Mỹ thất bại ở Afghanistan: Sai lầm chồng sai lầm

(Bình luận quân sự) - Các chuyên gia nêu ra những sai lầm chính của Mỹ và Tổng thống Joe Biden trong cuộc chiến Afghanistan.

Nhà nghiên cứu Sarajuddin Isar của Trường Nghiên cứu phương Đông và châu Phi thuộc Đại học London (SOAS) chia sẻ ý kiến trong cuộc trò chuyện với trang Lenta.ru rằng, sau khi đưa quân vào Afghanistan năm 2001, Mỹ đã mắc một loạt sai lầm dẫn đến thất bại trong toàn bộ chiến dịch, kết quả là không thể ngăn Taliban bành trướng.

Các chuyên gia Mỹ đã không hạn chế hoạt động ở cuộc chiến chống khủng bố như mục đích họ tuyên bố để từ đó đưa quân vào Afghanistan (cuộc can thiệp bắt đầu sau vụ tổ chức khủng bố al-Qaeda tấn công tòa tháp đôi ở Trung tâm Thương mại Thế giới ở New York-Mỹ ngày 11/9/2001).

Chuyên gia thừa nhận rằng Hoa Kỳ đã làm được những công việc quan trọng như đào tạo quân đội và phát triển các thể chế dân chủ ở Afghanistan, nhưng thế vẫn là chưa đủ để giữ được đất nước này, vì người Mỹ thông qua những cải cách của họ đã không thể đảm bảo được sự phát triển bền vững tại đó.

Chuyên gia Isar cho rằng, đây là một trong những sai lầm chính, từ đó dẫn đến hậu quả quân đội Afghanistan thất thủ và chính phủ cũ phải chạy trốn khỏi đất nước.

Một sai lầm khác là viện trợ của Washington đã không mang lại sự ổn định kinh tế cho Afghanistan, khi đất nước này hầu như chỉ sống nhờ viện trợ.

My that bai o Afghanistan: Sai lam chong sai lam
Mỹ đã rút quân khỏi Afghanistan sau 20 năm tham chiến

“Quyền tự do ngôn luận và thể hiện bản thân đã phát triển mạnh mẽ ở Afghanistan nhờ sự can thiệp của quân đội nước ngoài và các khoản đầu tư tài chính khổng lồ. Nhưng tất cả những điều này tỏ ra không ổn định. Mỹ đã cho người Afghanistan con cá chứ không dạy họ cách câu cá” - nhà nghiên cứu nhận xét.

Trong những thập niên gần đây Afghanistan đã phụ thuộc rất nhiều vào nguồn tài nguyên thiên nhiên và sự hỗ trợ nhân đạo và tài chính từ nước ngoài, ví dụ như vào năm 2019, tổng giá trị số tiền viện trợ ấy lên đến gần một phần tư tổng thu nhập quốc dân của nước này.

Do đó, chuyên gia Isar dự đoán rằng, tỷ lệ lạm phát và thất nghiệp ở nước này sẽ sớm gia tăng. Trong bối cảnh chính quyền Taliban vẫn không được quốc tế công nhận, đồng nghĩa với việc không viện trợ nước ngoài, không tiếp cận được các nguồn tiền của đất nước đang gửi ở nước ngoài, người dân Afghanistan hầu như không biết dựa vào đâu.

Theo dự báo của Liên hợp quốc, từ cuối tháng 8 năm 2021 người dân Afghanistan có thể sẽ sớm phải đối mặt với một thảm họa nhân đạo. Trong năm tới, hơn một nửa tổng số trẻ em dưới 5 tuổi ở nước này sẽ bị suy dinh dưỡng nghiêm trọng.

Về cá nhân Tổng thống Joe Biden, quan sát viên Alex Ward viết trên tờ Politico rằng, ông Joe Biden đã phạm những sai lầm bi thảm ở Afghanistan, ví dụ như: Tổ chức thất bại trong việc rút quân Mỹ và đánh giá thấp tốc độ mà Taliban có thể chiếm những vùng lãnh thổ mới.

Tác giả bài báo cho rằng, quyết định rút quân khỏi Afghanistan sau hai mươi năm chiến tranh là hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, sự thiển cận của ban lãnh đạo Hoa Kỳ đã dẫn đến việc phải vội điều khoảng 3.000 binh sĩ đến Kabul để yểm trợ cho việc di tản các nhân viên sứ quán Mỹ.

“Mọi việc trở nên tồi tệ đến mức đặc phái viên Hoa Kỳ Zalmay Khalizad phải nài xin các tay súng Taliban đừng tấn công Đại sứ quán nếu thủ đô bị chiếm” -  quan sát viên  Ward viết.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov thẳng thắn chỉ ra rằng, sai lầm chính của Mỹ ở Afghanistan là nỗ lực áp đặt các tiêu chuẩn dân chủ của phương Tây, áp đặt hệ thống thế giới quan và đạo đức phương Tây đối với một đất nước khác về tôn giáo và phớt lờ các truyền thống của đất nước này.

Nhật Nam

Thứ Ba, 14/09/2021 08:19

Sự Kiện