Việt Nam tính tăng dự án thép: Bộ Công Thương lạc quan

(Thị trường) - Trái với những lo ngại từ các chuyên gia, Vụ Công nghiệp nặng, Bộ Công Thương tỏ ra lạc quan trước việc phát triển công nghiệp thép.

Công nghiệp thép rất quan trọng

Liên quan đến việc phát triển các dự án thép, chiều ngày 12/12, ông Trương Thanh Hoài, Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nặng (Bộ Công Thương) đã có trao đổi cụ thể với báo chí.

Ông Hoài khẳng định, công nghiệp thép rất quan trọng vì đây là công nghiệp nền, cơ bản để phát triển ngành công nghiệp và giải quyết được bài toán nhập siêu với Việt Nam (VN), đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

“Làm thép dứt khoát là phải làm, còn chuyện hiện nay thép thế giới thừa không nói thừa hay thiếu mà phải nói khả năng cạnh tranh”, ông Hòai khẳng định.

Về năng lực cạnh tranh, ông Hoài khẳng định, hiện nay thép Trung Quốc cạnh tranh được với thép của Anh hay Mỹ do giá nhân công thấp trong khi đó giá nhân công của VN còn thấp hơn Trung Quốc.

Đối với dự án thép Hoa Sen - Cà Ná gây xôn xao dư luận thời gian qua, ông Hòa cho rằng vấn đề đau đầu nhất hiện nay là nguồn nước. Đặc biệt để thu hút nhà đầu tư, Ninh Thuận cần phải giải quyết bài toán này.

Theo ông Hòa, Ninh Thuận là địa bàn kinh tế có điều kiện khó khăn ngang với Lai Châu, thu nhập bình quân đầu người thấp hơn cả nước. Vì vậy khi ông đề nghị Tôn Hoa Sen làm thép lò cao thì họ đã tìm hiểu từ Đông Hội, vào Dung Quất rồi mới vào Ninh Thuận.

“Ninh Thuận 5 năm rồi không kêu gọi được nhà đầu tư lớn nào nên thấy dự án như vậy họ mừng quá. Như Hoà Phát, họ đóng thuế bằng 1 tỉnh Bắc Kạn mà công suất có 1,6 triệu tấn thôi. Giờ có thêm doanh nghiệp lớn nữa thì sẽ làm tốt hơn”, ông Hoài nhấn mạnh.

Đại diện Bộ Công Thương cũng chia sẻ những lo ngại của dư luận về năng lực của chủ đầu tư là Tập đoàn Hoa Sen. Tuy nhiên ông Hoài cho rằng doanh nghiệp này đầu tư rất thận trọng và có nguồn tài chính ổn định.

Viet Nam tinh tang du an thep: Bo Cong Thuong lac quan
Bộ Công Thương lạc quan trước việc phát triển dự án thép

“Họ đang rất thận trọng nên giai đoạn đầu chỉ trình 4,5 triệu tấn. Mà 1 dự án để nhà tài trợ cho vay thì vốn tối thiểu là 15% và nếu xếp hạng tín nhiệm cao nữa thì vay vốn rẻ hơn mà các ngân hàng vẫn sẵn sàng tài trợ”, ông Hoài nói.

Bên cạnh đó, ông Hoài cũng khẳng định, làm nhà máy thép, không có chuyện thép sống bằng điện giá rẻ, điện chỉ chiếm 5% thép. Còn công nghệ lò cao như Formosa, Hoà Phát thì họ không mua điện, mua ít thậm chí bán điện vào lưới khi dư thừa.

Về nguy cơ ô nhiễm môi trường khi phát triển các dự án thép, ông Hoài lạc quan, với trình độ khoa học, công nghệ và thiết bị luyện gang thép hiện nay, nếu tuân thủ đầy đủ các quy trình, quy định vận hành, thì hoàn toàn có thể kiểm soát được.

