần cuối cùng”.

Các cuộc thử nghiệm "Zircon" từ phương tiện mang trên biển đã được bắt đầu vào năm 2017. Trước đây, tàu phóng thử nghiệm tên lửa “Zircon” là khinh hạm "Đô đốc Gorshkov" của Hạm đội Phương Bắc.

Tên lửa siêu thanh 3M22 "Zircon" do Tập đoàn Khoa học- Sản xuất (NPO) Chế tạo máy Reutov (NPO Mashinostroeniya” tại thành phố Reutov) thiết kế- chế tạo dự kiến sẽ được trang bị cho các tàu nổi từ hạng tàu hộ tống trở lên, cũng như cho các tàu ngầm hạt nhân đa năng.

Chiếc tàu ngầm hạt nhân đa năng đang “đứng xếp hàng” đầu tiên chính là tàu ngầm hạt nhân đa năng mang tên lửa có cánh K-560 "Severodvinsk" như vừa nói.

“Zircon” là tên lửa hành trình siêu thanh phóng từ biển đầu tiên trên thế giới. Tầm bắn của nó đạt 1.000 km. Như kết quả các cuộc thử nghiệm đã cho thấy- tên lửa này có thể đạt tốc độ tối đa lên 9 M, tức gần gấp đôi ngưỡng dưới của tốc độ siêu thanh (tốc độ siêu thanh: từ 5M trở lên).

Tên lửa này thuộc lớp vũ khí “ngoài tầm với” của không chỉ các phương tiện phòng thủ chống tên lửa (tên lửa đánh chặn) hiện đại, mà ngay cả các phương tiện phòng thủ chống tên lửa triển vọng, hiện mới đang trong giai đoạn thiết kế.

Thái độ hành xử “sáng suốt” nhất đối với kiểu tên lửa Nga này là thái độ của các đô đốc Anh Quốc.

Trên các phương tiện truyền thông Anh, những người này đã không ít lần bày tỏ một quan điểm chung rằng các tàu chiến, tàu sân bay, khinh hạm và tàu hộ tống của Hải quân Hoàng gia Anh phải “tránh xa” các tàu nổi– phương tiện mang "Zircon" Nga, và phải giữ khoảng cách với chúng ít nhất là hơn 1.000 km.

Tuy nhiên, với những tàu ngầm có khả năng “lén” tiếp cận các tàu cần tấn công (mục tiêu), thì tình hình sẽ kịch tính hơn rất nhiều.

Nhưng một số chuyên gia Ucraine lại có quan điểm ngược lại với các đô đốc Anh) . Họ có thể cho phép mình nghĩ ra những chuyện hoang đường liên quan đến việc tiêu diệt các tên lửa "Zircon" của Nga.

Lẽ dĩ nhiên, bằng bàn tay của người Mỹ. Và sau đây chính là cái cách mà tờ báo “Den” (‘Ngày”) của Ucraine đề xuất để giải quyết vấn đề (nguyên văn):

“Tên lửa “Zircon” chỉ đạt tốc độ siêu thanh khi bay lên độ cao 30 - 40 km, nên trước khi đạt đến độ như vậy, nó có thể bị các hệ thống phòng không hiện có bắn hạ.

Các tên lửa siêu thanh không phải là các mục tiêu- tàng hình nên rất dễ bị radar phát hiện. Đối với những tên lửa như vậy, điều quan trọng nhất là độ chính xác và cự ly tiêu diệt mục tiêu.

Chúng ta không biết độ chính xác của “Zircon” cụ thể như thế nào, nhưng không chắc rằng độ chính xác của nó sẽ quá cao ở bán kính tác chiến tối đa (tức 1.000km).

Các tên lửa "Tomahawk" của Mỹ với tầm bắn từ 1.300 đến 2.500 km có thể đảm bảo chắc chắn sẽ kịp tiêu diệt các phương tiện mang tên lửa "Zircon" trước khi những phương tiện mang này kịp tiếp cận các vị trí phóng tên lửa vào các tàu sân bay Mỹ.

Về nguyên tắc, để tiêu diệt chính "Zircon", cũng có thể sử dụng các tên lửa có điều khiển RIM-174 Standard ERAM / SM-6 của Mỹ với tốc độ 3,5 M và có tầm bắn 240 km".

Thế đấy, những điều vô nghĩa như vậy mà cũng được viết nhằm tới những độc giả cả tin.

Chúng ta hãy bắt đầu từ một thực tế là để có thể bắn hạ được tên lửa ngay sau khi phóng, cần phải "nhìn thấy” nó khi được phóng.

Tuy nhiên, các đài radar của các cụm tàu sân bay tấn công Mỹ chỉ có tầm quan sát không quá 200-300 km. Trong khi khoảng cách từ cụm tàu sân bay Mỹ tới địa điểm phóng “Zircon” – sẽ lớn hơn (200-300km) rất nhiều.

