Iran cách mốc hạt nhân 3 tháng, Israel chấp nhận sống chung?

(Bình luận quân sự) - Không thể khiến Washington hủy JCPOA, Israel đành chấp nhận cài những điều khoản có lợi cho mình chấp nhận sống chung với một Iran sở hữu vũ khí hạt nhân?

Phái đoàn Israel đến Washington

Ba quan chức an ninh của Israel là Giám đốc Mossad Yossi Cohen, Tham mưu trưởng IDF - Trung tướng Aviv Kochavi và cố vấn an ninh quốc gia Mair Ben-Shabbat sẽ tới Washington vào tuần tới để đàm phán sửa đổi [nếu không thể làm dừng lại] sự khôi phục Thỏa thuận Hạt nhân Iran 2015, trước những bước tiến “đáng lo ngại” của chính quyền Joe Biden và Tehran, về một hiệp ước hạt nhân mới với Iran.

Họ sẽ không đến Washington với tư cách một phái đoàn mà tách ra và bàn bạc với những người đồng cấp cao nhất của các tổ chức quân sự, tình báo và an ninh quốc gia Mỹ.

Không giống như năm 2015, Israel sẽ không đối mặt với chính quyền Joe Biden vì họ đã thất bại trong việc ngăn chặn sáng kiến ​​của Barack Obama trong việc ký kết thỏa thuận hạt nhân đầu tiên giữa Iran và sáu cường quốc trên thế giới (Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Nga và Trung Quốc).

Thay vào đó, chính quyền Tel Avip hy vọng sẽ sửa đổi thỏa thuận này bằng cách chèn các điều khoản đáp ứng các mối quan tâm cấp bách nhất về an ninh của Israel và các mối đe dọa có thể bị bỏ ngỏ trong thỏa thuận.

Ba quan chức sẽ cố gắng thuyết phục những người đồng nhiệm trong chính quyền Biden điều chỉnh những điều khoản quan trọng đó và bàn bạc cách thức đối phó nếu bị Tehran từ chối.

Những tuyên bố của Washington và Tehran

Về phần mình, Washington tuy không chia sẻ tình trạng hiện tại của cuộc đối thoại gián tiếp với Tehran, nhưng cũng đang nỗ lực làm dịu những lo ngại của “đồng minh thân thiết” Israel.

Hôm thứ Hai, ngày 19 tháng 4, Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc Linda Thomas Greenfield, đã tuyên bố: “Chính quyền của ông Joe Biden sẽ hỗ trợ Israel trong quá trình hoạt động chống lại các mối đe dọa từ hành vi hung hăng của Iran gây ra”.

Iran cach moc hat nhan 3 thang, Israel chap nhan song chung?
Israel luôn muốn ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và ICBM

Bà đã phản ứng trước sự bất an của Israel về việc Mỹ có thể sớm hủy bỏ các biện pháp trừng phạt để giữ Iran ở lại bàn đàm phán và tiếp tục các cuộc thương lượng đang diễn ra tại Vienna để khôi phục Thỏa thuận Hạt nhân Iran năm 2015 (IND 2015), hay còn gọi là “Kế hoạch hành động chung Toàn diện” (JCPOA) – kế hoạch mà Tổng thống tiền nhiệm Donald Trump đã rút khỏi vào ngày 08 tháng 5 năm 2018.

Đối với Iran, đây là một thời điểm đáng nói. Việc giải phóng các quỹ bị đóng băng trong sáng kiến của Obama, sẽ cho phép Tehran tăng cường hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm thù địch với Israel như Hezbollah của Lebanon, lực lượng dân quân Shiite của Iraq và quân nổi dậy Houthi của Yemen.

Sự e ngại của Israel càng được củng cố khi Tổng thống Hassan Rouhani nhận xét vào thứ Ba, ngày 20 tháng 4: “Các cuộc đàm phán đã đạt được tiến độ 60-70 phần trăm. Nếu người Mỹ hành động trung thực, chúng tôi sẽ đưa ra kết luận trong thời gian ngắn”.

Theo chiều ngược lại, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Ned Price đã vào cuộc để giảm bớt sự lạc quan thái quá bằng câu nói: "Vẫn chưa có đột phá và còn một chặng đường dài ở phía trước."

Các nguồn tin quân sự của DEBKAfile lưu ý rằng, đối với Israel, tất cả những tuyên bố này đều có mục đích riêng của nó.

Rouhani cần tỏ ra lạc quan để mang lại tia hy vọng cho một người dân đang chìm trong khủng hoảng thảm khốc, còn chính quyền Biden muốn truyền đạt rằng, còn một chặng đường dài để tiến tới các cuộc đàm phán hạt nhân và Mỹ không vội nhượng bộ Iran.

Iran cach moc hat nhan 3 thang, Israel chap nhan song chung?
Israel biết không thể ngăn cản Mỹ trở lại với JCPOA nên tìm cách cài các điều khoản có lợi cho mình

Israel biết Iran sắp làm chủ công nghệ hạt nhân

Nhưng trọng tâm hàng đầu của Israel là sự tiến bộ sâu rộng của Iran đối với mục tiêu hàng đầu của Tehran là sở hữu vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM).

Theo các cơ quan tình báo của họ, Iran đang dần tiến tới thời điểm đột phá cho vũ khí hạt nhân và đã đạt được cột mốc cách mục tiêu này không quá 3-4 tháng.

Thỏa thuận JCPOA ban đầu được chính quyền Obama ca ngợi là một bước đột phá lớn vì vào thời điểm đó, tình báo Mỹ tính toán rằng, Iran chỉ còn một năm nữa là đến điểm đột phá và họ cần sử dụng JCPOA để Iran phải dừng bước.

Ngược lại, Iran cũng đã lợi dụng JCPOA như một biện pháp trì hoãn trong sáu năm, nhưng cũng dần dần tiến gần hơn đến mục tiêu của mình.

Không nản lòng trước các lệnh trừng phạt khắc nghiệt của Mỹ và lời thề long trọng của Mỹ không bao giờ để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, Tehran đã cắt ngắn 2/3 thời gian thực hiện phi hạt nhân hóa. Và hiện nay, không có bất kỳ ai dám cam kết rằng, Iran sẽ không nổi lên như một cường quốc vũ trang hạt nhân trong vòng vài tháng.

Địa điểm quân sự Parchin (trong ảnh đính kèm) có một buồng lớn lót kim loại. Đây là cơ sở được thiết kế chuyên để thử chất nổ hạt nhân. Iran đã cấm cơ quan giám sát hạt nhân IAEA không được tiếp cận địa điểm này, khi kiểm tra các điều khoản của Thỏa thuận về giám sát toàn diện chương trình hạt nhân của nó.

Bức ảnh nằm trong kho lưu trữ hạt nhân được Israel chụp lại từ một địa điểm bí mật ở Tehran, đã cho thấy những bước tiến dài của Tehran trong việc làm chủ công nghệ hạt nhân.

Iran cach moc hat nhan 3 thang, Israel chap nhan song chung?
Địa điểm quân sự Parchin có một buồng lớn lót kim loại, dự kiến để thử chất nổ hạt nhân

Israel tìm cách đối phó với Iran có vũ khí hạt nhân

Vào thứ Ba, ngày 20 tháng 4, hai cựu quan chức Israel đã đăng một bài báo trên tạp chí uy tín “Chính sách Đối ngoại” (Foreign Policy), kêu gọi chính phủ ủng hộ các nỗ lực của Tổng thống Joe Biden nhằm hồi sinh Thỏa thuận Hạt nhân năm 2015.

Chính phủ Israel trong hơn một thập kỷ đã phải đối mặt với một cuộc vận động hành lang trong nước mạnh mẽ của các cựu quan chức an ninh cấp cao vận động chống lại hành động trực tiếp của Israel nhằm ngăn chặn việc Iran sở hữu một vũ khí hạt nhân.

Bài báo do cựu Giám đốc Mossad Tamir Pardo và cựu Thứ trưởng Quốc phòng Matan Vilnai chấp bút và có chữ ký của 300 cựu quan chức quân đội và an ninh.

Các tác giả xác nhận ước tính thông tin tình báo hiện tại là 3-4 tháng nữa là đến thời gian đột phá trong kế hoạch hạt nhân của Iran trong bài báo của họ có tiêu đề: "Trì hoãn thời gian đạt đột phá của Iran và khôi phục hệ thống giám sát mạnh mẽ là những ưu tiên cấp thiết nhất".

Với bài báo này, dường như các tác giả coi việc Iran sở hữu công nghệ hạt nhân là điều tất yếu sẽ xảy ra và quay trở lại JCPOA với các cơ chế giám sát quốc tế là cứu cánh duy nhất để ngăn chặn điều này.

Nhưng các tác giả không có câu trả lời về điều gì xảy ra tiếp theo sau khi Iran đạt được bước đột phá trong công nghệ hạt nhân hoặc chính quyền Biden sẽ phản ứng như thế nào, ngoại trừ việc thúc giục Washington và Tel Avip triệt để phát huy vai trò của các cuộc đàm phán.

Đây cũng là những mối lo ngại hàng đầu của chính quyền Tel Avip và ba đặc phái viên của Israel đến Washington vào tuần tới sẽ phải thực hiện nhiệm vụ nặng nề của họ để thay đổi tư duy chủ đạo này hoặc chuẩn bị đối đầu với một Iran trang bị vũ khí hạt nhân, trước khi quá muộn.

Thiên Nam

Thứ Hai, 26/04/2021 08:08

Sự Kiện