Ông Hoài nhấn mạnh, xuất phát điểm của VN thấp, sức mua thấp nên nếu không đóng cửa lại để thực hiện chiến lược thay thế nhập khẩu thì không còn đường nào khác.

“Chúng ta không thể theo mô hình công nghiệp của Hàn Quốc hay Thái Lan được. Hơn nữa, với doanh nghiệp làm được 1,5-4,5 triệu tấn thép thì cho thấy nội lực của doanh nghiệp đã lên được tầm mới, cần phải có chính sách khuyến khích”, ông Hoài phân trần.

Về lâu dài, đại diện Bộ Công Thương khẳng định, công nghiệp thép sẽ cần loại bỏ hết những nhà máy thép có quy mô nhỏ vài trăm tấn và phải ưu tiên cho doanh nghiệp lớn.

“Theo tôi, ở VN chỉ nên có khoảng 3 doanh nghiệp thép lớn thay vì trăm hoa đua nở như giai đoạn trước”, ông Hoài nhấn mạnh.

Chuyên gia lo lắng

Trái với những lạc quan từ phía đại diện Bộ Công Thương, trao đổi với Đất Việt, nhiều chuyên gia kinh tế bày tỏ lo ngại với kế hoạch phát triển dự án thép đến 2025, tầm nhìn đến 2035.

PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu giá cả (Bộ Tài chính)  bày tỏ quan điểm không đồng tình với chủ trương trên của Bộ Công Thương.

Theo vị chuyên gia, ngành thép được ví là xương sống của các ngành công nghiệp. Tuy nhiên chúng ta cần phải nhìn nhận thực tế. Nhu cầu tăng nhưng liệu chúng ta sản xuất ra liệu có khả năng cạnh tranh được hay không?  Một bài học nhãn tiền là nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2.

“Nhu cầu rất lớn nhưng quan trọng hiệu quả kinh tế đến đâu. Đó mới là vấn đề quan trọng”, ông Long khẳng định.

Một vấn đề khác được vị chuyên gia nhắc đến đó là các sản phẩm thép của chúng ta khi xuất khẩu thời gian qua gặp nhiều khó khăn do bị Mỹ điều tra.

“Không phải mục tiêu đặt ra là thực hiện dự án đưa ra bằng mọi giá. Nguồn lực của chúng ta chỉ có hạn, không phải muốn phát triển thế nào cũng được”, ông Long nhấn mạnh.

Cùng đưa ra quan điểm, PGS.TS Lê Cao Đoàn, Viện Kinh tế VN cho rằng chúng ta đang đi ngược lại với quy luật phát triển của thế giới khi chú trọng tăng các dự án và sản lượng thép.

“Các nước đã bỏ sản xuất thép với nguy cơ ô nhiễm môi trường mà chúng ta tiếp tục đầu tư mạnh. Nhìn theo chiều hướng phát triển thì nước ta đang tụt hậu, đang lạc hậu”, ông Đoàn nói.

Trong khi đó, TS Nguyễn Thành Sơn - nguyên Giám đốc Ban quản lý các dự án than đồng bằng sông Hồng (Vinacomin) cảm thấy khó hiểu khi một dự án nhận được nhiều ý kiến trái chiều, đa phần là không đồng tình như Cà Ná vẫn được Bộ Công Thương nhắc đến trong định hướng phát triển đến năm 2035.

Ông Sơn đề nghị Bộ Công Thương nên chờ luật quy hoạch đang lấy ý kiến qua 2 kỳ Quốc hội được thông qua và có hiệu lực từ 1/1/2018 về phát triển các ngành kinh tế để đưa ra phương án cuối cùng.

“Theo tôi nên để Quốc hội đưa ra những quyết định chính thức về Luật quy hoạch. Nếu việc quản lý ngành thép được thông qua bằng các Luật thì dự thảo trên không có tác dụng gì”, TS Sơn khẳng định.

Hoàng Nam


 

Thứ Ba, 13/12/2016 16:18

Sự Kiện