Chúng ta lại thử bàn tiếp. Tầm bắn của các "Tomahawk" của Mỹ trong khoảng 1.300-2.500 km, và đây là kiểu tên lửa được thiết kế để tấn công các mục tiêu trên mặt đất.

Và chúng không thể nào có thể tấn công tiêu diệt những khinh hạm được trang bị tên lửa “Zircon”. Đến thời điểm hiện tại, người Mỹ chỉ có duy nhất một kiểu tên lửa chống hạm- đó là tên lửa “Harpoon”.

Kiểu tên lửa được sản xuất từ ​​năm 1975 này rõ ràng đến giờ đã khá lạc hậu. Tầm hoạt động của nó chỉ 280 km. Và tốc độ của nó- cận âm. Có nghĩa là “Harpoon” được thiết kế để chống lại những tàu mà trên thực tế gần như không được trang bị các tổ hợp phòng thủ chống tên lửa (tên lửa đánh chặn) .

Với những tổ hợp Mỹ này (“Harpoon”), các khinh hạm thuộc Dự án 22350 như "Đô đốc Gorshkov", mọi thứ đều rất ổn. Công việc này (đánh chặn “Harpoon”) sẽ được giao cho tổ hợp tên lửa phòng không “Redut” trên tàu thực hiện một cách “gọn ghẽ”.

Còn về những gì liên quan đến khẳng định cho rằng để bắn hạ "Zircon", “cũng có thể sử dụng tên lửa phòng không có điều khiển của Mỹ RIM-174 Standard ERAM / SM-6 có tốc độ tới 3,5 M và có tầm bắn 240 km", thì ở đây, như người ta thường nói, vẽ trên giấy cái gì mà chả được.

Ten lua Zircon sieu thanh se bay den tan...giua dong Dnepr
The RIM-174 Standard Extended Range Active Missile (ERAM)

Chính bản thân người Mỹ, khác với những chuyên gia Ucraine nói trên, chưa từng bao giờ tuyên bố khẳng định rằng phiên bản hiện đại của kiểu tên lửa phòng không này có khả năng đánh chặn các mục tiêu siêu thanh.

Nói cho đúng thì vào mùa xuân vừa qua, một “bầu không khí phấn khởi” đã xuất hiện tại Mỹ.

Vì đã có những thông tin là vào cuối năm 2021, sẽ bắt đầu các cuộc thử nghiệm "sát thủ" các tên lửa siêu thanh Nga và Trung Quốc – đó là biến thể mới nhất của tên lửa phòng không Standard SM-6 Block IB.

Kiểu tên lửa đánh chặn sẽ được trang bị cho hệ thống phòng thủ tên lửa hải quân Aegis để thay thế biến thế sửa đổi trước đó này sẽ sẵn sàng trực chiến vào năm 2024.

Quả thật, nó đúng là có tốc độ siêu thanh- 5 M hoặc thậm chí lớn hơn một chút. Nhưng tốc độ siêu thanh của tên lửa này chỉ có ý nghĩa khi nó được sử dụng làm tên lửa chống hạm.

Nhờ tốc độ siêu thanh, xác suất chọc thủng hệ thống phòng thủ chống tên lửa của tàu địch sẽ tăng lên đáng kể.

Hiện đã có những tên lửa phòng không có tốc độ đạt tới giá trị siêu thanh. Ví dụ, đó là tên lửa 48N6E3 của tổ hợp S-400 “Triumph” của Nga, - tốc độ tối đa của nó đạt 2500 m / s hoặc 8 M. Nhưng cần phải thấy rằng tốc độ tối đa chỉ được duy trì trong một phần giới hạn của quỹ đạo bay, ở pha giữa của nó.

Tuy nhiên, khi đối phó với các mục tiêu siêu thanh cơ động, tốc độ cao là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để đánh chặn thành công. Một điều cực kỳ quan trọng là khả năng chịu lực quá tải của tên lửa.

Nếu mục tiêu cơ động chịu được lực quá tải 80 g, thì khả năng chịu lực quá tải của tên lửa đánh chặn phải cao hơn nữa - ít nhất là gấp hai lần. Hiện chỉ có các tên lửa đánh chặn có trong trang bị của hệ thống phòng thủ chống tên lửa bảo vệ Matxcova và Khu công nghiệp trung tâm “Amur” mới thỏa mãn các điều kiện trên.

Mỹ cũng có tên lửa đánh chặn siêu thanh, - nhưng đó là các tên lửa đánh chặn phóng từ hầm phóng của Hệ thống phòng thủ chống tên lửa quốc gia nước này bố trí tại Alaska.

Ngoài ra, còn cần phải có một hệ thống phát hiện, bám mục tiêu và dẫn tên lửa đánh chặn đến mục tiêu hoàn hảo và tốc độ xử lý dữ liệu cực nhanh. Nhưng hệ thống “Aegis” không có khả năng “làm việc” với các mục tiêu cơ động siêu thanh, ngay cả khi nó có được trang bị tên lửa đánh chặn SM-6 Block IB đi nữa.

  • Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)

Thứ Hai, 02/08/2021 07:29

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện