Giá lợn hơi giảm sâu, bán lẻ vẫn neo cao, vì đâu?

(Thị trường) - Giá lợn hơi đang tiếp tục giảm sâu, trong khi ở siêu thị, chợ truyền thống vẫn duy trì ở mức cao. Nguyên nhân chính là do quá nhiều khâu trung gian.   

Đứt gãy chuỗi cung ứng

Các hộ chăn nuôi đang gặp khó khăn khi giá gia súc, gia cầm sụt giảm mạnh. Theo ông Nguyễn Văn Ngọc, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đông Nam Bộ, tại các tỉnh phía Nam, giá lợn hơi bán ra tại chuồng đang tiếp tục xuống thấp, chỉ 42.000-45.000 đồng/kg. Giá gà công nghiệp xuất chuồng cũng duy trì ở mức thấp 15.000-16.000 đồng/kg.

Trong khi đó, tại chợ và siêu thị, giá thịt gà công nghiệp bán ra gấp 4-5 lần giá gà xuất chuồng, ở mức 60.000 - 90.000 đồng/kg tùy loại. Giá thịt lợn ba chỉ Meat Deli tại chuỗi siêu thị Vinmart neo ở mức 199.900 đồng/kg, thịt nạc vai 159.900 đồng/kg, sườn vai 169.900 đồng/kg... Đắt nhất là sườn sụn có giá 299.900 đồng/kg.

Tại chợ truyền thống, thịt ba chỉ đang giao dịch ở mức 145.000 đồng/kg, thịt nạc vai 140.000 đồng/kg, sườn 145.000 đồng/kg...

Ông Nguyễn Văn Ngọc tính toán, năm 2017, giá lợn hơi khoảng 25.000 đồng/kg, nhưng thời điểm đó giá cám thấp. Còn hiện nay, với mức giá xuất chuồng 45.000 đồng/kg, giá cám cao ngất ngưởng thì người chăn nuôi lỗ thê thảm, tiền bán lợn, gà không đủ bù đắp chi phí thức ăn, thuốc thú y, nhân công, điện, nước... 

Gia lon hoi giam sau, ban le van neo cao, vi dau?
Giá lợn hơi tại nhiều địa phương đang giảm sâu. Ảnh: Dân Việt

Ông cho biết, giá lợn giảm cũng là tình trạng chung trên thế giới. Tại châu Âu, ngành chăn nuôi lợn thịt đang bên bờ vực sụp đổ khi doanh nghiệp giết mổ không xuất khẩu được thịt lợn, tiêu thụ thì giảm dần trên thị trường nội địa. Trang trại nuôi lợn không bán được lợn thịt và lợn giống, trong lúc thức ăn gia súc tiếp tục tăng giá, ngoài ra còn phải tốn kém thêm với nhiều quy định mới về môi trường. Nhiều trang trại ở Đan Mạch thậm chí còn tính tiêu hủy lứa lợn con vì bế tắc.

Nếu nguyên nhân chính làm suy sụp thị trường thịt lợn châu Âu là do xuất khẩu thịt lợn sang Trung Quốc giảm sút thảm hại thì ở Việt Nam, theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đông Nam Bộ, chủ yếu là do đứt gãy chuỗi cung ứng.

"Ở trong Nam, liên thông giữa các địa phương khó khăn, không giết mổ được khi các tỉnh thực hiện giãn cách, chợ nhiều nơi đóng cửa... Lợn không xuất chuồng lại mất thêm chi phí, chưa kể nuôi lớn quá thì bị mỡ, giá càng thêm rẻ, người chăn nuôi lỗ đơn lỗ kép", ông Ngọc than thở.

Dù phía trang trại giá lợn xuất chuồng sụt giảm, song ở siêu thị, chợ truyền thống, giá thịt lợn vẫn neo cao. Theo ông Ngọc, không riêng gì mặt hàng thịt lợn, thịt gà, mà hầu hết các loại nông sản, giá bán ra từ trang trại, nhà vườn với giá bán đến tay người tiêu dùng đều có sự chênh lệch tới vài lần. Nguyên nhân chính là do có quá nhiều khâu trung gian tham gia phân phối, mỗi công đoạn lại nâng lên một tý. Đó là chưa kể hàng đưa vào siêu thị phải chịu chiết khấu cao. Kết quả, người tiêu dùng phải chịu mua đắt, trong khi người nuôi lỗ thê thảm.

Các đơn vị bán lẻ khẳng định họ không lãi nhiều và đưa ra nhiều lý do để lý giải giá bán cao, như chi phí vận chuyển, giết mổ, lao động thực hiện "ba tại chỗ", xét nghiệm Covid-19... Tất cả những chi phí ấy sẽ được cộng dồn vào giá bán. Nhưng theo Phó CHủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi, những lý do ấy chưa thỏa đáng.

"Siêu thị không phải tốn kém gì khi đại lý đưa hàng vào siêu thị, bán xong thì siêu thị mới trả tiền, hàng bán không được hay hư hỏng đều phải mang về", ông cho biết. và kiến nghị các cơ quan chức năng cần rà soát, giải quyết bất hợp lý trong khâu trung gian để giảm những thiệt hại cho cả nông dân và người tiêu dùng.

Với tình hình như hiện nay, ông Ngọc dự báo chỉ khoảng 2 năm nữa sẽ không còn nông dân chăn nuôi mà các công ty lớn sẽ làm hết. Các công ty lớn có lợi thế ở chỗ: họ làm ra cám, làm ra con giống và chăn nuôi. Với số cám sản xuất ra, họ có thể bán ra thị trường 70%, còn lại 30% để chăn nuôi. Nếu chăn nuôi bị lỗ, công ty có thể lấy số lời thu được từ việc bán cám để bù đắp. Trong khi đó, người nông dân không có gì để bù lỗ, ngoài bán đất và khi từ bỏ vì thua lỗ, họ lại đi làm thuê cho các công ty lớn.

"Chúng tôi qua châu Âu, đi tham quan các nhà máy chăn nuôi, nghe họ giới thiệu mấy đời theo nghề này, còn ở Việt Nam, chăn nuôi chưa hết nửa đời người đã cạn vốn, bỏ cuộc", ông Ngọc chia sẻ.

Giảm bớt khâu trung gian thế nào?

Theo ông Nguyễn Văn Ngọc, ở miền Nam, bất cập lớn nhất hiện nay là các tỉnh không được tạo điều kiện để xây dựng nhà máy giết mổ, tất cả đưa về TP làm. Trong khi đó, ở các nước, nơi nào chăn nuôi là nơi đó phải có nhà máy giết mổ. Họ yêu cầu các nhà máy giết mổ phải cổ phần hóa, sau khi giết mổ rồi thì phân phối đến các kênh siêu thị, chợ truyền thống, giảm thiểu tối đa khâu trung gian, như vậy giá thành giảm đi. Còn ở Việt Nam hiện nay, qua 4-5 khâu trung gian mới tới được siêu thị nên giá thịt bị đẩy lên cao. Chưa kể, làm nhỏ lẻ thì chi phí càng cao.

Bởi vậy, ông cho rằng, chỉ cần cho phép các địa phương, mỗi nơi nuôi công suất bao nhiêu triệu con thì xây dựng các nhà máy giết mổ có công suất tương ứng. Nơi giết mổ có quy mô vừa rồi thì thôi, còn quy mô nhỏ lẻ phải  tham gia cổ phần. Nhà nước cho vay vốn ưu đãi, lập tức nhà đầu tư sẽ tham gia. Từ nhà máy giết mổ, thịt được vận chuyển đến các siêu thị, chợ, không để quá nhiều thương lái, trung gian như hiện nay.

Tiếp đó, xây dựng các nhà máy cấp đông, nếu tình hình thị trường biến động, bán không được thì cấp đông, chờ khi giá tốt hơn thì đem bán.

"Các nước khác vẫn có kho dự trữ quốc gia về thịt. Trung Quốc là một ví dụ. Cách đây hai năm, giá thịt lợn lên cơn sốt ở Trung Quốc do dịch tả lợn châu Phi khiến đàn lợn của nước này giảm hơn 40%, gây sụt giảm đột ngột nguồn cung thịt. Chính phủ Trung Quốc đã đẩy mạnh nhập khẩu thịt lợn và xả kho dự trữ thịt lợn đông lạnh quốc gia để hạ sốt.

Việt Nam cũng cần xây dựng nhà máy cấp đông. Nhà nước không cần đầu tư mà chỉ cần hỗ trợ vay vốn ưu đãi, nhà đầu tư sẽ tự làm", ông nói.

Thành Luân

Thứ Bảy, 25/09/2021 08:04

Sự Kiện