Nông sản Hải Dương tắc vì Covid-19: Thông đường có khó?

(Thị trường) - Cần có chính sách cụ thể để đảm bảo vừa chống dịch vừa phát triển kinh tế, trong đó yêu cầu rõ mỗi bộ ngành, địa phương cần phải làm gì. 

Cần quy định thống nhất

Liên quan đến việc lưu thông hàng hóa, nông sản trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội, Sở Công thương tỉnh Hải Dương vừa có văn bản gửi Bộ Công thương đề nghị có ý kiến với Bộ Y tế, Bộ GTVT, báo cáo Chính phủ chỉ đạo UBND các tỉnh, thành phố trong cả nước xem xét, thống nhất cách áp dụng các biện pháp an toàn phòng dịch cho người, phương tiện và hàng hóa hiện nay.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) cho rằng, kiến nghị của Hải Dương là hợp lý, bởi trong thời gian địa phương này thực hiện cách ly xã hội theo Chỉ thị 16 của Chính phủ, do cách hiểu và vận dụng chưa thống nhất giữa các tỉnh, thành phố trong cả nước, nên các phương tiện đến hoặc đi từ Hải Dương của doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để thu mua nông sản, vận chuyển hàng hóa qua địa bàn các tỉnh, thành khác gặp khó khăn.

Khó khăn này được chính lãnh đạo Hải Dương phản ánh trên các phương tiện thông tin đại chúng. Theo đó, dù đã có văn bản đề nghị tạo điều kiện để hàng hóa được lưu thông trong thời gian phòng chống dịch Covid-19 theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, nhưng tại các chốt, trạm kiểm soát ở cửa ngõ ra, vào địa bàn một số tỉnh, thành, xe chở hàng hóa phục vụ xuất khẩu, nguyên liệu sản xuất từ Hải Dương chưa qua được.

Nong san Hai Duong tac vi Covid-19: Thong duong co kho?
Nông sản tươi của Hải Dương đang ách tắc, chờ tiêu thụ. Ảnh: Lao động

Câu chuyện cà rốt ở Hải Dương là một ví dụ. Tại xã Đức Chính, huyện Cẩm Giàng, nơi được ví là vựa cà rốt của miền Bắc, bên cạnh diện tích cà rốt trồng trong xã, người dân còn thuê đất trồng ở các địa phương khác trong tỉnh như huyện Nam Sách, thành phố Chí Linh và một số nơi ngoài tỉnh như Bắc Ninh, Thái Bình, Hà Nam.

Thông thường, khoảng 50% sản lượng cà rốt của địa phương được xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia, Trung Đông và một số nước châu Âu.

Thế nhưng, Cẩm Giàng đang trong giai đoạn thực hiện "phong tỏa trong phong tỏa" để phòng chống dịch COVID-19, việc tiêu thụ gặp vướng mắc trong cả khâu vận chuyển và xuất khẩu.

Thống kê của Sở NN-PTNT tỉnh Hải Dương, hiện tỉnh có khoảng 20.000 tấn cà rốt đã thu hoạch, sơ chế và đóng gói để trong các kho lạnh của doanh nghiệp vẫn chưa tiêu thụ hay xuất khẩu được. Bên cạnh đó, còn trên 40.000 ha chưa thu hoạch.

Lãnh đạo Sở NN-PTNT tỉnh Hải Dương cho biết, khó khăn lớn nhất hiện nay là khâu vận chuyển từ vùng nguyên liệu đến các điểm sơ chế đóng gói và vận chuyển đi ra tỉnh ngoài tiêu thụ. Các tỉnh bạn đều yêu cầu lái xe chở hàng phải có giấy xét nghiệm âm tính với SARS-CoV-2 trong thời hạn 3 ngày. Điều này đang rất khó cho doanh nghiệp bởi hiện tại năng lực xét nghiệm PCR tại Hải Dương rất hạn chế vì phải ưu tiên xét nghiệm cho các F1, F2... Nên thông thường sau 1-2 ngày mới có kết quả, khi đó Giấy xác nhận đã gần hết hiệu lực để được đi qua chốt.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Nam, câu chuyện nông sản Hải Dương bị ùn tắc cho thấy có sự sai sót trong quản lý. Từ khi đại dịch Covid-19 xảy ra, Việt Nam phải thực hiện mục tiêu kép là vừa chống dịch vừa phát triển kinh tế, thế nhưng giữa ý đồ với cơ chế thực hiện cụ thể lại cho thấy sự không phù hợp với nhau.

"Chống dịch nhưng nông sản, hàng hóa sản xuất ra có cho vận chuyển đi các tỉnh trong cả nước để tiêu thụ nội địa hay vận chuyển ra cảng để xuất khẩu hay không? Nếu có thì phải thiết kế một chính sách cụ thể để thực hiện việc này, còn như hiện nay, mỗi nơi một kiểu, nói không ngăn sông cấm chợ nhưng thực chất vẫn là như vậy, rồi nơi chặt chẽ, nơi nới lỏng một chút...", ông nói.

Cũng theo vị chuyên gia thương mại, trong những ngày qua xuất hiện nhiều lời kêu gọi giải cứu nông sản Hải Dương, đề nghị các địa phương tạo điều kiện để lưu thông, tiêu thụ nông sản của Hải Dương, tuy nhiên nếu chỉ kêu gọi suông hay dừng lại ở những hành động ủng hộ, hỗ trợ là chưa đủ mà cần có cơ chế, chính sách rõ ràng.

Điều này, theo ông Nam, là rất quan trọng, vì Việt Nam phải tính trước cả những kịch bản khi dịch bệnh diễn biến phức tạp hơn.

"Đợt này mới xuất hiện trường hợp của Hải Dương, đó là tỉnh nông nghiệp, nông sản rất nhiều, mà cách ly xã hội lại thực hiện trên quy mô toàn tỉnh. Mới có Hải Dương mà đã xảy ra tình trạng nông sản, hàng hóa khó khăn trong lưu thông, tiêu thụ như vậy, nếu sau này thêm các địa phương khác cũng xảy ra tình trạng tương tự thì làm giải quyết thế nào? Không thể đưa ra quy định chung chung, mỗi tỉnh làm một kiểu. Phải làm rõ để vận chuyển, tiêu thụ được hàng hóa trong khi vẫn thực hiện nghiêm các quy định phòng chống dịch là như thế nào?

Muốn vậy, cần phải có chỉ đạo cho các bộ, liên bộ, UBND các tỉnh, thành phố trên cả nước để có chính sách cụ thể. Ví dụ, ngành y tế cần hướng dẫn rõ kiểm dịch từ sản xuất đến lưu thông, tiêu thụ hàng hóa thế nào, tài xế phải được xét nghiệm Covid-19 ra sao... làm sao để vừa kiểm soát được dịch bệnh vừa không mang tính chất cấm đoán, gây khó dễ.

Bộ Công thương phải có hướng dẫn để hàng hóa lưu thông được từ tỉnh nọ đến tỉnh kia và xuất khẩu. Còn các địa phương thì phải tuân thủ quy định pháp luật của Nhà nước, cái gì được cấm, cái gì không, không thể tùy ý cấm tràn lan, ảnh hưởng đến kinh tế", PGS.TS Nguyễn Văn Nam bày tỏ quan điểm.

Tạo tuyến thông thương nông sản sạch

Yêu cầu mà PGS.TS Nguyễn Văn Nam đề ra chính là để tạo được tuyến thông thương nông sản sạch. Một ý kiến khác cũng cho rằng, để có được tuyến thông thương này, mỗi khâu đều phải đảm bảo yêu cầu phòng dịch.

Chẳng hạn, trong khâu thu hoạch, các đội/nhóm thực hiện thu hoạch được xét nghiệm SARS-CoV-2 hàng ngày. Tương tự, ở khâu vận chuyển, lái xe phải được xét nghiệm với virus SARS-CoV-2. Hiện nay, tỉnh Hải Dương đã bắt đầu triển khai xét nghiệm cho các lái xe vận tải, trả kết quả sau 24 tiếng đồng hồ để sau khi được xác nhận có kết quả âm tính với SARS-CoV-2 thì họ có thể vận chuyển hàng hóa lương thực thực phẩm, hàng phục vụ sản xuất.

Khi các thương lái và doanh nghiệp đến thu mua nông sản, lái xe phải mặc đồ bảo hộ và tuân thủ các quy định phòng chống dịch. Khi chở hàng đến chốt kiểm soát giữa hai tỉnh, thành phố, để đảm bảo hàng hoá được lưu thông, lái xe phía tỉnh bạn sẽ tiếp nhận xe hàng để tiếp tục vận chuyển đi chế biến, tiêu thụ.   

Tại nhà máy chế biến cần tăng cường khâu làm sạch, sử dụng các công nghệ diệt khuẩn trên sản phẩm. Đồng thời, doanh nghiệp xuất khẩu tìm hiểu yêu cầu từ phía đối tác để có biện pháp kiểm tra, khử trùng phòng dịch đối với hàng hóa xuất khẩu.

Thành Luân

Thứ Hai, 22/02/2021 13:19

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện