Cách mạng vệ tinh trinh sát: Nga có cái tương tự không?

(Vũ khí) - Xin được giới thiệu phần tiếp theo bài viết với tiêu đề trên của chuyên gia quân sự Nga Andrey Mitrophanov.

ICEYE

Công ty Phần Lan ICEYE được thành lập vào năm 2014 với tư cách pháp nhân là một công ty con của Khoa Công nghệ Vô tuyến điện, Đại học Tổng hợp Aalto.

Từ năm 2019, ICEYE đã thực hiện các dịch vụ cung cấp ảnh radar thương mại có độ phân giải cao thu được bằng cách sử dụng ba vệ tinh tự mình sản xuất.

Vệ tinh đầu tiên ICEYE-X2 được phóng ngày 3/12/2018 bằng tên lửa đẩy (phương tiện mang) Falcon 9 của SpaceX, hai vệ tinh nữa được phóng vào ngày 5/ 7/2019.

Dự kiến, nếu dự án thành công về mặt thương mại, hàng năm sẽ có thêm một số vệ tinh nữa được đưa lên quỹ đạo.

>> Kì trước: Cánh chim báo một cuộc cách mạng vệ tinh trinh sát

Cach mang ve tinh trinh sat: Nga co cai tuong tu khong?
Vệ tinh ICEYE-X2

Khối lượng của một vệ tinh là 85 kg. Nó được trang bị các động cơ ion để hiệu chỉnh quỹ đạo bay. Độ phân giải của ảnh radar là 0,25x0,5, 1x1 hoặc 3x3 mét, độ chính xác căn chỉnh là 10 mét, tốc độ kênh liên lạc là 140 megabit / giây. Độ cao quỹ đạo - 570 km, góc nghiêng- 97,69 độ.

Planet Labs

Công ty Mỹ Planet Labs được thành lập vào năm 2010, chuyên thiết kế và sản xuất các vệ tinh cỡ nhỏ kiểu CubeSat được gọi là Dove, - những vệ tinh này được đưa “nhờ” lên quỹ đạo khi tên lửa đẩy thực hiện các sứ mệnh khác.

Mỗi vệ tinh Dove đều được trang bị hệ thống trinh sát quang học hiện đại được lập trình để khảo sát các khu vực khác nhau của Trái đất. Vệ tinh quan sát của Dove liên tục quét bề mặt Trái đất, gửi dữ liệu sau khi bay qua trạm mặt đất.

Hai vệ tinh Dove thử nghiệm đầu tiên được phóng lên quỹ đạo vào năm 2013.

Cach mang ve tinh trinh sat: Nga co cai tuong tu khong?
Phóng bệ tinh Dove từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).

Sau khi mua lại công ty Blackridge AG của Đức, cụm vệ tinh của Planet Labs đã được tăng cường thêm các vệ tinh RapidEye. Và sau khi mua lại công ty TerraBella của Google, lại có thêm tiếp cụm vệ tinh SkySat nữa.

Tháng 7/ 2015, Planet Labs đã đưa lên quỹ đạo 87 vệ tinh Dove và 5 vệ tinh RapidEye. Năm 2017, Planet Labs phóng thêm 88 vệ tinh Dove nữa.

Tháng 9/2018, công ty đã phóng lên quỹ đạo khoảng 300 vệ tinh, trong đó có 150 vệ tinh hiện vẫn đang hoạt động. Vào năm 2020, Planet Labs phóng thêm 6 vệ tinh SkySats có độ phân giải cao và 35 vệ tinh Dove.

Vệ tinh Dove nặng 4 kg. Kích thước của chúng là 10x10x30 cm, độ cao quỹ đạo bay là 400 km.

Các vệ tinh cung cấp hình ảnh với độ phân giải 3-5 mét.

Cach mang ve tinh trinh sat: Nga co cai tuong tu khong?
Vệ tinh Dove

Vệ tinh RapidEye có dung tích nhỏ hơn một mét khối và nặng 150 kg, hoạt động trên độ cao 630 km, cung cấp hình ảnh với độ phân giải 5 mét bằng cách sử dụng cảm biến đa phổ dải màu xanh lam (440-510 nm), xanh lục (520-590 nm), dải bước sóng gần đỏ (630 –690 nm), đỏ (690–730 nm) và gần hồng ngoại (760–880 nm).

Cach mang ve tinh trinh sat: Nga co cai tuong tu khong?
Vệ tinh RapidEye

Vệ tinh SkySat cung cấp hình ảnh video độ phân giải dưới một mét. Chúng được chế tạo từ các linh kiện điện tử có sẵn, rẻ tiền.

Các vệ tinh SkySat dài khoảng 80 cm và nặng khoảng 100 kg.

Cach mang ve tinh trinh sat: Nga co cai tuong tu khong?
Vệ tinh SkySat

Vệ tinh SkySat bay trên quỹ đạo cao 450 km và được trang bị các cảm biến đa sắc và toàn sắc (cảm biến toàn quang phổ). Độ phân giải không gian trong dải toàn sắc 400-900 nm là 0,9 mét.

Cảm biến đa phổ thu thập dữ liệu ở dải màu xanh lam (450-515 nm), xanh lục (515-595 nm), đỏ (605-695 nm) và gần hồng ngoại (740-900 nm) với độ phân giải 2 mét.

Nga có cái gì đó tương tự không?

Thành tích của ngành vũ trụ tư nhân Nga khiêm tốn (kém) hơn gấp hàng chục lần.

Trước hết, có thể nhắc tới công ty SPUTNIX được thành lập vào năm 2011, vào năm 2014 đã phóng lên quỹ đạo gần Trái Đất thiết bị trình diễn công nghệ vệ tinh cỡ nhỏ đầu tiên của Nga mang tên Tablettsat-Aurora nặng 26 kg.

Tải trọng hữu ích chính của thiết bị là một camera toàn sắc để chụp ảnh bề mặt trái đất ở dải quang phổ 430-950 nm với độ phân giải 15 mét và chiều rộng của dải quan sát là 47 km.

Cach mang ve tinh trinh sat: Nga co cai tuong tu khong?
Vệ tinh cỡ nhỏ Tablettsat-Avrora

Ngoài ra, cũng đã phóng một số vệ tinh siêu nhỏ khoa học- giáo dục do các sinh viên và học sinh phổ thông thiết kế.

Trong số các thiết bị đang được thiết kế, có thể kể đến vệ tinh siêu nhỏ gọn dùng để viễn thám Trái Đất mang tên RBIKRAFT-ZORKIY.

Trọng lượng của nó sẽ là 10,5 kg. Dự kiến sẽ được phóng lên quỹ đạo vào năm 2021.

Thiết bị sẽ mang một camera- kính thiên văn do Tập đoàn khoa học- sản xuất “Lepton” chế tạo.

Camera này được trang bị hệ thống ổn định nhiệt, bộ nhớ tích hợp cho phép chụp theo yêu cầu mà không cần kết nối vào các trạm thu. Độ cao quỹ đạo ước tính của vệ tinh RBIKRAFT-ZORKIY sẽ là 550 km với góc nghiêng 98 độ.

Cach mang ve tinh trinh sat: Nga co cai tuong tu khong?
RBIKRAFT-ZORKIY

Còn một công ty Nga khác – Tập đoàn “Dauria Aerospace” thành lập vào năm 2011 và trở thành một trong những công ty Nga đầu tiên chế tạo và phóng các vệ tinh thương mại.

Ngày 8/7/2014, “Dauria Aerospace” đã phóng vệ tinh đầu tiên dòng DX được trang bị thiết bị nhận và truyền tín hiệu từ Hệ thống Nhận dạng Tự động ((Automatic Identification System), được thiết kế để dẫn đường và nhận dạng tàu thuyền trên các đại dương và trên các tuyến đường sông.

Nhân tiện muốn nhấn mạnh: những vệ tinh như vậy có thể rất hữu ích nếu sử dụng cùng với các vệ tinh trinh sát vô tuyến kỹ thuật, trinh sát quang học và trinh sát radar chủ động khi giải quyết nhiệm vụ phân biệt tàu dân dụng và tàu quân sự.

Cach mang ve tinh trinh sat: Nga co cai tuong tu khong?
Vệ tinh DX1

Còn hai vệ tinh nữa, PERSEUS-M1 và PERSEUS-M2, nhưng chúng đã được bán cho cho Công ty Mỹ Aquila Space vào cuối năm 2015.

Cũng trong năm 2015 đó, Mikhail Kokorich, người sáng lập Tập đoàn “Dauria Aerospace” nói trên đã bán hết cổ phần của mình trong tập đoàn và di cư sang Mỹ.

Như chúng ta đã thấy, sự tụt hậu của chúng ta (Nga) trong lĩnh vực vệ tinh thương mại so với các quốc gia hàng đầu thế giới khác là vào khoảng 10-15 năm.

Về mặt hình thức, (Nga) có những công ty sản xuất linh kiện- chi tiết cần thiết cho vệ tinh như động cơ ion, cảm biến, linh kiện điện tử... Nhưng không hiểu sao lại không thể thành lập nổi một ngành sản xuất để tạo ra sản phẩm cuối cùng - vệ tinh công nghệ cao.

Một tình huống cũng y như vậy với các tên lửa- phương tiện mang (tên lửa đẩy) của chúng ta. Nói chung và xét tổng thể, chúng ta (Nga) chưa có gì để đem ra so sánh với Spaсe X hay Capella Space.

  • Lê Hùng- Nguyễn Hoàng (còn tiếp)

Thứ Năm, 25/02/2021 13:35

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện