Lời thật nông dân nuôi lợn thuê cho ông chủ ngoại

(Thị trường) - Theo ông Trần Văn Chiến, khi giá thị trường xuống thấp, doanh nghiệp ngoại vẫn trả công cho người chăn nuôi như cũ, bà con không phải lo đầu ra.

Hiện nay, cả nước có hơn 2,0 triệu hộ nuôi lợn, gần 2,2 triệu hộ nuôi trâu bò, gần 7,0 triệu hộ nuôi gia cầm và hàng trăm ngàn hộ nuôi các loại vật nuôi khác. Tuy nhiên, giá lợn hơi, gia cầm đang xuống thấp đẩy người chăn nuôi vào cảnh khó khăn.

Trong văn bản kiến nghị một số giải pháp phát triển chăn nuôi bền vững gửi đến Thủ tướng Chính phủ mới đây, Hội Chăn nuôi Việt Nam cho biết, dù quy mô đàn lợn của Việt Nam đứng thứ 6-7, đàn thủy cầm đứng thứ 2 thế giới nhưng điều khiến người chăn nuôi đau đầu vẫn là giá lợn hơi, giá gia cầm biến động thất thường, trong khi chi phí sản xuất ngày càng tăng cao.

Trao đổi với Đất Việt, ông Trần Văn Chiến, Chủ nhiệm Hợp tác xã Chăn nuôi và Dịch vụ Cổ Đông (Sơn Tây, Hà Nội) - nơi có trên 550 trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô công nghiệp và hàng trăm trang trại chăn nuôi bán công nghiệp, quy mô nhỏ và vừa, cho biết, giá cả trên thị trường xuống thấp khiến các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ thua lỗ nặng, nhưng những hộ chăn nuôi gia công cho các tập đoàn lớn, doanh nghiệp nước ngoài hầu như không bị ảnh hưởng.

"Giá thị trường thấp hay cao thì công ty nước ngoài vẫn trả cho người chăn nuôi giá như thỏa thuận, không bớt đồng nào", ông Chiến nói.

Tại Hợp tác xã Chăn nuôi và Dịch vụ Cổ Đông, các hộ chủ yếu chăn nuôi gia công cho công ty nước ngoài.  Theo ông Chiến, các doanh nghiệp này là những nhà đầu tư có chiều sâu, có tầm nhìn, trong khi chăn nuôi của Việt Nam bị buông lỏng, tự phát, khó có thể chống đỡ được khi xảy ra rủi ro như dịch bệnh, giá cả xuống thấp.

"Thẳng thắn mà nói thị trường chăn nuôi Việt Nam hiện nay chủ yếu do doanh nghiệp nước ngoài điều chỉnh, công cụ nằm ở trong tay họ, từ con giống, thức ăn, thuốc thú y, kỹ thuật chăn nuôi đến giết mổ, chế biến, cung cấp ra thị trường. Tất cả các khâu này đều được họ đầu tư lớn và khép kín. Các hợp tác xã chăn nuôi toàn làm thuê cho ông chủ ngoại.

Nông dân chỉ việc lo xây chuồng trại và bỏ công chăn nuôi, đương nhiên hạ tầng điện, nước, kỹ thuật chăn nuôi ra sao... đều theo quy chuẩn của công ty ngoại.

Thử hỏi, đếm đầu ngón tay được mấy doanh nghiệp lớn của Việt Nam đầu tư chăn nuôi? Các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ chiếm tỷ lệ thấp, hiệu quả cũng thấp, không thể cạnh tranh được với "người khổng lồ" là các công ty ngoại", ông Trần Văn Chiến nhận xét.

Loi that nong dan nuoi lon thue cho ong chu ngoai
Công nhân chăm sóc đàn lợn tại trang trại của HTX Chăn nuôi tổng hợp Hòa Mỹ, Ứng Hòa, Hà Nội. Ảnh: Dân Việt

Cũng theo Chủ nhiệm Hợp tác xã Chăn nuôi và Dịch vụ Cổ Đông, khi thuê nông dân Việt, doanh nghiệp ngoại tính toán rất kỹ càng, tỉ mỉ, có quy chuẩn, tiêu chuẩn rõ ràng, nhờ thế mà họ tránh được "vỡ trận". Chẳng hạn, công ty cung cấp cung cấp lợn giống cân nặng trung bình từ 4,5-7kg/con, khoán 2-2,2kg cám/1kg lợn, cán bộ kỹ thuật của doanh nghiệp giám sát về dịch bệnh, thuốc, kỹ thuật chăn nuôi...

Còn nông dân nuôi gia công, nếu đạt thì hưởng khoảng 4.000-5.000 đồng/kg, không đạt thì bị trừ đi. Nếu con giống chết, doanh nghiệp sẽ kiểm soát chết vì lý do gì và quan trọng là họ vẫn chịu, nông dân được hỗ trợ tiền công nuôi, tiền điện... trong thời gian nuôi con giống ấy.

Trong khi đó, nhìn lại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, tự phát, theo ông Chiến, rủi ro rất nhiều. Người dân phải vay vốn ngân hàng để đầu tư chuồng trại, con giống, thức ăn, thuốc thú y, tự tìm đầu ra, dịch bệnh khiến gia súc, gia cầm không bán được hoặc chết, người nuôi phải tự chịu mà không có ai hỗ trợ.

"Rõ ràng, gánh nặng nợ rất lớn. Còn chăn nuôi gia công cho công ty ngoại, người dân không mất vốn, đỡ rủi ro hơn nhiều", ông Chiến cho biết.

Theo dõi kiến nghị của Hội Chăn nuôi Việt Nam, trong đó đưa ra nhiều giải pháp để cứu ngành chăn nuôi, nhất là trong bối cảnh giá gia súc, gia cầm đang xuống thấp, từ kiểm soát thịt nhập khẩu, ưu đãi thuế đối với thức ăn chăn nuôi, đến ưu đãi, khoanh nợ, giãn nợ, tiếp tục cho doanh nghiệp và người chăn nuôi vay vốn khôi phục sản xuất... Chủ tịch HTX Chăn nuôi và Dịch vụ Cổ Đông cho rằng, kiến nghị của Hội Chăn nuôi Việt Nam là đúng. Tuy nhiên, ông thành thật chia sẻ là không kỳ vọng nhiều vì thực trạng của ngành chăn nuôi Việt Nam đã kéo dài nhiều năm mà không được giải quyết.

"Nói thẳng ra chúng ta thiếu cơ chế, chính sách cho ngành chăn nuôi, chủ yếu là người chăn nuôi "tự bơi". Nếu cứ kéo dài tình trạng này, đồ rằng hai, ba năm nữa, người chăn nuôi sẽ bỏ nghề vì không thể nào cạnh tranh được với các doanh nghiệp ngoại, thị trường là do doanh nghiệp ngoại điều tiết", ông Chiến chia sẻ.

Thừa nhận chăn nuôi gia công thì đương nhiên phụ thuộc vào doanh nghiệp nước ngoài, song ông Chiến cho biết không còn cách nào khác, so với việc tự làm, tự chịu thì đỡ rủi ro hơn nhiều.

Để giảm phụ thuộc vào doanh nghiệp nước ngoài, cách đây vài năm, Hợp tác xã Chăn nuôi và Dịch vụ Cổ Đông đã thử tham gia vào chuỗi liên kết chăn nuôi của một công ty Việt Nam. Công ty này cũng ký các thỏa thuận về nguồn giống, kiểm định chất lượng mẫu vật nuôi và đăng ký trực tiếp với các chủ trang trại đạt tiêu chuẩn để tiến hành truy xuất nguồn gốc sản phẩm, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Các trang trại của Hợp tác xã Cổ Đông được cung cấp nguồn thức ăn đầu vào với chất lượng đảm bảo, giá cả thấp hơn thị trường từ 3-5%, trong khi giá thu mua sản phẩm cao hơn thị trường từ 1-3%. Tuy nhiên, liên kết này cũng không kéo dài được bao lâu, được chừng 2 năm thì công ty thua lỗ.

"Doanh nghiệp Việt vẫn mạnh ai nấy làm, không có sự liên kết, trong khi doanh nghiệp ngoại đã hình thành mô hình khép kín.

Khi giá gia súc, gia cầm xuống thấp, người chăn nuôi nhỏ lẻ thua lỗ, phá sản vì không chống chịu được nhưng công ty nước ngoài thì không hề hấn gì, lỗ khâu này họ bù bằng khâu khác. Họ có đàn lợn, đàn gà lớn, lại chế biến được thành nhiều sản phẩm đa dạng cho nên hàng vẫn được giá. Quan trọng là dù giá thấp thì công ty ngoại vẫn trả cho người chăn nuôi thuê giá như cũ.

Cho nên, nếu hỏi làm sao để các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ không bị ép chết, e rằng không có câu trả lời", ông Trần Văn Chiến nói.

Thành Luân

Thứ Bảy, 16/10/2021 08:17

Sự Kiện