Nông sản 'tắc' đầu ra: Bài học tiêu thụ vải Bắc Giang

(Thị trường) - Dịch bệnh chỉ là một lý do, nguyên nhân sâu xa là do khâu tổ chức, thực hiện chuỗi logistics trong tiêu thụ sản phẩm đang có vấn đề.

Phản ánh với Tổ công tác 970 của Bộ NN-PTNT về tình trạng chăn nuôi tiêu thụ gà thương phẩm mới đây, nhiều hộ chăn nuôi phía Nam cho biết hiện có khoảng 60 triệu con gà đang tắc đầu ra. Không chỉ gà mà lợn đến ngày xuất chuồng mà không thể xuất bán khỏi trại. Chưa hết, giá gà cũng đang bị sụt giảm nghiêm trọng, chỉ còn 6.000 - 7.000 đồng/kg vẫn khó tiêu thụ do nhiều lò giết mổ ngừng hoạt động.

Tình cảnh tương tự cũng đang xảy ra với nhiều vùng nông sản của các tỉnh phía Nam, nhất là các loại trái cây đang vào vụ thu hoạch với sản lượng lớn cũng không tìm được thị trường tiêu thụ do ảnh hưởng của dịch COVID-19.

Nong san 'tac' dau ra: Bai hoc tieu thu vai Bac Giang
Bắc Giang đã có một mùa vải bội thu

Nhận định về thực trạng trên, GS.TS Đặng Đình Đào- nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và phát triển cho rằng giá heo, gà, trái cây.... bán tại nơi sản xuất với giá rẻ, nhưng người tiêu dùng lại phải mua với giá cao do khâu phân phối bị đứt gãy. Nguyên nhân chủ yếu vì hàng loạt chợ đầu mối, chợ truyền thống tạm ngưng hoạt động để đảm bảo mục tiêu phòng, chống dịch COVID-19.

Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa và cũng là nguyên nhân chính khiến ngành nông nghiệp bị lúng túng, gặp khó khăn trước biến cố dịch bệnh chính là do những bất cập trong khâu tổ chức logistics. Từ lâu, việc bỏ quên vận tải đường sắt, bỏ quên vận tải đường biển, đường sông thay vào đó chỉ tập trung phát triển đường bộ đã khiến khâu vận chuyển, phân phối của ngành nông nghiệp bị ùn ứ, đứt gãy khi các hoạt động đường bộ bị hạn chế để phòng chống dịch.

Vị chuyên gia cho biết, lẽ ra trong bối cảnh dịch bệnh như hiện nay, các cơ quan quản lý cần phải có giải pháp linh hoạt, thay đổi chiến lược, tổ chức bài bản, duy trì chuỗi phân phối, tiêu thụ sản phẩm cho người nông dân. Tuy nhiên, chính các cơ quan quản lý lại tỏ ra lúng túng, không có được giải pháp thiết thực.

Ông lấy ví dụ, việc vận chuyển theo đường bộ gặp khó khăn là dự báo được tính trước, lẽ ra Bộ GTVT, Bộ Công thương phải là cơ quan đứng ra chịu trách nhiệm trong khâu vận tải, chuyển hướng sang đường sắt, đường sông, đường biển, tránh để hàng hóa ùn tắc, không được lưu thông.

"Tài nguyên từ đường sắt, đường sông là rất lớn nhưng lại không tận dụng, khai thác được, để lãng phí, trong khi vận tải đường bộ bị tắc, sản phẩm của người nông dân không bán được nhưng người tiêu thụ vẫn phải mua giá cao, hoặc không có hàng để mua, đó là bất cập lớn", GS Đặng Đình Đào nói.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Bộ Công thương phải kết nối, tổ chức khâu tiêu thụ, phân phối sản phẩm, bảo đảm sản phẩm của người nông dân được thu hoạch đúng vụ, thị trường không thiếu nguồn cung, người tiêu dùng được mua hàng đúng giá, có như vậy mới giúp cho thị trường ổn định.

Nhắc lại câu chuyện tiêu thụ vải của Bắc Giang, GS Đặng Đình Đào cho rằng đây là bài học tổ chức, tiêu thụ nông sản thiết thực cần phải được học tập, tiếp thu.

Ngay giữa lúc dịch bệnh căng thẳng, Bắc Giang trong vùng phong tỏa, nhưng vải thiều vẫn tiêu thụ thuận lợi, đạt doanh thu và sản lượng ở mức cao nhất từ trước đến nay.

Giá bán luôn được duy trì ổn định từ đầu đến cuối vụ, thậm chí có thời điểm cao hơn những năm không có dịch. Thành quả này là do Bắc Giang có kế hoạch tổ chức thực hiện rất tốt, bài bản, khoa học. Quan trọng hơn là chuỗi kết nối vận tải được kích hoạt đồng bộ, hiệu quả.

"Do đó, không thể lấy lý do vì dịch bệnh, các chợ đầu mối bị phong tỏa mà việc tiêu thụ gặp khó khăn.

Vấn đề là khâu tổ chức phân phối như thế nào? Vai trò của các bộ ngành, địa phương như thế nào trong việc tổ chức, hỗ trợ, giúp đỡ người dân tiêu thụ sản phẩm?", vị chuyên gia thẳng thắn. 

Từ câu hỏi trên, GS Đặng Đình Đào cho hay, cần phải thiết lập "luồng xanh" với những sản phẩm nông sản, gia cầm an toàn, đó là trách nhiệm của Bộ Y tế và Bộ Nông nghiệp. Tiếp đến là vấn đề tổ chức kiểm soát, vận chuyển các sản phẩm đủ tiêu chuẩn ra thị trường.

Vai trò của ngành GT-VT, Bộ Công thương là bảo đảm việc lưu thông hàng hóa thuận lợi với những sản phẩm "luồng xanh" được thông chốt; chuyển đổi công năng ngành đường sắt, đường biển, hàng không hỗ trợ vận tải hàng hóa của nông dân tới thị trường các tỉnh trên cả nước.

Thực hiện các kênh bán online, sàn giao dịch thương mại, tiết kiệm chi phí vận chuyển, không để tình trạng nơi hàng không tiêu thụ được còn nơi lại không có hàng hóa để mua. Chỉ có như vậy sản phẩm mới tiêu thụ được, người nông dân mới có lãi và người tiêu dùng mới được mua sản phẩm đúng giá.

"Dịch bệnh đã đặt ra một vấn đề rất lớn trong sử dụng các loại hình vận tải tại Việt Nam đồng thời cũng đã bộc lộ những hạn chế, yếu kém trong khâu tổ chức, kết nối chuỗi logistics.

Rõ ràng, đường bộ đang quá tải, trong khi các loại hình vận tải tiềm năng khác như đường sắt, đường thủy lại bị bỏ quên, khiến hàng hóa bị ùn ứ, ách tắc, chi phí tăng cao, người dân chịu khổ.

Chúng ta cần có cái nhìn thẳng thắn về vấn đề này. Dịch bệnh chỉ là một lý do, nhưng nguyên nhân chhnh là do khâu tổ chức, thực hiện chuỗi logistics trong tiêu thụ sản phẩm đang có vấn đề.

Phải làm thế nào giải quyết được bài toán thu hoạch, bảo quản, chế biến cho người dân tới bài toán vận chuyển, phân phối, tiêu thụ được hàng hóa ra thị trường", GS Đặng Đình Đào nói rõ.

Thái Bình

Thứ Tư, 04/08/2021 08:53

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện