Lần chần mỏ sắt Thạch Khê: TKV có hơn Nhật Bản?

(Thị trường) - Lo ngại rủi ro về môi trường là nguyên nhân lớn nhất khiến tỉnh Hà Tĩnh kiên quyết muốn dừng dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê.

Công ty Gang thép Formosa Việt Nam từng có văn bản cho hay: “Hàm lượng kẽm trong quặng sắt này cao hơn 10 lần so với quặng sắt thông thường, đồng thời cao hơn 4,5 lần so với tiêu chuẩn của Công ty; nguyên tố kẽm trong quặng sắt dễ ngưng tụ lại trên vách trong lò cao gây ảnh hưởng đến việc vận hành, hư hỏng vật liệu chịu lửa và làm giảm tuổi thọ của lò cao, nghiêm trọng hơn nữa sẽ dẫn đến việc rò rỉ gang lỏng gây ra sự cố. Công ty luôn luôn hy vọng có thể sử dụng một cách hiệu quả nguồn tài nguyên của địa phương, tuy nhiên với công nghệ của Công ty hiện tại thì không thể sử dụng loại quặng sắt này”.

"Bộ Công thương và doanh nghiệp muốn triển khai dự án mỏ sắt Thạch Khê thì phải khẳng định và thuyết minh cho được vấn đề đảm bảo môi trường, cơ sở hạ tầng và đời sống người dân. Chừng nào chưa thuyết phục được Hà Tĩnh những điểm này thì đương nhiên tỉnh sẽ không đồng ý bởi nguyên tắc là không đánh đổi môi trường bằng mọi giá vì phát triển kinh tế", ông nói.

Nếu sự cố thì...

Chia sẻ quan điểm này với PGS.TS Nguyễn Xuân Khiển, GS.TS Vũ Trọng Hồng, Chủ tịch Hội Thủy lợi Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ NN-PTNT cho biết, năm 2017, Liên hiệp các Hội khoa học kỹ  thuật Việt Nam (VUSTA) đã tiến hành đánh giá dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê. Ông cũng đã cùng các cán bộ, chuyên gia, nhà khoa học thuộc VUSTA về Hà Tĩnh khảo sát thực địa và làm việc với các đơn vị liên quan.

Trên cơ sở đưa ra các phương án giả định với phân tích được-mất, VUSTA nhận định, hiệu quả kinh tế của dự án được đánh giá là rất thấp khi phải đầu tư nhiều để bảo vệ môi trường, phòng chống sạt lở, bơm thoát nước... Hiệu quả sử dụng tài nguyên không cao, đồng thời chưa có phương án tiêu thụ sản phẩm khả thi, nhất là trong trung và dài hạn.

Ngoài nguy cơ thua lỗ tài chính nặng nề nếu các giải pháp về công nghệ khai thác không khả thi khi gặp phải thiên tai hoặc do địa chất phức tạp gây ra, dẫn đến sụt lở đất đá, nước tràn vào mỏ. Dự án còn không tạo được nhiều công ăn việc làm cho người dân địa phương, đặc biệt là đối với dân cư phải chuyển đổi chỗ ở khi thực hiện dự án. Ngược lại, những cư dân nơi đây thì sẽ phải đối mặt với rất nhiều nguy cơ của dự án mang lại.

Những phân tích, đánh giá nghiêm túc, kỹ lưỡng của VUSTA và các nhà khoa học là cơ sở quan trọng để UBND tỉnh Hà Tĩnh kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét cho dừng khai thác Dự án sắt Thạch Khê.

"Với dự án này lợi đâu chưa biết nhưng rõ ràng về mặt môi trường là vô cùng nguy hiểm. Nếu xảy ra sự cố thì không phải chỉ 7 xã của huyện Thạch Hà mà cả TP Hà  Tĩnh-trung tâm đầu não của tỉnh cũng bị ảnh hưởng môi trường, vùi dập.

Công nghệ khai thác khoáng sản hiện nay chủ yếu vẫn là khai thác hở hoặc đào hầm lò kiểu như mỏ than. Nhưng mỏ sắt Thạch Khê đào hở thì không được vì nếu đào hở với diện tích lớn sẽ thành hồ nước đem lại tai họa.

Mỹ có ưu thế về công nghệ khai thác ngầm nhưng họ không vào. Quan trọng nhất là vì mỏ này nằm trên đồi cát, lại sát bờ biển, mỏ ở độ sâu âm hơn 500m thì không có bức tường nào chắn được khi nước biển ập vào", GS.TS Vũ Trọng Hồng phân tích.

GS Hồng khẳng định quan điểm, nên kết thúc dự án mỏ sắt Thạch Khê. Dù đây là mỏ tài nguyên lớn nhưng bây giờ, môi trường là cuộc sống, nếu khai thác sẽ ảnh hưởng đến cả một vùng, một tỉnh và nếu xảy ra rủi ro thì không thể cứu được.

"Tôi cho rằng đây chỉ là bài toán phá sản của TIC. Họ tính toán đời dự án kéo dài khoảng 50 năm, nhưng tiền nào chịu được lãi vay dài như thế? Giờ họ muốn tái khởi động dự án, dự án chạy sẽ có tiền và nuôi được TIC, bù lại cho họ số tiền đã bỏ ra. Nhưng ai nghiên cứu tiếp? Tiền thì không có, họ chỉ đòi đào", vị chuyên gia nhận định.

Thành Luân

Thứ Hai, 07/05/2018 13:58

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện