Trung Quốc có sẵn sàng đáp ứng tiêu chuẩn của CPTPP?

(Thị trường) - Truyền thông quốc tế nhận định, về lý thuyết, Trung Quốc có thể chấp nhận các điều khoản nghiêm ngặt của CPTPP như điều kiện cần thiết để gia nhập.

Trong một tuyên bố vào ngày 16/9, Trung Quốc cho biết Bộ trưởng Thương mại nước này đã nộp đơn xin gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

CPTPP được ký kết bởi 11 quốc gia và có hiệu lực vào tháng 12/2018. Trước đó, nó được biết đến với tên gọi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và được coi là đối trọng kinh tế quan trọng đối với ảnh hưởng trong khu vực của Trung Quốc.

Nhật Bản, nước chủ trì CPTPP năm nay, cho biết họ sẽ tham vấn các nước thành viên để xem xét nguyện vọng của Trung Quốc, nhưng không nói rõ về thời gian thực hiện.

Reuters dẫn lời Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Yasutoshi Nishimura nói với các phóng viên hôm 17/9: "Cần phải xác định xem liệu Trung Quốc đã sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn cực kỳ cao của hiệp định hay chưa".

Trong một tweet hôm 17/9, Thứ trưởng Tài chính Nhật Bản Kenji Nakanishi cho rằng, các khoản trợ cấp của Trung Quốc đối với các công ty nhà nước và việc áp dụng luật tùy tiện có thể khiến nước này khó tham gia hiệp định thương mại CPTPP.

Trung Quoc co san sang dap ung tieu chuan cua CPTPP?
Lễ ký Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương tại Chile năm 2018. Ảnh: CNN

CNN dẫn lời ông Alex Capri, một nhà nghiên cứu tại Hinrich Foundation, cho biết ngay cả khi Trung Quốc được phép tham gia CPTPP, nước này có thể nhận thấy thấy thách thức từ một số khía cạnh của hiệp định. Chẳng hạn như tiêu chuẩn thương mại điện tử và dữ liệu, mặc dù nhà nghiên cứu cho rằng Trung Quốc có thể tìm ra lỗ hổng.

"Hãy nhớ rằng khi Hoa Kỳ rút lui, khoảng 20 điều khoản liên quan đến quyền riêng tư dữ liệu, bảo vệ IP và các tiêu chuẩn kỹ thuật số khác về cơ bản đã bị hoãn", Capri nói.

The Diplomat cũng nhận định, Trung Quốc khó có khả năng thực sự tham gia CPTPP. Thỏa thuận theo thiết kế bao gồm các tiêu chuẩn cao vượt xa việc xóa bỏ thuế quan, bao gồm các quy định hướng dẫn tiếp cận thị trường, quyền lao động và mua sắm của chính phủ.

Về lý thuyết, Trung Quốc có thể chấp nhận các điều khoản nghiêm ngặt của CPTPP như một điều kiện cần thiết để gia nhập. Một số nhà phân tích, đặc biệt là ở Trung Quốc, cho rằng đây sẽ là một cách để bắt đầu những cải cách trong nước đầy khó khăn của chính Trung Quốc; một động lực tương tự cũng diễn ra trong quá trình Trung Quốc gia nhập WTO.

Tuy nhiên, một số khác cho rằng các quy định tương đối nghiêm ngặt của CPTPP về trợ cấp cho các doanh nghiệp nhà nước, "dòng chảy tự do" của dữ liệu và mở các thỏa thuận mua sắm chính phủ để cạnh tranh với nước ngoài sẽ thách thức Trung Quốc.

Đã có một số ý kiến ​​cho rằng Trung Quốc đang tìm cách pha loãng các tiêu chuẩn cao của CPTPP thông qua quá trình trở thành thành viên - hay nói một cách màu mè hơn là “rút ruột CPTPP từ bên trong”. The Diplomat không rõ liệu các thành viên CPTPP khác có đồng ý với điều đó hay không. Có thể không có nhiều nhu cầu về việc pha loãng CPTPP để phù hợp với Trung Quốc, đơn giản vì gần như tất cả các thành viên của khối đã có các thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh.

Có rất nhiều sự chồng chéo giữa danh sách thành viên của CPTPP và các thành viên của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), một hiệp định thương mại lớn khác đã được ký kết gần đây mà Trung Quốc là một thành viên. Các thành viên CPTPP Australia, Brunei, Nhật Bản, Malaysia, New Zealand, Singapore và Việt Nam đều có hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc thông qua RCEP, và do đó, họ có thể không muốn cấu hình lại CPTPP để thúc đẩy Trung Quốc. Tương tự như vậy, Chile và Peru đều đã có FTA song phương với Trung Quốc.

Chỉ còn Canada và Mexico, và họ có những vấn đề riêng với việc Trung Quốc tham gia CPTPP. Thỏa thuận Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) được đàm phán lại dưới thời chính quyền Trump, có điều khoản yêu cầu bất kỳ thành viên nào trong số ba thành viên phải thông báo cho những thành viên khác nếu họ muốn tham gia đàm phán thương mại với một “nền kinh tế phi thị trường”. Bất kỳ đối tác nào khác sau đó đều có thể đơn phương rút khỏi USMCA.

Nhiều nhà quan sát - bao gồm cả truyền thông nhà nước Trung Quốc- tin rằng điều khoản này được thiết kế một cách rõ ràng để ngăn Canada và Mexico ký một FTA với Trung Quốc, và do đó giúp hàng hóa Trung Quốc có thể dễ dàng qua "cửa sau" vào Hoa Kỳ. Hiện vẫn chưa rõ điều khoản đó sẽ áp dụng như thế nào đối với các cuộc đàm phán thương mại đa phương, nhưng nó sẽ khiến Canada và Mexico phải tạm dừng khi xem xét việc trở thành thành viên CPTPP của Trung Quốc.

Trung Quốc không phải là lựa chọn duy nhất để CPTPP mở rộng thành viên của mình. Vương quốc Anh cũng đang đàm phán để gia nhập khối; Indonesia, Philippines, Hàn Quốc và Thái Lan cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc tham gia. Trong khi đó, Hoa Kỳ không có bất kỳ động thái nào hướng tới việc tái gia nhập CPTPP, ngay cả dưới thời chính quyền mới của Tổng thống Biden.

An Nhiên

Thứ Bảy, 18/09/2021 11:06

Sự Kiện