Không chiến: UAV “Anka” Thổ chống UAV “Lancet” Nga

(Vũ khí) - UAV nào cũng mang “đậm bản sắc dân tộc”

Xin giới thiệu tiếp cùng bạn đọc bài viết so sánh vũ khí- trang thiết bị kỹ thuật quân sự các nước của chuyên gia quân sự, kỹ sư tên lửa Nga quen thuộc Vladimir Tuchkov. Bài báo với tiêu đề và phụ đề trên đăng trên “Svobodnaia Pressa” đúng ngày 9/5/2021:

Khong chien: UAV “Anka” Tho chong UAV “Lancet” Nga
Máy bay không người lái “Anka” của Thổ Nhĩ Kỳ (Ảnh: wikimedia)

Máy bay không người lái (UAV, drone-ND) tấn công mới “Simsek” ("Tia chớp") vừa được công ty Turkish Aerospace của Thổ Nhĩ Kỳ giới thiệu với công chúng trong tuần này.

Khác với một UAV khác hiện đang rất nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ là “Bauyraktar", UAV “Tia chớp” là một máy bay không người lái- kamikaze (UAV cảm tử, UAV tự sát hay còn có cách gọi khác là đạn bay chờ-ND)- nó lao thẳng vào mục tiêu và cho kích nổ đầu tác chiến.

Khong chien: UAV “Anka” Tho chong UAV “Lancet” Nga
UAV- kamikaze Simsek Thổ Nhĩ Kỳ

Thoạt nghe thì chuyện này không phải là một tin gì đấy quá mới – “Simsek” không phải là kiểu đạn bay chờ đầu tiên. Người Israel và người Mỹ đã tích lũy được khá nhiều kinh nghiệm quý trong lĩnh vực này.

Vâng, và Nga cũng đã có một số thiết kế nào đó kiểu như vậy. Nhưng tuy vậy, sự độc đáo của "Tia chớp" Thổ Nhĩ Kỳ là ở chổ nó được đưa đến điểm phóng bằng một máy bay không người lái khác có công suất động cơ lớn hơn- đó chính là UAV “Anka” cũng do công ty Thổ Nhĩ Kỳ nói trên thiết kế.

UAV “Anka”- một phiên bản tương tự như "Predator" Mỹ và cũng có tải trọng hữu ích 200 kg. Nó có hai móc treo dưới cánh, và vì thế, có khả năng mang theo hai UAV Simsek- kamikaze trong cự ly khoảng 500 km.

Và nhờ vậy, đã làm tăng rất đáng kể tầm hoạt động của vũ khí tấn công (tức UAV “Simsek”). Và cũng vì vậy mà không cần phải sử dụng không quân có người lái để thực hiện cùng một nhiệm vụ.

Để chế tạo “Simsek”, Người Thổ đã mất tới 12 năm. Dự án này được triển khai từ năm 2009. Nhưng trong thời gian đầu, người Thổ không có ý định chế tạo “Simsek” thành UAV- kamikaze, mà chỉ là chế tạo một kiểu mục tiêu trên không tốc độ cao để thử nghiệm các hệ thống phòng không, cũng như để thử nghiệm các tên lửa hành trình lớp “không đối không” phóng từ máy bay tiêm kích.

Và cũng không hiểu vì sao mà người Thổ lại giữ im lặng trong suốt quá trình thực hiện dự án chế tạo chiếc máy bay không người lái tự sát này.

Mãi đến cuối tháng 4 vừa qua, Tổng giám đốc Hãng Turkish Aerospace (Hãng hàng không- vũ trụ Thổ Nhĩ Kỳ) Temel Kotil mới tiết lộ một số chi tiết về dự án trong một cuộc trả lời phỏng vấn Hãng CNN Turk.

Ông Kotil cho biết là khối lượng đầu tác chiến của “Simsek” là 5 kg. Cự ly bay sau khi phóng từ “Anka” là 100-200 km. UAV này được trang bị động cơ tua bin phản lực, nhờ vậy mà có tốc độ khá cao.

Ngoài ra, vị Tổng giám đốc của Turkish Aerospace cũng cho biết thêm là nó có khả năng cơ động cao. Tuy vậy, thực sự không hiểu là kiểu UAV này cần khả năng cơ động cao để làm gì.

Ngài Kotil không tiết lộ cách điều khiển máy bay không người lái. Ông chỉ nói ngắn gọn về: a) nó có khả năng hoạt động độc lập hoàn toàn và b) có khả năng được dẫn tới mục tiêu trong tầm nhìn trực tiếp, hoặc là từ máy bay không người lái hoặc từ sỹ quan điều khiển dưới mặt đất. “Simsek” có khả năng tiêu diệt các mục tiêu cố định trên mặt đất.

Từ điểm "a" nói trên, ta có thể thấy rằng việc dẫn đường cho kiểu đạn bay chờ này được thực hiện theo tín hiệu GPS. Chính vì vậy, phương pháp hiệu quả nhất để “trị” chiếc UAV “Simsek” là chế áp tín hiệu định vị vệ tinh bằng các hệ thống tác chiến điện tử.

Từ điểm "b", có thể rút ra kết luận là việc dẫn đường có thể thực hiện bằng lệnh vô tuyến, hoặc bằng chùm tia laze. Để làm được điều này, trên UAV- phương tiện cần phải lắp đặt các trang thiết bị thích hợp.

Và còn một vấn đề rất quan trọng nữa. Cự ly tối đa từ mục tiêu đến điểm phóng UAV- phương tiện mang là 700 km (500 km của “Anka” + 200 km của “Simsek”).

Để kết nối hai máy bay không người lái này khi chọn mục tiêu và chọn cách tấn công mục tiêu, cần phải có sự tham gia của sỹ quan điều khiển tại bãi phóng UAV-phương tiện mang “Anka”. Và thành thử, cần phải một kênh thông tin vệ tinh tốc độ cao.

Nhiều chuyên gia cho rằng sau một thời gian nữa “Simsek” Thổ Nhĩ Kỳ sẽ “học” được cách tấn công các mục tiêu di động trên mặt đất.

Tuy nhiên, để làm được điều đó, nó hoặc sẽ phải được trang bị đầu tự dẫn- hoặc là đầu tự dẫn hồng ngoại hoặc radar chủ động, hoặc là phải có khả năng trao đổi thông tin qua kênh truyền dữ liệu đáng tin cậy để điều khiển đường bay.

Có thông tin cho rằng Turkish Aerospace sẽ sản xuất đến một trăm máy bay không người lái “Simsek” mỗi năm.

Đến đây, cần phải nói rằng Nga đã đi trước Thổ Nhĩ Kỳ trong việc chế tạo đạn bay chờ. Nhưng, rất tiếc, cho đến thời điểm hiện tại mới chỉ đi trước về các mốc thời gian chế tạo.

Hai máy bay không người lái- kamikaze của công ty Zala Aero thuộc Tập đoàn “Kalashnikov” đã vượt qua được "màn xem mặt cô dâu tại trường bắn Syria" một cách ngoạn mục. Đó là UAV "Kub" và UAV "Lancet". Hai kiểu UAV này được chế tạo với giãn cách gần 2 năm.

Tuy nhiên, nếu xét về sức mạnh thì chúng khiêm tốn hơn so với các “tráng sỹ Thổ”. Khối lượng đầu tác chiến của "Kub"- 3 kg. Của “Lancet-1”- 1 kg. Còn “Lancet-3”- tới 3 kg.

Và chúng được phóng bằng phương pháp truyền thống – bằng máy phóng. Cự ly hoạt động ngắn hơn (Simsek) rất đáng kể - chỉ từ 30 km đến 40 km. Tốc độ - từ 80 đến 130 km / h. Thời gian bay là 30 phút.

Nhưng bù lại, các công trình sư Nga lại hiện thực hóa trên các UAV trên những tính năng khác, cũng cực kỳ quan trọng, một cách điêu luyện hơn rất nhiều.

Cả ba máy bay không người lái Nga nói trên đều khá giống nhau, chỉ "Lancet-1" có hơi khác một chút – nó có kích thước và trọng lượng nhỏ hơn, chỉ 5 kg.

Trên cả 3 UAV đều có camera truyền hình- nó được sử dụng để sỹ quan điều khiển dưới mặt đất dẫn đường UAV tới mục tiêu. Nhờ vậy, sai số tối đa khi tấn công mục tiêu của chúng không vượt quá 2 mét.

Sai số trung bình thậm chí còn ít hơn nhiều. Hình ảnh từ camera được truyền qua kênh kháng nhiễu tới điểm điều khiển mặt đất, và từ điểm điều khiển này, UAV sẽ được dẫn tới mục tiêu.

Ngoài ra, máy bay không người lái- kamikaze Nga còn có khả năng hoạt động độc lập, không cần sự tham gia của sỹ quan điều khiển- nó bay đến mục tiêu theo các tọa độ đã được cài vào bộ nhớ từ trước .

Và loại đạn bay chờ do công ty Zala Aero Nga sản xuất này còn một tính năng rất “đỉnh cao” nữa - đó là khả năng tàng hình. Hoàn toàn dễ hiểu khi chúng được làm bằng vật liệu composite, - một yêu cầu gần như mang tính bắt buộc hiện nay.

Nhưng đồng thời, thân của "Kub" có hình dạng như một con chim. Và nó di chuyển trên không cũng như một con chim, chỉ khác mỗi cái là không vỗ cánh. Nhưng có một chế độ đặc biệt mô phỏng đường bay của các loài chim.

“Lancet” có cấu hình khí động học phức tạp hơn - một thân kép theo chiều dọc với hai cặp cánh hình chữ X. Đồng thời, theo các kỹ sư thiết kế, máy bay không người lái này gần như “bay trong câm lặng” (không phát ra tiếng ồn).

Chúng có các cách thức bay khác nhau. Có thể bay tới mục tiêu ở độ cao 3-4 mét, bay bám theo nếp gấp địa hình. Chúng cũng có thể tấn công mục tiêu từ độ cao 4,5 km. Phương pháp này được sử dụng khi tấn công xe tăng ở mặt hình chiếu phía trên ít được bảo vệ nhất.

Khác với máy bay không người lái- kamikaze của Thổ Nhĩ Kỳ, máy bay không người lái Nga có khả năng tấn công cả các mục tiêu di động.

Ngoài ra, các nhà thiết kế "Kub" và "Lancet" khẳng định rằng một cuộc tấn công bằng đạn bay chờ như vậy sẽ rẻ hơn rất nhiều so với việc sử dụng pháo tự hành bắn đạn pháo có điều khiển.

Chính vì vậy, có triển vọng sáng sủa trong việc sản xuất quy mô lớn máy bay không người lái- kamikaze để sử dụng chúng cho các cuộc tấn công ồ ạt vào các trận địa của đối phương.

Khong chien: UAV “Anka” Tho chong UAV “Lancet” Nga
Máy bay không người lái cảm tử “ZALA Lancet” của Tập đoàn “Kalashnikov” (Ảnh: Marina Lystseva / TASS)

Với tinh thần như vậy, rất nên để ý đến một bình luận của tờ báo Mỹ Washington Post- một tờ báo có những phản ứng rất “tâm huyết” về những máy bay không người lái- kamikaze của Tập đoàn “Kalashnikov” Nga được trưng bày tại triển lãm vũ khí quốc tế IDEX-2019.

Tờ báo Mỹ này bất ngờ đưa ra tuyên bố rằng đây thực sự là một cuộc cách mạng trong thế giới vũ khí, và những máy bay không người lái Nga được giới thiệu tại triển lãm, trên thực tế, là "một khẩu súng trường tấn công Kalashnikov (khẩu AK) hiện đại".

Điều kỳ lạ là ở chỗ cả Mỹ và Israel đều có máy bay không người lái cảm tử, ít nhất là cũng không tệ hơn UAV tự sát Nga.

Tuy nhiên, người Mỹ đã bị thuyết phục bởi cái giá quá rẻ và sự đơn giản khi sử dụng của các sản phẩm mang tên “Kalashnikov” Nga. Biết làm sao được, chúng ta sẽ không tranh luận với họ về chủ đề này.

  • Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (dịch)

Thứ Hai, 10/05/2021 13:47

Sự Kiện