Taliban chiến thắng ở Afghanistan: Trò chơi dao hai lưỡi của Pakistan?

(Bình luận quân sự) - Islamabad hỗ trợ Taliban, nhưng sự cai trị của Taliban ở Afghanistan sẽ hỗ trợ các chiến binh thánh chiến Pakistan tiến hành các cuộc tấn công chống lại họ.

Những nỗ lực của Pakistan nhằm khai thác chiến thắng của Taliban ở Afghanistan đe dọa củng cố khuynh hướng cực đoan bảo thủ ở chính Pakistan, quốc gia Hồi giáo đông dân thứ hai trên thế giới, từ lâu đã bị cáo buộc ủng hộ các nhóm chiến binh tôn giáo cực đoan.

Theo nhận xét của Tiến sĩ James M. Dorsey trên trang web của Tạp chí BESA, quan điểm cho rằng chủ nghĩa cực đoan tôn giáo không được kiềm chế ở Afghanistan có thể là một lý do giải thích tại sao Tổng thống Mỹ Joe Biden quyết định từ bỏ Trung Á một cách nhanh chóng, khi rút lực lượng Mỹ khỏi quốc gia Trung Á này.

“Chiến tranh Hồi giáo sẽ khiến Nga và Trung Quốc khó chịu. Hoa Kỳ có lý khi nói: ‘Đây không phải là vấn đề của Hoa Kỳ. Chúng tôi ra khỏi đất nước này. Người Trung Quốc và Nga có thể đối phó với nó. Trong tương lai, chúng tôi sẽ tập trung vào điều quan trọng hơn, đó là Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương” - một quan chức chính phủ không phải người Mỹ đồng cảm với những lo ngại của Hoa Kỳ.

“Sự thật trớ trêu đối với Trung Quốc là sau khi Mỹ rút khỏi Afghanistan, Bắc Kinh chợt nhận ra rằng: Điều duy nhất tồi tệ hơn so với sự hiện diện của những người lính Mỹ ở gần biên giới Trung Quốc là hoàn toàn không có họ ở đó” - nhà báo Shuli Ren của Bloomberg cũng nhận định tương tự.

Pakistan là người đỡ đầu cho Taliban?

Quyết định của ông Biden cũng có thể tạo thành một sự lựa chọn cho phép Pakistan, quốc gia không thể tách khỏi việc nhìn thế giới qua lăng kính của mối quan hệ rắc rối với Ấn Độ, được “ngâm mình trong nước ép của chính mình” khi cố gắng đảm bảo rằng Taliban vẫn là một vẫn là một phần của bức tường thành ủng hộ Pakistan.

Trong một nỗ lực để giải quyết tốt nhất tình huống phức tạp, Pakistan, với Trung Quốc hậu thuẫn ở phía sau, đang hy vọng rằng một chính phủ doTaliban quản lý sẽ ủng hộ các dự án cơ sở hạ tầng nhằm tăng sức hấp dẫn của cảng Gwadar do Trung Quốc hậu thuẫn như một cửa ngõ hàng hải đến các quốc gia Trung Á không giáp biển.

Do đó, các quan chức chính phủ và quân đội Pakistan đã ủng hộ Taliban bằng cách khuyên Mỹ tôn trọng thời hạn cuối cùng của nhóm vào ngày 31 tháng 8 về việc chấm dứt các hoạt động sơ tán của Mỹ ở Afghanistan, để nhóm này có thể tiến tới việc thành lập chính phủ. Trước đó, Taliban cho biết họ sẽ chỉ thành lập chính phủ sau khi quân đội Mỹ rời khỏi đất nước.

Taliban chien thang o Afghanistan: Tro choi dao hai luoi cua Pakistan?
Pakistan đang chơi dao hai lưỡi với Taliban ở Afghanistan?

Lời khuyên này trùng khớp với nỗ lực lâu dài của quân đội Pakistan nhằm thuyết phục Mỹ đàm phán chấm dứt chiến tranh với Taliban trước khi họ giành được quyền kiểm soát Afghanistan, một diễn biến mà các sĩ quan Pakistan tin là không thể tránh khỏi. Cuối cùng, Mỹ đã làm theo lời khuyên đó khi bắt đầu đàm phán với Taliban vào đầu năm 2019.

Chính quyền của ông Biden khẳng định họ sẽ tuân thủ thời hạn của Taliban bất chấp cuộc tấn công vào sân bay quốc tế của Kabul khiến ít nhất 175 người thiệt mạng, trong đó có 13 quân nhân Mỹ.

“Các cấp lãnh đạo quân sự của Pakistan biết rằng Mỹ sẽ rời đi và muốn đẩy nhanh việc rời đi. Với sự hiểu biết này, Islamabat đã đầu tư chủ yếu vào Taliban, với mong muốn là đảm bảo một chính quyền thân thiện ở quốc gia láng giềng phía tây bắc của mình không bị quốc gia nào lợi dụng chống lại lợi ích của Pakistan, đặc biệt là từ Ấn Độ” - học giả Pakistan Ayesha Siddiqa cho biết.

Học giả Pakistan Muhammad Luqman cho biết: “Chính quyền Pakistan duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Taliban, mặc dù với mức độ ảnh hưởng giảm dần, nhưng cả hai bên vẫn tiếp tục thu lợi từ nhau”.

Trung tướng Faiz Hameed, Tổng giám đốc Cơ quan Tình báo Liên ngành - cơ quan tình báo khét tiếng của Pakistan, đã cảnh báo các thành viên quốc hội trong một cuộc họp kín trước sự chứng kiến ​​của Tư lệnh quân đội, Tướng Qamar Javed Bajwa rằng, Pakistan đang mất dần ảnh hưởng trước Taliban.

Vị tướng này đã phát biểu như vậy vào đầu tháng 7, khi Taliban đang tiến quân ở vùng nông thôn Afghanistan.

Sự ủng hộ của Pakistan đối với Taliban là một con dao hai lưỡi. Câu hỏi đặt ra là thế giới quan của ai sẽ được xuất khẩu: Liệu Taliban có bắt chước các khía cạnh của mặt tiền dân chủ bị hoen ố của Pakistan hay quan điểm tôn giáo bảo thủ của nhóm này sẽ tiếp thêm động lực cho Pakistan?

Pakistan đang chơi dao?

Học giả Siddiqa mô tả lời hứa của phát ngôn viên Taliban Zabihullah Mujahid rằng truyền thông Afghanistan sẽ được tự do như “một lời nhắc nhở về những đảm bảo tương tự về quyền tự do truyền thông của các tướng lĩnh Pakistan, khiến người ta nhận ra nỗ lực đang diễn ra nhằm biến chế độ do Taliban lãnh đạo ngày càng giống Pakistan với đặc trưng “Nửa độc tài và nửa thần quyền”… Đây là lúc mà vấn đề thực sự của Pakistan bắt đầu: Có quá nhiều mờ mịt xung quanh những gì Pakistan có thể đem lại và những gì họ không thể làm được”.

Trong khi Pakistan lo ngại rằng chiến thắng của Taliban sẽ tạo ra một động lực bạo lực cho Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) - nhóm Taliban Pakistan, có quan hệ chặt chẽ với thân nhân Afghanistan của họ, thì Kabul Taliban không cần tới sự trợ giúp của các chiến binh đã phát động lại các cuộc tấn công bên trong Pakistan, ngay cả trước khi Taliban chiếm được Afghanistan.

Chiến thắng của Taliban được hưởng lợi từ nhiều thập kỷ trong đó chủ nghĩa cực đoan tôn giáo đã len lỏi vào cấu trúc xã hội Pakistan cũng như một số thể chế quan trọng của nó.

Nhà lãnh đạo Hồi giáo Jamaat-e-Islami Sirajul Haq đã sử dụng chiến thắng để yêu cầu một hệ thống trên nền tảng Sharia ở Pakistan. Tương tự, Fazal ur-Rahman, người đứng đầu Jamiat Ulema-e-Islam (JUI), một đảng Hồi giáo khác, đã chúc mừng Taliban về việc họ tiếp quản Afghanistan.

Truyền thông Ấn Độ đưa tin, thủ lĩnh của Jaish-e-Muhammad là Masood Azhar, một phần tử Hồi giáo bạo lực người Pakistan được cho là có sự hỗ trợ từ bên trong lực lượng vũ trang và tình báo Pakistan, gần đây đã gặp các thủ lĩnh Taliban ở Kabul để kêu gọi hỗ trợ cho các hoạt động tăng cường đòi độc lập ở Kashmir đang tranh chấp.

Siddiqa nói: “Thực tế vẫn là: Bất chấp tham vọng làm dịu đi giai điệu tôn giáo ở Afghanistan, bản thân Pakistan có nguy cơ trở nên giống nước láng giềng phía tây bắc của mình hơn, nghĩa là tôn giáo hơn và độc đoán hơn”.

Trên thực tế, Islamabad cũng không hề xem nhẹ mối quan tâm này, khi các quan chức Pakistan đã thúc giục Taliban lựa chọn một chính phủ thực sự toàn diện.

Chuyến thăm gần đây tới thủ đô Pakistan của đại diện “Liên minh phương Bắc” chống Taliban và các chính trị gia Afghanistan khác cho thấy ngoài Taliban ra, Pakistan đang tìm cách mở rộng mạng lưới ảnh hưởng của mình ở Afghanistan bằng các lực lượng chính trị khác.

Abdul Basit, nhà phân tích tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam của Singapore, ví von rằng: Đối với Pakistan, “gà đang về nhà để làm tổ”.

Điều trớ trêu là Islamabad đã tìm kiếm chiều sâu chiến lược chống lại New Delhi bằng cách hỗ trợ Taliban ở Afghanistan; nhưng giờ đây, sự cai trị của Taliban ở Afghanistan sẽ cung cấp cho các chiến binh thánh chiến Pakistan chiều sâu chiến lược để tiến hành các cuộc tấn công chống lại Islamabad.

Thiên Nam

Thứ Bảy, 11/09/2021 08:03

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện