Mỹ muốn máy bay hạng nhẹ khắc phục nhược điểm F-35

(Vũ khí) - Mỹ đang có kế hoạch cho ra một loại chiến đấu cơ mới, nhẹ, rẻ so với F-35, trang tin Sandboxx (SBC) của Mỹ cuối tháng 2 vừa cập nhật.

My muon may bay hang nhe khac phuc nhuoc diem F-35
Ảnh 1: Không quân Mỹ muốn chiến đấu cơ hạng nhẹ, khắc phục nhược điểm F-35

Theo USAF, chiến đấu cơ F-35 Joint Strike Fighter có thể được xem là "bộ tứ vệ trên bầu trời", nhưng vẫn còn nhiều nhược điểm cố hữu như quá đắt và các vấn đề kỹ thuật khác mà dư luận quan tâm.

Bởi vậy để khắc phục, USAF muốn thế hệ chiến đấu cơ mới, nhẹ hơn, cơ động hơn, tuy không thay thế F-35 nhưng có thể thế chân máy bay chiến đấu thế hệ 4 như F-14, F-15, F-16, hay F/A-18.

F-35 có nhược điểm gì?

F-22 Raptor là máy bay chiến đấu tàng hình thế hệ 5 đầu tiên trên thế giới. Ban đầu, USAF dự định mua 750 chiếc Raptors để thay thế phi đội F-15 Eagles nhưng các cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ ở Trung Đông khiến dự án trên bị hủy bỏ.

Sau khi chỉ giao 186 chiếc F-22 cho Không quân, Lockheed Martin lại tham vọng nhảy sang sản xuất máy bay tàng hình cao cấp hơn, F-35 Joint Strike Fighter.

Tuy nhiên, 14 năm sau khi F-35 lần đầu xuất hiện bầu trời, nó vẫn chưa được phép chuyển sang sản xuất đại trà do nhiều sự cố.

Công bằng, đối với Lockheed Martin, nhà thầu quốc phòng chủ trì chương trình F-35, thì bản thân chiếc máy bay này thực sự chưa có tiền lệ, kể từ khi bắt đầu phát triển cho nên khó tránh khỏi sự cố.

Giống như F-22, tàng hình là một phần trong thiết kế của F-35, nhưng máy bay này vượt trội hơn người anh em Raptor của nó trong lĩnh vực tổng hợp dữ liệu và nhận thức của phi công.

F-35 có thể lấy nguồn cấp dữ liệu từ các cảm biến xung quanh nó, bao gồm tài sản trên đất liền, tàu hoặc máy bay không người lái và kết hợp tất cả thông tin với bộ cảm biến trên máy bay của chính F-35.

Kết quả, một cái nhìn đơn giản, hợp lý về không gian chiến đấu mà phi công có thể truy cập trực tiếp thông qua màn hình hiển thị trên đầu và tai nghe thực tế tăng cường. Phi công thậm chí có thể nhìn trực tiếp qua đáy máy bay bằng màn hình và camera trên máy bay khi bay vào ban đêm.

Một số người đã đi xa hơn khi mô tả “Chế độ xem mắt của Chúa” của F-35 tương tự như việc sử dụng mã gian lận trong trò chơi điện tử khi so sánh với thế hệ tiền nhiệm thứ 4.

X-35 của Lockheed Martin cuối cùng đã thắng X-32 của Boeing cho hợp đồng chính thức, và gần như ngay lập tức sau đó, các vấn đề bắt đầu nổi lên. F-35 mới sẽ được chia thành ba nhóm:

F-35A sẽ được sử dụng với các đường băng truyền thống cho không quân và nhiều đồng minh nước ngoài, F-35B sẽ cung cấp khả năng cất cánh ngắn và hạ cánh thẳng đứng cho Thủy quân lục chiến, và F-35C sẽ có cánh rộng hơn, có thể gập lại, bộ hạ cánh được gia cố và một móc đuôi để hoạt động trên các tàu sân bay của hải quân.

Tuy nhiên, sau khi thiết kế F-35A, các kỹ sư của Lockheed Martin nhận ra rằng việc chuyển đổi thiết kế đó cho F-35B sẽ khiến máy bay chiến đấu sẽ nặng hơn 3.000 pound (1.360kg).

Việc giải quyết vũng lầy này đã khiến chương trình bị trì hoãn 18 tháng và tăng thêm 6,2 tỷ đô la. Đây sẽ là vấn đề đầu tiên trong hàng loại sự cố phát sinh trong dự án F-35 của Lockheed Martin.

Ngay cả khi tất cả các vấn đề đau đầu của F-35 đã được giải quyết, một vấn đề khác khó khắc phục đó là là giá vận hành máy bay. Nhờ công nghệ tàng hình hiện đại và lớp phủ hấp thụ radar, nên  F-35 có giá khoảng 44.000 USD mỗi giờ bay.

So sánh với dự kiến 20.000 đô la mỗi giờ cho F-15EX. Với tuổi thọ hoạt động khoảng 8.000 giờ (so với 20.000 ở F-15EX) và con số này ngày càng cao hơn, vì sẽ cần nhiều máy bay hơn để bay cùng số giờ khi sử dụng F-35 thay vì một chiếc thứ 4 tiên tiến- máy bay phản lực F-15 Eagles.

Nói một cách đơn giản, F-35 có thể có khả năng phi thường ... nhưng nó cũng đắt đến khó tin. Đối với nhiều hoạt động chiến đấu mà Mỹ tiến hành, các khả năng tiên tiến của F-35 thực sự không phải là tất cả những gì cần thiết.

Như tướng Charles Quinton Brown, người đứng đầu USAF thì, nó giống như việc bạn lái chiếc Ferrari của mình đi làm hàng ngày. Mua xe thì dễ, nuôi nó mới là chuyện nan giải hơn.

Liệu chiến đấu mới khắc phục được nhược điểm của F-35?

Câu  hỏi hàng tỷ đô la ở đây thực sự là vấn đề không nhỏ, liệu việc phát triển một máy bay chiến đấu mới khác có thể giảm tổng chi phí mà không ảnh hưởng đến năng lực hay không.

Đây cũng là điều khiến Lockheed Martin và Northrop Grumman, hai tập đoàn chịu trách nhiệm sản xuất máy bay tàng hình đau đầu. F-22 Raptor bắt đầu được sản xuất vào năm 1996 và F-35 bắt đầu 10 năm sau đó tức năm 2006.

Với hơn một phần tư thế kỷ thử nghiệm, việc chế tạo một máy bay chiến đấu mới sẽ không nan giải so với quá khứ.

Nhiều vấn đề nổi bật mà F-35 gặp phải là do Lầu Năm Góc quyết định bắt đầu mua sắm F-35 trước khi thử nghiệm hoàn tất.

Điều đó dẫn đến việc nhiều máy bay được chuyển giao vẫn chưa sẵn sàng chiến đấu, buộc lực lượng này phải lựa chọn giữa việc phân bổ kinh phí cho những chiếc F-35 mới hoặc sửa chữa những chiếc máy bay cũ.

Cho dù còn nhiều nhược điểm, song việc cho ra đời chiến đấu cơ mới sẽ không ảnh hưởng tới tham vọng của USAF. Cả Boeing lẫn Lockheed Martin đều cho rằng họ có thể chế tạo một chiếc máy bay phản lực tốt hơn với chi phí rẻ hơn.

Ví dụ, năm 2018, họ đã đề xuất một loại máy bay mới cho Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản, loại máy bay này sẽ kết hợp sức mạnh của cả F-22 và F-35 với một mức giá hợp lý, điều này đã được USAF xác nhận.

Chiến đấu cơ tàng hình mới sẽ có ý nghĩa rất lớn đối với USAF

Theo tướng Brown, USAF hiện đang muốn một chiến đấu cơ đa năng như F-15EX, dạng tàng hình nhưng hội tụ nhiều ưu thế. 

Tuy khả năng không tàng hình như F-35 hoặc F-22, nhưng lại phù hợp với điều kiện chiến trường hiện đại, tránh được ra đa đối phương, bay lâu hơn.

Tuy nhiên, chiến đấu cơ mới cần phải mang vũ khí bên trong như F-35 và F-22 trong khi giảm thiểu tiết diện radar của nó, và các giá treo bên ngoài đeo được nhiều đạn hơn.

Máy bay chiến đấu trọng lượng nhẹ mà USAF  hướng tới sẽ đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, từ hoạt động không đối đất đến hoạt động chiếm ưu thế trên không, giống như F-16.

Trên thực tế, mặc dù F-16 nổi tiếng là một máy bay tấn công mặt đất, nhưng nó lại được ra đời để đảm nhận nhiệm vụ đặc biệt như một máy bay chiến đấu hạng nhẹ có nhiệm vụ đấu tay đôi với máy bay phản lực của đối phương.

Chiến đấu cơ mới sẽ không thay thế F-35, nhưng lại đảm nhận nhiều vai trò trong không phận ít tranh chấp hơn mà F-35 có thể xử lý, và phù hợp hơn với không quân bởi rẻ hơn tiền.

Điều đó có nghĩa, số giờ bay, bảo trì mỗi năm giảm hơn so với F-35. Ngoài ra, nó còn  nâng cao khả năng tác chiến cho không quân, cung cấp một lựa chọn tấn công mới so với thế hệ đi trước như F-15, F-16 và cả các máy bay phản lực siêu đắt như F-35 hay F-22.

Tuy nhiên, bản thân F-35 cũng có thể lâm vào tình trạng khó khăn tương tự như F-22. Mỹ chỉ có 186 chiếc Raptors và khi mỗi chiếc hết tuổi phục vụ, sẽ không có những chiếc F-22 mới để thay thế.

Nếu Lockheed Martin ngừng sản xuất F-35, Mỹ có thể chỉ còn lại khoảng 250 chiếc máy bay phản lực mà họ đã được bàn giao cho đến thời điểm hiện tại.

Các nhà lập pháp bỏ phiếu cho việc cắt giảm đơn đặt hàng F-35 mặc dù  chương trình F-35 là "quá lớn để thất bại".

Mọi người đang chờ đợi một khái niệm cho máy bay chiến đấu "thế hệ thứ 6", nhưng thay vì chờ và đợi, USAF sẽ cần tới một nguyên mẫu ít tiên tiến hơn, rẻ hơn để đáp ứng nhu cầu cho không quân Mỹ trong tương lai gần. Liệu dự án có thành hiện thực, hiện tại, chỉ có thời gian mới trả lời được.

Khắc Nam

Thứ Ba, 02/03/2021 08:54

Sự Kiện