" /> " /> " />

Container lột tấm áo tàng hình của F-22 và F35

(Bí mật quân sự) - Máy bay chiến đấu tàng hình của kẻ thù sẽ không tránh khỏi tầm mắt radar mới "Container" của Nga ngay cả ở phía sau đường chân trời.

Container lot tam ao tang hinh cua F-22 va F35
Ảnh: Website Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Khi tiếp cận với thiết bị radar của Nga, máy bay thế hệ thứ năm của Mỹ được chế tạo bằng công nghệ tàng hình sẽ mất đi lợi thế chính - chúng không còn khả năng “tàng hình” được nữa.

Có nghĩa là, trên màn hình radar, có thể nhìn thấy chúng rõ ràng như máy bay của thế hệ thứ ba, thứ tư, thậm chí còn rõ như nhìn thấy máy bay tiếp dầu cỡ lớn hoặc AWACS.

Tại Diễn đàn Kỹ thuật-Quân sự Quốc tế "Army-2021", Tổng giám đốc Tổ hợp "Hệ thống RTI" Yury Anoshko đã nói về những đặc điểm hoạt động của trạm radar vượt đường chân trời "Container", theo nghĩa đen, nó sẽ loại bỏ "áo tàng hình" trên các máy bay chiến đấu F-22 và F-35, cũng như máy bay ném bom B- 2.

Ông Anoshko cũng nói về nguyên tắc sử dụng radar vượt đường chân trời "Container" chống lại các máy bay có diện tích tán xạ hiệu quả nhỏ, tức là rất khó phân biệt đối với các radar có thiết kế truyền thống.

Vị trí của các máy bay chiến đấu này được xác định từ các nguồn mở. "Container" phát hiện ra chúng ngay từ thời điểm cất cánh khỏi các căn cứ không quân. Và sau đó tiếp tục theo dõi chuyển động của chúng.

Trong trường hợp máy bay tiếp cận nguy hiểm đến không phận Nga thì dữ liệu về những kẻ xâm nhập tiềm năng, về đường bay và tốc độ bay của chúng, sẽ được truyền tới trung tâm chỉ huy tác chiến của lực lượng phòng không.

Và khi các máy bay chiến đấu tàng hình xâm nhập vào vùng thuộc trách nhiệm của hệ thống tên lửa phòng không tầm xa thì việc theo dõi sẽ được chuyển sang cho hệ thống radar của tổ hợp phòng không S-400, và nay mai sẽ là S-500 “Prometheus”.

Còn một ưu điểm nữa của "Container" so với các radar đường chân trời thông thường là sóng vô tuyến quét của nó dường như trượt dọc theo bề mặt trái đất, có thể nhìn xa hơn đường chân trời vô tuyến.

Radar phát hiện vượt đường chân trời 29B6 "Container" nhận nhiệm vụ chiến đấu từ cuối năm 2019. Nguyên lý hoạt động của nó dựa trên tác dụng của phản xạ sóng vô tuyến tầm ngắn (từ 10 m đến 100 m) từ tầng điện ly.

Sóng phản xạ được truyền xuống mặt đất. Trên quãng đường này, sau khi được phản xạ từ máy bay, nó sẽ quay trở lại. Và lại phản xạ ngược lại từ tầng điện ly, đập vào ăng-ten thu sóng của radar, mang theo thông tin về những chiếc máy bay đang tiến đến ở cự ly cách xa hàng trăm km.

Các đặc điểm của "Container" rất ấn tượng. Nó có khả năng phát hiện bất kỳ vật thể nào trên không, kể cả những vật thể được chế tạo bằng công nghệ tàng hình, ở khoảng cách lên tới 3 nghìn km. Trong trường hợp này, trường nhìn là 240 độ.

Khả năng "nhìn thấy" các máy bay chiến đấu F-22 và F-35 và máy bay ném bom B-2 là rất rõ do sử dụng bước sóng để xác định vị trí. Thực tế là việc giảm khả năng quan sát của máy bay đối với radar sẽ hoạt động hiệu quả nếu radar sử dụng sóng milimet hoặc centimet.

Trên thực tế, hầu như tất cả các radar trên máy bay đều hoạt động trên bước sóng centimet. Ở bước sóng decimet, hiệu quả của công nghệ tàng hình sẽ giảm xuống. Và các radar hoàn toàn có thể nhìn rõ "máy bay tàng hình" với bước sóng mét.

Trong "Container" sử dụng sóng decameter, cho nên không có bất kỳ tính chất kỳ diệu nào của công nghệ tàng hình liên quan đến nó.

Radar vượt đường chân trời được mô tả và dự đoán từ năm 1947 bởi kỹ sư vô tuyến Nikolai Ivanovich Kabanov, lúc đó ông đang làm việc tại một trong những viện nghiên cứu quân sự. Khám phá này được đặt theo tên của nhà khoa học.

Tuy nhiên, việc triển khai hiệu ứng Kabanov trên thực tế chỉ bắt đầu từ những năm 1960. Viện Nghiên cứu về Truyền thông Vô tuyến Tầm xa tiếp tục nghiên cứu công trình này cho đến cuối những năm 70, sau đó họ bắt đầu xây dựng hai trạm – một ở Viễn Đông gần thành phố Komsomolsk-on-Amur và một trạm gần Chernobyl Ukraine.

Người ta không kịp khai thác bất kỳ lợi ích thiết thực nào từ trạm radar "Duga" ở Chernobyl. Nó gây khó chịu cho cư dân Bắc Âu khá nhiều vì khi ăng-ten phát sóng được bật lên đã gây nhiễu sóng ngắn vô tuyến, gợi nhớ đến tiếng mỏ của chim gõ kiến mổ vào thân cây. Vì vậy mà "Duga" được đặt biệt danh là "Chim gõ kiến ​​Nga".

Sau vụ tai nạn Chernobyl, các hoạt động của trạm radar bị giảm sút, và vào năm 1991 thì trạm radar này đã bị đóng cửa.

Còn trạm radar Viễn Đông, được đặt tên là "Volna", đã may mắn hơn nhiều. Trạm đã trải qua quá trình hiện đại hóa và tiếp tục làm việc cho đến ngày nay và chủ yếu phục vụ cho Hải quân Nga.

Trạm “Volna” được thiết kế phức tạp hơn "Duga". Ngoài hiệu ứng Kabanov, trạm này còn sử dụng cái gọi là sóng bề mặt, nói một cách dễ hiểu hơn, là nó trượt trên mặt nước.

Phương pháp sóng bề mặt không chỉ phát hiện được máy bay, mà còn phát hiện cả tàu thuyền. Tất nhiên, trong trường hợp này, phạm vi xác định vị trí sẽ ngắn hơn nhiều – chỉ khoảng... 500 km.

Radar "Container" bao gồm hai phần - một ăng ten phát và một ăng ten thu, đặt cách nhau 300 km. Ăng ten thu chiếm một không gian có hình chữ nhật với các cạnh là 1300 m và 200 m. Trên đó có 144 cột ăng ten cao 35 m. Ăng ten được đặt ở làng Kovylkino thuộc vùng Mordovian.

Ăng ten phát sóng được lắp đặt gần thành phố Gorodets thuộc vùng Nizhny Novgorod. Dải tần hoạt động của máy phát tạo thành sóng vô tuyến quét là từ 3 MHz đến 30 MHz.

"Container" là một trạm radar đặc biệt. Trong các cuộc thử nghiệm nghiệm thu, người ta đã xác nhận rằng nó có thể nhìn thấy cả những vật thể nhỏ như máy bay không người lái ở cự ly 3.000 km.

Các chuyên gia của Viện Nghiên cứu Thông tin Vô tuyến Tầm xa, các nhà phát triển radar, đã chỉ cho các thành viên của ủy ban nghiệm thu Bộ Quốc phòng thấy một sân bay nhỏ ở Na Uy đang hoạt động ra sao, và ở đó đang có những chiếc máy bay 2-3 chỗ ngồi đang lên xuống.

Cần phải hiểu rằng radar "Container" là một loại vũ khí chiến lược. Nhiệm vụ của nó bao gồm thông báo về tình hình trên không ở khoảng cách hàng trăm km tính từ biên giới của Nga.

Nó phát hiện các mối đe dọa và thông báo cho hệ thống phòng không của Nga về các mục tiêu đó. Nó cũng được đưa vào Hệ thống Cảnh báo Tấn công Tên lửa (EWS) cùng với mạng lưới radar trên đường chân trời “Voronezh”.

Nó không thể hướng tên lửa đánh chặn vào mục tiêu. Ngay cả radar hoạt động trên sóng mét cũng không thể làm được điều này. Bởi vì sóng càng ngắn thì độ chính xác của việc xác định tọa độ của mục tiêu, khoảng cách và tốc độ bay của nó càng cao.

Nhưng sóng centimet, như đã đề cập ở trên, phân biệt kém các mục tiêu được xây dựng bằng công nghệ tàng hình. Đối với sóng mét và decamet, khả năng phát hiện mọi thứ đều rất tốt. Nhưng chúng không cho độ chính xác cần thiết cho việc hướng tên lửa đánh chặn tới mục tiêu.

Nguyễn Quang (Theo “Bình luận quân sự” Nga)

Chủ Nhật, 29/08/2021 14:00

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện