Mỹ lo thất thế chiến lược trước Nga-Trung

(Bình luận quân sự) - Năng lực của Mỹ và các đồng minh phương Tây kém hơn hẳn khi phải đối phó những căng thẳng và cú sốc từ đại dịch so với Nga và Trung Quốc.

Đổ lỗi cho...COVID-19

Quân đội Mỹ mới đây đã tiến hành một nghiên cứu, trong đó chỉ ra rằng đại dịch COVID-19 có thể giúp Nga và Trung Quốc giành lợi thế chiến lược trước Mỹ. Lý do là bởi hai nước này có thể dồn nguồn lực cho phát triển vũ khí thay vì "hao người tốn của" kiềm chế dịch bệnh.

Theo trang Forbes, quân đội Mỹ kết luận: “Nhiều khả năng là những ảnh hưởng của đại dịch, đặc biệt là trong thời gian trung hạn đến dài hạn, sẽ tác động đến Mỹ và 2 đối thủ hàng đầu của Mỹ là Nga và Trung Quốc như nhau... Tuy nhiên, dù ảnh hưởng nhìn chung là cân bằng, nhiều khả năng đầu tư công cho công nghệ và chi tiêu quốc phòng của Nga và Trung Quốc - trong đó có cả hiện đại hóa quân sự - sẽ là những lĩnh vực tương đối ít chịu tác động so với những gì diễn ra tại Mỹ và các đồng minh phương Tây”.

My lo that the chien luoc truoc Nga-Trung
Bộ trưởng quốc phòng hai nước Nga-Trung quan sát cuộc tập trận chung hồi tháng 8

Nghiên cứu của quân đội Mỹ có tên gọi “The Operational Environment (2021-2030): Great Power Competition, Crisis, and Conflict” (Môi trường hoạt động (2021-2030): Cạnh tranh quyền lực lớn, Khủng hoảng và Xung đột) phân tích 4 kịch bản mà quân đội Mỹ có thể sẽ phải đối mặt trong tương lai.

Nổi bật trong các tình huống này là tác động của COVID-19 cũng như những tiến bộ của Trung Quốc và Nga trong công nghệ quân sự và các chiến thuật mới được xây dựng để khai thác các lỗ hổng tại Mỹ. Bốn kịch bản tương lai hậu COVID-19 gồm duy trì nguyên trạng sức mạnh quân sự, dịch COVID-19 có lợi cho Nga và Trung Quốc ở mức độ khác nhau và cả một kịch bản tươi sáng cho nước Mỹ.

Theo nhận định của các nhà phân tích quân sự Mỹ, kịch bản khả thi nhất là diễn biến dịch COVID-19 có lợi cho Nga và Trung Quốc, nhưng không đến mức làm thay đổi mạnh cán cân chiến lược. Báo cáo có đoạn: “Chúng tôi đánh giá thế giới hậu COVID-19 này là kết quả khả thi nhất... Kịch bản này khác với những đánh giá trước đây về môi trường hoạt động và thay vào đó là nhận định rằng tác động của dịch COVID-19 không quá nghiêm trọng hoặc có khả năng làm thay đổi hệ thống như những lo ngại ban đầu”.

Tuy nhiên, báo cáo đánh giá “năng lực của Mỹ và các đồng minh phương Tây kém hơn hẳn khi phải đối phó với những căng thẳng và những cú sốc từ đại dịch so với các hệ thống tập trung quyền lực tại Nga và Trung Quốc, những quốc gia có tốc độ hiện đại hóa quân sự nhanh chóng trong 10 năm tới so với Mỹ”.

My lo that the chien luoc truoc Nga-Trung
Nga-Trung đang thể hiện mối quan hệ nồng ấm nhiều mặt, trong đó có quân sự

Mỹ được cho là dành 20 năm qua để tập trung vào việc chống lại các cuộc nổi dậy truyền thống ở Afghanistan và Iraq, do đó đã lơ là việc phát triển những năng lực cần thiết để chống lại các cường quốc công nghệ cao. Lầu Năm Góc lo ngại rằng Nga và Trung Quốc đã giành được ưu thế trong các lĩnh vực như pháo tầm xa và tên lửa chiến trường, tác chiến điện tử, phòng không và tên lửa siêu thanh.

Nghiên cứu của Quân đội Mỹ cảnh báo: “Lần đầu tiên kể từ sau Thế chiến II, Quân đội Mỹ phải đối mặt với những kẻ thù có trang bị và năng lực vượt trội”.

Nga-Trung “dĩ dật đãi lao”?

Trong khi đó, Nga và Trung Quốc đang tích cực cải thiện lực lượng vũ trang từ các đội quân dựa vào số lượng trong Chiến tranh Lạnh sang các đơn vị thiện chiến và linh hoạt hơn kiểu phương Tây. Trung Quốc cũng đang áp dụng trí tuệ nhân tạo để cải thiện hiệu quả trên chiến trường, trong khi Nga đã phát triển các kỹ thuật chiến tranh bất đối xứng để vô hiệu hóa kẻ thù mà không dùng đến súng đạn.

Trong kịch bản có khả năng xảy ra nhất mà Quân đội Mỹ dự đoán, COVID-19 sẽ chỉ đóng vai trò bổ sung thêm cho quá trình này khi Nga và Trung Quốc cải thiện lực lượng vũ trang, giữa lúc Mỹ tụt lại phía sau, và cả lúc Mỹ đối mặt với các thách thức biến đổi khí hậu với nguy cơ kìm hãm các hoạt động quân sự và đòi hỏi việc phải kéo giãn lực lượng để bao phủ các “chiến trường mới” như những khu vực băng tan ở Bắc Cực.

My lo that the chien luoc truoc Nga-Trung
Quân đội Mỹ tham gia chiến dịch tiêm vaccine ngừa COVID-19

Nghiên cứu cho biết Mỹ có thể sẽ đối mặt với thử thách khi “các đối thủ - đặc biệt là khi Trung Quốc - bắt đầu vượt qua Mỹ nhanh hơn so với dự đoán ban đầu”. Nghiên cứu cũng đặt ra rất nhiều giả thiết, giả định rằng Trung Quốc và Nga sẽ phát hiện ra điểm yếu của Mỹ và sẵn sàng mạo hiểm để khai thác điểm yếu đó.

Đánh giá của quân đội Mỹ được đưa ra trong bối cảnh ngày 16/10, báo Financial Times đưa tin Trung Quốc đã thử nghiệm năng lực không gian mới với một tên lửa siêu thanh. Theo đó, trong tháng 8 vừa qua, Bắc Kinh đã phóng một tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân bay vòng quanh Trái Đất ở quỹ đạo thấp trước khi lao xuống mục tiêu.

Vụ thử nghiệm của Trung Quốc được đánh giá đã khiến tình báo Mỹ bất ngờ. Tuy nhiên, các nguồn tin cũng cho biết thêm tên lửa của Trung Quốc đã đánh trượt mục tiêu với sai số hơn 32 km.

My lo that the chien luoc truoc Nga-Trung
Dàn tên lửa siêu thanh DF-17 từng được Trung Quốc phô diễn trong duyệt binh

Theo các thông tin công khai, hiện có Nga, Mỹ, Trung Quốc và ít nhất 5 nước khác đang nghiên cứu công nghệ siêu thanh. Những tên lửa siêu thanh có thể mang theo vũ khí hạt nhân và có thể bay với tốc độ lớn hơn 5 lần vận tốc âm thanh. Khác với tên lửa đạn đạo bay cao vào không gian theo hình vòng cung để đến mục tiêu, tên lửa siêu thanh bay theo quỹ đạo thấp trong khí quyển, có khả năng vươn tới mục tiêu nhanh hơn, khó bị theo dõi và bị đánh chặn.

Trước đó, ngày 15/10, Trung Quốc yêu cầu Mỹ kiềm chế triển khai vũ khí hạt nhân tại Nam Thái Bình Dương cũng như kiềm chế phổ biến vũ khí hạt nhân cho các nước trong khu vực. Yêu cầu này được người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên đưa ra tại cuộc họp báo hàng ngày liên quan việc đại diện của Samoa tại Liên hợp quốc chỉ ra rằng Mỹ là nước duy nhất trong số 5 quốc gia hạt nhân từ chối phê chuẩn Nghị định thư về Hiệp ước khu vực phi hạt nhân Nam Thái Bình Dương (SPNFZ).

Ông Triệu Lập Kiên cho hay lo ngại trên của Samoa là “chính đáng và hợp pháp”, nói thêm rằng thực tế đã cho thấy thỏa thuận hợp tác an ninh Mỹ-Anh-Australia (AUKUS), trong đó có nội dung hợp tác tàu ngầm hạt nhân, gây quan ngại cho các nước trong khu vực và cộng đồng quốc tế. Theo ông Triệu Lập Kiên, AUKUS không chỉ ngang nhiên kích động sự đối đầu và chia rẽ, phá hoại hòa bình và ổn định khu vực mà còn vi phạm tinh thần của Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân.

Đông Triều

Thứ Hai, 18/10/2021 07:24

Sự Kiện