Nhược điểm nào khiến Jas-39 bị Việt Nam thẳng tay loại bỏ?

(Bình luận quân sự) - Tuy có nhiều tính năng ưu việt nhưng tiêm kích Jas-39 Gripen của Thụy Điển lại có những điểm yếu chí mạng khiến nó không thể hiện diện ở Việt Nam.

Nhuoc diem nao khien Jas-39 bi Viet Nam thang tay loai bo?

Trong kỳ trước với tiêu đề “Những ưu điểm của Jas-39 Gripen lọt tầm ngắm của Việt Nam”, chúng ta đã tìm hiểu về tính năng ưu việt của loại máy bay tiêm kích xuất sắc của Thụy Điển và nhận thấy rằng, bản thân Gripen có nhiều ưu thế so với các chiến đấu cơ của Mỹ.

Tuy nhiên, chính những tính năng ưu việt khiến nó nổi trội hơn loại tiêm kích hạng nhẹ F-16 của Mỹ lại là nguyên nhân chính dẫn tới nhiều khúc mắc bên ngoài, khiến loại máy bay này rất khó có cơ hội để hiện diện trong biên chế của Không quân Nhân dân Việt Nam.

Điều này xuất phát từ những nguyên nhân sau:

Thứ nhất là: Tính năng bay và radar có điểm còn hạn chế

Tuy là một tiêm kích đa năng thiên về đánh chặn nhưng tính năng bay và sự linh hoạt của Jas-39 Gripen không cao. Yếu tố đầu tiên để đánh giá tính năng bay của máy bay tiêm kích đánh chặn tầm gần là thiết kế cánh và đặc điểm khí động học của máy bay.

Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy đặc điểm cánh của Jas-39 tương tự như Mig-21. Đó là cánh kiểu tam giác, phù hợp cho việc tăng tốc và bay nhanh ở độ cao lớn. Nhưng lại không ổn định khi bay ở độ cao thấp, khi mang tải nặng, do có góc tấn (AoA) không lớn.

Tuy nhiên, ở Mig-21 người Nga làm cánh tam giác không liền với đuôi và cánh đuôi đứng, mà để hở 1 khoảng và thiết kế thêm cánh đuôi ngang rời so với cánh chính để khắc phục bớt nhược điểm làm giảm góc tấn của Mig-21. Trong những năm 60, đây là một giải pháp rất tốt.

Thế nhưng, trong giai đoạn hiện nay, khi các tiến bộ khí động học hàng không đã bước sang một tầm cao mới mà các nhà thiết kế JAS-39 lại vẫn dùng thiết kế cánh tam giác, nhưng lại làm cánh liền với đuôi máy bay.

Do đó, khi máy bay đổi hướng ở vận tốc lớn thì góc đón gió AoA không lớn, làm mất lực nâng máy bay, cánh đuôi đứng bị cánh tam giác che gió dẫn đến máy bay mất ổn định và chao đảo.

Ngoài ra, tiết diệt radar của Jas nhỏ dẫn tới độ nhạy cản anten yếu, khoảng cách phát hiện mục tiêu không cao.

Nhuoc diem nao khien Jas-39 bi Viet Nam thang tay loai bo?

Gripen còn có những điểm yếu ở tính năng bay và radar

Độ phân giải góc của radar tỷ lệ thuận với tỷ số kích thước ăng-ten chia cho bước sóng. Còn độ nhạy ăng-ten được coi là tỷ lệ thuận với diện tích ăng-ten. Trong khi đó, kích thước mặt ăng-ten của Jas-39 chỉ là 60cm, lớn hơn 1 chút so với ăng-ten của các đầu đạn cỡ nhỏ.

Do đó, tuy phạm vi phát hiện mục tiêu của radar xung Doppler PS-05/A của liên doanh Ericsson và GEC-Marconi được công bố là có tầm với tối đa tới 120 km, nhưng các chuyên gia cho rằng, phạm vi hiệu dụng tốt nhất của nó chỉ đạt khoảng cách khá khiêm tốn là 65-70km.

Tuy nhiên, những điểm yếu về một vài tham số kỹ thuật như trên không phải là quá khó khắc phục, ví dụ như có thể sử dụng hệ thống điều khiển bay tiên tiến hay một loại radar tốt hơn để thay thế.

Thế nhưng, điểm mạnh và cũng chính là điểm yếu lớn nhất của Jas-39 sau đây mới là nguyên nhân chính ngăn cản việc Gripen đến Việt Nam, đồng thời cũng khiến loại máy bay này mặc dù tiên tiến nhưng không thể giành được thị phần trên thế giới.

Thứ 2: Gripen sử dụng quá nhiều thiết bị và vũ khí khác nhau

Jas-39 Gripen của Hãng Saab (Thụy Điển) hội tụ được nhiều ưu điểm xuất sắc do nó áp dụng những thành tựu hàng không tiên tiến nhất của Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, đó lại chính là điểm mấu chốt ngăn cản loại tiêm kích nhẹ đa năng này đến với Không quân Nhân dân Việt Nam.

Theo các nhà chuyên môn, các công nghệ ứng dụng trong việc chế tạo máy bay và cung cấp thiết bị cho JAS-39 có 33% là của Mỹ (quan trọng nhất là động cơ F404 và F414), 67% còn lại của Thụy Điển và châu Âu, nhưng trong đó Anh đã chiếm tới hơn 30%, sau đó là phần của Pháp.

Thứ Tư, 08/06/2016 11:27

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện