Kinh doanh đa cấp: Tảng băng chìm hay nổi

(Thị trường) - Bán hàng đa cấp không còn xa lạ ở Việt Nam. Hình thức kinh doanh này gắn với nhiều điều tiếng, nói đến “đa cấp” người ta nghĩ ngay đến “lừa đảo”.

Chiêu cũ lừa người mới

Ngay những ngày đầu năm mới, những thông tin xung quanh hội thảo khách hàng và giới thiệu sản phẩm sâm nhãn hiệu K&G (Hàn Quốc) do Cơ quan Đại diện phát triển Đông Nam Á - Công ty TNHH Quốc tế đầu tư phát triển ASEAN (viết tắt AseanB) và Viện Nghiên cứu giáo dục và quản trị kinh doanh (EBM) tổ chức tại TP Cần Thơ đã gây xôn xao trong dư luận.

Thứ nhất vì đây là những hội thảo trái phép và thứ hai đây lại là những chiêu trò lừa bán hàng đa cấp đã cũ. Theo như lời quảng bá, người dân chỉ cần bỏ tiền mua sâm và nhận tiền tri ân. Số tiền tri ân dao động từ trăm triệu đến vài tỷ đồng tùy vào số tiền người mua đã bỏ ra ban đầu để mua sâm.

Ngoài ra, nếu giới thiệu thêm người mua sâm sẽ được nhận hoa hồng. Chỉ cần nghe qua chiêu này nhiều người sẽ nhận ra đây là một trò lừa cũ được áp dụng với những người mới.

Trước đây, cũng đã có rất nhiều công ty áp dụng hình thức kinh doanh đa cấp này như Thiên Ngọc Minh Uy, Hưng Thời Đại, Lô Hội, Amway,...

Nhìn nhận thế nào về bán hàng đa cấp?

Bán hàng đa cấp (BHĐC) trước tới nay đều bị gắn với nhiều điều tiếng, tuy nhiên trên thế giới, mô hình này được xem là phương thức kinh doanh hiệu quả. Ông Võ Đan Mạch - Tổng Thư ký Hiệp Hội Bán hàng đa cấp Việt Nam - cho biết, BHĐC đã hình thành và phát triển gần 100 năm và được áp dụng trên toàn thế giới.

Hình ảnh của BHĐC trong nhìn nhận đánh giá của người dân, trong đó có cơ quan truyền thông còn chưa thật đầy đủ so với bản chất của loại hình này. Vẫn còn rất nhiều hạn chế trong công tác phối hợp với cơ quan truyền thông trong việc thông tin đa chiều về BHĐC so với thực tế phát triển và chuyển biến nhanh của ngành.

Xét trên góc độ kinh tế, BHĐC mang lại những đóng góp không nhỏ trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn như hiện nay. Chỉ số bán lẻ tăng trưởng với tỉ lệ cao và góp phần tạo thu nhập cho người lao động.

Thống kê của Cục Quản lý cạnh tranh cho biết, hiện số lượng doanh nghiệp BHĐC đã tăng vọt, từ 13 doanh nghiệp năm 2007 lên 102 doanh nghiệp đăng ký hoạt động BHĐC vào năm 2014.

Phần lớn các doanh nghiệp BHĐC tập trung tại Hà Nội và TP.HCM. Toàn quốc có hơn 1,2 triệu người tham gia vào mạng lưới BHĐC với hơn 7.000 mặt hàng, trong đó thực phẩm chức năng chiếm đến 90%.

Hình thức kinh doanh này gắn với nhiều điều tiếng, nói đến “đa cấp” là người ta nghĩ ngay đến “lừa đảo”.
Hình thức kinh doanh này gắn với nhiều điều tiếng, nói đến “đa cấp” là người ta nghĩ ngay đến “lừa đảo”.

Hai mặt của một vấn đề

Mặc dù hoạt động kinh doanh đa cấp đã được công nhận tại Việt Nam, nhưng thực tế có rất nhiều công ty đa cấp không đăng ký hoạt động kinh doanh nhưng vẫn âm thầm mở rộng mạng lưới từ thành thị đến nông thôn, tư vấn công dụng của sản phẩm không đúng sự thật, lừa lọc nhau để bán hàng, đặc biệt là họ tìm mọi cách dụ dỗ, lôi kéo người vào trong hệ thống...

Trước đây, năm 2012, hàng ngàn người tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp của Công ty Agel (Mỹ) đã chịu thiệt hại nặng nề khi đột nhiên Agel Việt Nam (VN) tuyên bố đóng cửa. Agel từng là cái tên đình đám trên thị trường phân phối thực phẩm chức năng tại Việt Nam. Chỉ sau 3 năm hoạt động, số thành viên của hệ thống bán hàng đa cấp này đã lên tới hơn ba vạn người.

Hay như vụ việc “Người khổng lồ đa cấp” Amway bị khách hàng tố bán sản phẩm gây hại cho sức khoẻ vào tháng 6 năm 2014 đã làm dấy lên sự lo sợ về chất lượng sản phẩm của công ty này phân phối, khi mà công ty chỉ có khoảng 400 nhân viên, nhưng mạng lưới nhà phân phối đã vượt con số 300.000. Đại diện Amway Việt Nam cũng thừa nhận, họ không tự tin về khả năng kiểm soát việc tuân thủ quy tắc chất lượng của các nhà phân phối này.

Thực tế, hiện nay, lợi dụng những kẽ hở của pháp luật, hình thức bán hàng đa cấp bất chính xuất hiện rất phổ biến, khiến cho người tiêu dùng rất hoang mang và nói đến đa cấp là người ta nghĩ ngay đến “lừa đảo”.

Siết chặt quản lý kinh doanh đa cấp

Theo thống kê, trong năm 2014 đã có 30 doanh nghiệp BHĐC phải tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động, 5 doanh nghiệp bị rút giấy phép hoạt động và chỉ còn 67 doanh nghiệp đang hoạt động. Do đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường quản lý hoạt động bán hàng đa cấp, siết chặt các chính sách và đẩy mạnh hoạt động kiểm tra, giám sát, xử lý nhằm giúp ngành kinh doanh này minh bạch hơn, lấy lại niềm tin người tiêu dùng.

Để quản lý hoạt động bán hàng đa cấp, năm 2005 Chính phủ đã ban hành Nghị định 110. Tiếp theo, cùng với quá trình phát triển của thị trường, Chính phủ đã cho ra đời Nghị định 42/2014/NĐ-CP với nhiều quy định mới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý giám sát của cơ quan nhà nước đối với hoạt động của DN bán hàng đa cấp, đồng thời bảo vệ người tham gia trước hành vi lừa đảo, trục lợi.

Nghị định 42 bổ sung thêm quy định doanh nghiệp bán hàng đa cấp phải có vốn pháp định là 10 tỷ đồng. Tiền ký quỹ cũng được nâng lên mức 5 tỷ đồng so với mức tối đa 1 tỷ đồng theo quy định trước đây. Cụ thể, Nghị định yêu cầu doanh nghiệp phải ký quỹ một khoản tiền tương đương 5% vốn điều lệ nhưng không thấp hơn 5 tỷ đồng tại một ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính...

Ngoài ra nghị định này cấm DN bán hàng đa cấp thực hiện những hành vi như yêu cầu người muốn tham gia bán hàng đa cấp phải mua một số lượng hàng hóa dưới bất kỳ hình thức nào để được quyền tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp, cho người tham gia bán hàng đa cấp nhận tiền hoa hồng, tiền thưởng, lợi ích kinh tế khác từ việc dụ dỗ người khác tham gia bán hàng đa cấp,…

Duy Duy (Tổng hợp)

Thứ Bảy, 17/01/2015 12:49

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện