Công nghiệp quốc phòng Ukraine “thoát Nga”: Cú chuyển mình đau đớn

(Bình luận quân sự) - Nền công nghiệp quốc phòng Ukraine đang đứng trước tương lai rất ảm đạm trên con đường “thoát Nga, theo chuẩn phương Tây”.

Thực trạng nền công nghiệp quốc phòng Ukraine

Trong bản báo cáo về thực trạng nền công nghiệp quốc phòng Ukraine năm 2014, Tờ “Tin vắn quốc phòng Moscow” (Moscow Defense Brief) chỉ rõ, kể từ khi cuộc khủng hoảng chính trị trên quảng trường Madai nổ ra khiến quan hệ giữa Kiev và Moscow xấu đi nghiêm trọng, nền công nghiệp quốc phòng Ukraine đã xuống dốc không phanh.

Các công ty trực thuộc Tổng công ty Công nghiệp quốc phòng Ukraine Ukroboronprom không còn khả năng xuất khẩu vũ khí, lại còn phải nhập khẩu số lượng lớn vũ khí phương Tây, phá vỡ quan hệ hợp tác kỹ thuật quân sự truyền thống với Nga, chấm dứt nhiều thỏa thuận và hiệp định đã đạt được.

Sau khi Crimea sáp nhập vào Nga cùng với việc cuộc nội chiến ở đông nam Ukraine bùng phát, nền công nghiệp quốc phòng nước này đã mất đi hàng chục công ty nên không còn khả năng hoàn thành rất nhiều hợp đồng, khiến lợi nhuận của đại đa số công ty sản xuất vũ khí sụt giảm và lâm vào tình trạng nguy ngập về tài chính.

Cựu Tổng thống Viktor Yanukovych bị lật đổ, Crimea sáp nhập vào Nga, Donbass đòi ly khai, nội chiến bùng nổ - những sự kiện này đã gây ra những biến động lớn cho nền công nghiệp quốc phòng Ukraine, mà trước hết là việc mất đi mấy chục công ty quốc phòng.

Tổng cộng ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đã mất 13 doanh nghiệp ở bán đảo Crimea về tay Nga, 12 nhà máy chế tạo vũ khí khác ở Donetsk và Lugansk hoặc đã nằm trong tay quân ly khai miền đông nước này hoặc cũng đã đóng cửa hoàn toàn. Trong số này có rất nhiều cơ sở sản xuất hoặc viện nghiên cứu kỹ thuật quan trọng.

Ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đang tập trung sản xuất vũ khí cho quân đội

Ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine đang tập trung sản xuất vũ khí cho quân đội

Ví dụ như trên bán đảo Crimea, Ukraine đã mất Nhà máy đóng tàu Biển Đen - cái nôi đóng tàu duy nhất đặt tại Ukraine có khả năng chế tạo được hàng không mẫu hạm cho hải quân Liên Xô. Nó cũng là cơ sở đã giúp Trung Quốc cải tạo lại tàu sân bay Liêu Ninh, chế tạo cáp hãm đà và máy phóng hơi nước.

Còn công ty cổ phần “Nhà máy đóng tàu Feodosia” - thành phố Feodosia là cha đẻ của tàu đổ bộ đệm khí hạng nặng Zubr (Ukraine gọi là Project 958 Bizon), Cục thiết kế trung ương Chernomorets - trọng điểm thiết kế động cơ hơi nước của Ukraine nằm ở thành phố cảng Sevastopol.

Ngoài ra, công tác bảo sửa chữa, nâng cấp, bảo dưỡng trực thăng Ka-27/Ka-28 đều được tiến hành ở nhà máy sửa chữa máy bay Sevastopol-57 thuộc Crimea, công tác sửa chữa động cơ TV3-117 sử dụng cho phiên bản đời đầu của Mi-8/17 do Nhà máy sửa chữa hàng không Lugansk phụ trách...

Công nghiệp quốc phòng Ukraine vật vã chuyển mình

Thời gian qua, khi cuộc nội chiến ở Ukraine diễn ra quyết liệt, các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng còn lại của nước này đã tập trung sản xuất, sửa chữa các vũ khí trang bị phục vụ cho chiến dịch “Lập lại trật tự” ở miền đông, không còn khả năng phục vụ cho xuất khẩu.

Ví dụ như trong thời gian qua nước này đã phải hủy bỏ nhiều hợp đồng xuất khẩu vũ khí ra nước ngoài để giữ lại sử dụng trong cuộc chiến với lực lượng ly khai Donbass, đồng thời từ một nước xuất khẩu vũ khí có tiếng biến thành nước nhập khẩu vũ khí từ 11 nước khác nhau.

Từ một nước xuất khẩu, Ukraine trở thành nước nhập khẩu vũ khí lớn (Ảnh: Xe bọc thép Humvee Mỹ viện trợ cho Ukraine)

Từ một nước xuất khẩu, Ukraine trở thành nước nhập khẩu vũ khí lớn (Ảnh: Xe bọc thép Humvee Mỹ viện trợ cho Ukraine)

Lợi nhuận của đại đa số các công ty công nghiệp quốc phòng Ukraine sụt giảm nghiêm trọng, lâm vào tình trạng nguy ngập về tài chính. Để che giấu thực trạng này, vin vào việc thực hiện các quy định nghiêm ngặt của chính phủ về bảo mật đối với “thế lực xâm lược Nga”, các công ty nước này không công bố các báo cáo nghiệp vụ, thậm chí các số liệu thống kê bình thường nhất cũng bị che giấu.

Trước thực trạng đó, ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine cũng đã tiến hành hàng loạt những cải tổ quan trọng, bao gồm cả tái cơ cấu biên chế tổ chức, thể chế quản lý và cơ chế vận hành, đồng thời còn sửa đổi cả luật pháp và các quy định có liên quan, nhằm mục đích duy nhất là “thoát Nga”.

Sau những cải cách mới nhất, Ukroboronprom đã trở thành cơ cấu chủ đạo trong ngành công nghiệp quốc phòng nước này, trực tiếp kiểm soát các nhà cung ứng quốc phòng và là cơ cấu trung gian trong các giao dịch thương mại vũ khí với nước ngoài.

Đồng thời quyền lực và sự ảnh hưởng của Ủy ban quốc phòng và an ninh quốc gia đối với các quyết định về mua sắm quốc phòng cũng đã bị giảm sút. Về bản chất, Tổng thống Petro Poroshenko đã thâu tóm trong tay mình quyền quyết sách về tất cả các vấn đề liên quan đến quốc phòng.

Xem tiếp

Thiên Nam

Thứ Hai, 11/05/2015 07:08

Sự Kiện