Nhập tăng mạnh, công nghiệp ôtô tiếp tục là con số 0

(Thị trường) - Hai mặt hàng ôtô và điện thoại nhập khẩu đều tăng dù đã hạn chế nhập khẩu, lắp ráp. Ôtô trong nước liệu sẽ chuyển hết sang nhập khẩu?

Theo số liệu của Bộ Công thương, trong 2 tháng đầu năm, một số mặt hàng hạn chế nhập khẩu đang có xu hướng tăng nóng như ô tô dưới 9 chỗ ngồi, điện thoại di động và cả rau quả.

Theo ước tính, trong 2 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã chi 153 triệu USD để nhập khẩu gần 9.500 xe ôtô nguyên chiếc dưới 9 chỗ (tăng 139,6% so với cùng kỳ năm ngoái), điện thoại di động tăng 129% và nhập khẩu rau quả cũng răng 129,8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhap tang manh, cong nghiep oto tiep tuc la con so 0
Ô tô dưới 9 chỗ ngồi nhập khẩu ồ ạt.

Mức tăng nhập khẩu của những mặt hàng trên đã góp phần đẩy nhập khẩu trong 2 tháng đầu năm tăng 20% so với cùng kỳ, tương ứng giá trị khoảng 27,4 tỷ USD.

Như vậy, sau 2 tháng, cả nước nhập siêu ước đạt 46 triệu USD. Trong khi khu vực doanh nghiệp trong nước nhập siêu 3,5 tỷ USD thì khu vực FDI (kể cả dầu thô) vẫn xuất siêu 3,4 tỷ USD.

Để hạn chế nhập siêu, Bộ cũng đề xuất có giải pháp quản lý kịp thời đối với một số mặt hàng có kim ngạch tăng đột biến như điện thoại di động, thép phế liệu, ôtô dưới 9 chỗ, đá quý-kim loại, rau quả... nhằm đảm bảo kiểm soát nhập khẩu theo mục tiêu đề ra từ đầu năm.

Mơ mãi giấc mơ ô tô Việt

Cách đây khoảng 20 năm, “giấc mơ” ô tô của Việt Nam đã manh nha xuất hiện, với khát vọng từng bước hình thành một ngành công nghiệp lắp ráp, sản xuất ô tô đích thực. Nhưng đến nay, thành quả thu được từ nền công nghiệp này vẫn hoàn là... lắp ráp.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, hiện cả nước có 400 doanh nghiệp (DN) tham gia lắp ráp, sản xuất chi tiết ô tô. Tuy nhiên, chủ yếu là DN quy mô nhỏ; mức độ nội địa hóa “lẹt đẹt”, không quá 15-30% đối với xe con.

Quan trọng hơn, Việt Nam vẫn chưa có một nền công nghiệp phụ trợ, sản xuất linh kiện ô tô thật sự. Các DN vẫn chỉ đảm nhận những chi tiết đơn giản như: Ghế ngồi, cụm dây điện, kính, công đoạn sơn, hàn… Tính chung, ngành Công nghiệp ô tô mới đóng góp 2% GDP.

Nhap tang manh, cong nghiep oto tiep tuc la con so 0
Lắp ráp ô tô Việt sẽ chuyển sang nhập khẩu, ô tô Việt mãi không tỉnh giấc.

Trong khi đó, cam kết Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (gọi tắt là ATIGA) của Việt Nam, thuế suất nhập khẩu ô tô nguyên chiếc (CBU) từ các quốc gia nội khối giảm về 0% trong năm 2018 so với mức 30% của năm 2017.

Điều này càng khiến giới chuyên gia lo ngại  các liên doanh lắp ráp ô tô sẽ rút hết khỏi thị trường Việt Nam sau năm 2018.

Theo Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách công nghiệp (IPSI), đối với ngành công nghiệp hỗ trợ ở Việt Nam còn kém xa so với Thái Lan và Indonesia. Tính toán trước đây của IPSI cho thấy, chi phí sản xuất ô tô tại Việt Nam cao hơn khoảng 23% so với hai nước này.

Ông Takimoto Koji, Trưởng Văn phòng Tổ chức Xúc tiến thương mại Nhật Bản (JETRO) tại TPHCM chia sẻ sự thật dự báo, các hãng lắp ráp ô tô ở Việt Nam sẽ chuyển sang nhập khẩu.

"Việc chậm phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ trong nước cùng với quy mô thị trường ô tô còn nhỏ, dẫn đến các doanh nghiệp lắp ráp ô tô có thể thay đổi chiến lược đầu tư kinh doanh khi thuế nhập khẩu giảm sâu"- ông Takimoto Koji lý giải.

Quy mô thị trường ô tô của Việt Nam ở mức 250.000 xe/năm là quá nhỏ so với các nước trong khu vực như Thái Lan với khoảng 2 triệu xe/năm.

Trong khi đó, một dây chuyền sản xuất ô tô để đảm bảo hoạt động hiệu quả theo ông Takimoto Koji thì phải đạt 200.000 chiếc/năm.

Dù năm 2016 cả nước lần đầu tiên tiêu thụ vượt 300.000 ô tô các loại nhưng chỉ có hai thương hiệu có lượng xe tiêu thụ lớn (trên dưới 50.000 xe), còn lại chia nhỏ cho nhiều hãng xe lắp ráp trong nước và các nhà nhập khẩu ô tô khác.

Tất cả các nhà máy này đều có quy mô lớn hơn so với các nhà máy ở Việt Nam. Trong khi những khoản đầu tư của những tập đoàn này ở Việt Nam trong những năm qua chỉ nhỏ giọt để đáp ứng việc kinh doanh hiện tại, thì Thái Lan và Indonesia lại đón nhận số vốn lớn trên mỗi dự án.

Quế Chi

Chủ Nhật, 05/03/2017 18:11

Sự Kiện