Doanh nghiệp nội vẽ lại bản đồ bán lẻ: Để chắc chân...

(Thị trường) - Việc doanh nghiệp nội phát triển chuỗi cung ứng từ "trang trại đến bàn ăn" là hướng đi đúng đắn và cần có sự hỗ trợ từ Nhà nước.

Sau giai đoạn áp đảo thị trường bán lẻ Việt Nam, nhiều ông lớn bán lẻ nước ngoài đã và đang dần thu hẹp kinh doanh hoặc rút lui khỏi thị trường Việt Nam. Những cái tên rời đi có thể kể đến Parkson - tập đoàn bán lẻ cao cấp tại Malaysia, Auchan - ông lớn bán lẻ đến từ Pháp, Emart của Hàn Quốc, còn Lotte vào tháng 7 tới cũng sẽ chính thức đóng cửa Trung tâm thương mại Lotte Mart Đống Đa lớn nhất tại Hà Nội.

Auchan rời đi để lại toàn bộ hệ thống siêu thị tại Việt Nam cho Liên hiệp HTX thương mại TP.HCM (Saigon Co.op). Emart chuyển nhượng lại chuỗi bán lẻ tại Việt Nam cho Công ty CP Ô tô Trường Hải (Thaco). Lãnh đạo Thaco kỳ vọng, việc tích hợp siêu thị Emart với các mặt hàng khác, cùng với showroom ô tô, kết hợp các trung tâm hội nghị, ăn uống, vui chơi giải trí không chỉ tạo thành một hệ sinh thái khép kín đáp ứng toàn diện nhu cầu khách hàng, nó còn giúp Thaco đưa các sản phẩm nông nghiệp của HAGL Agrico đến với thị trường nội địa.

Trong khi đó, Masan đã tiến hành sáp nhập VinCommerce và VinEco sau khi mua lại từ Vingroup, tạo ra một nền tảng bán lẻ lớn hàng đầu Việt Nam. Không chỉ phục vụ người tiêu dùng nhanh chóng, mọi lúc, mọi nơi mà hệ thống này giúp các doanh nghiệp Việt, hợp tác xã, hộ nông dân tiếp cận người tiêu dùng với điều kiện đảm bảo các tiêu chuẩn quy định về chất lượng hàng hóa.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Văn Nam, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại (Bộ Công thương) đánh giá, các doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam đang vẽ lại bản đồ bán lẻ và việc các doanh nghiệp chủ động xây dựng chuỗi cung ứng "từ trang trại đến bàn ăn" là hướng đi đúng đắn, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Phân tích cụ thể, ông cho biết, thị trường bán lẻ Việt Nam đầy triển vọng. Trong hai mảng lớn của thị trường bán lẻ, gồm lương thực-thực phẩm  và các sản phẩm thời trang, tiêu dùng, hóa mỹ phẩm thì mảng thứ hai không phải là thế mạnh của doanh nghiệp Việt, đồng thời doanh nghiệp Việt còn lâu mới đạt được trình độ như của thế giới. 

Với mảng thứ hai này, doanh nghiệp nước ngoài nhảy vào rất sớm nhưng rồi cũng phải rút khỏi Việt Nam, như Parkson vì đối tượng tiêu dùng thuộc tầng lớp trung lưu trở lên ở Việt Nam chưa nhiều, chưa kể sự phát triển của thương mại điện tử giúp người dùng có thể mua trực tuyến sản phẩm mình cần.

Đối với mảng thứ nhất, những sản phẩm trên bàn ăn là thế mạnh của nội địa. Nông sản Việt Nam rất phong phú, đặc biệt là trái cây, được thế giới ưa chuộng, nhưng trước nay sản xuất nhỏ lẻ, chưa mở rộng thị trường được.

Cho nên, khi những doanh nghiệp hàng đầu như Masan, Thaco đầu tư vào mảng này, PGS.TS Nguyễn Văn Nam cho rằng, doanh nghiệp đã tìm ra hướng đi đúng và nhiều triển vọng, chắc chắn sẽ cạnh tranh hơn so với doanh nghiệp nước ngoài.

Doanh nghiep noi ve lai ban do ban le: De chac chan...
Masan, Thaco... đều chú trọng xây dựng chuỗi cung ứng từ trang trại đến bàn ăn, đưa thẳng sản phẩm từ nhà máy đến tay người tiêu dùng

"Doanh nghiệp nước ngoài muốn làm thì họ chỉ bỏ vốn và công nghệ, còn cách làm, kinh doanh, tiêu thụ thế nào phụ thuộc vào người Việt Nam. Nhưng người nước ngoài vốn luôn chắc ăn, làm gì họ phải nắm từ đầu đến cuối. Vậy nên, khi xu hướng cung cấp các sản phẩm nông sản, phục vụ đồ ăn thức uống lấn át ở các siêu thị, các nhà bán lẻ nước ngoài  dần rút đi, để lại thị trường cho doanh nghiệp Việt Nam.

Doanh nghiệp Việt đã đi đúng hướng khi giải quyết vấn đề đã nói từ lâu: sản xuất phải có thị trường, phải đáp ứng được nhu cầu của thị trường, đạt được chất lượng mà thị trường hướng tới, và "từ trang trại đến bàn ăn" chính là cách nói hình ảnh của việc này. Những doanh nghiệp trường vốn, có chiến lược lâu dài thì đầu tư cả chuỗi từ sản xuất, bảo quản đến chế biến, bán lẻ", PGS.TS Nguyễn Văn Nam chỉ rõ.

Theo nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thương mại, diễn biến này cho thấy yêu cầu thay đổi của nền nông nghiệp Việt Nam. Trước đây, nền nông nghiệp Việt Nam không đặt ra vấn đề này, chủ yếu tự cung tự cấp, thừa gì đem bán, sản xuất nhỏ lẻ, thấy thị trường đang đắt cây gì, con gì thì nuôi trồng rồi đem bán, chưa có ý thức kinh doanh nông nghiệp một cách đầy đủ trong nền kinh tế thị trường hiện đại.

Bây giờ, xuất hiện một số tập đoàn lớn đi theo hướng này là một tín hiệu đáng mừng và cần có chính sách tốt để ủng hộ cho những doanh nghiệp này.

"Chúng ta mới chỉ có một vài doanh nghiệp làm được, chẳng khác nào như muối bỏ biển. Do đó, khi đã xác định đây là hướng đi đúng đắn thì Nhà nước cần có chiến lược, chính sách hỗ trợ cho các nhà kinh doanh nội địa để hình thành những vùng sản xuất lớn, sản xuất theo tiêu chuẩn; sử dụng công nghệ chế biến, bảo quản hiện đại; tổ chức các chuỗi cung ứng để phục vụ toàn quốc và xuất khẩu; cuối cùng là có hệ thống bán lẻ để đưa sản phẩm đến tận tay người tiêu dùng", vị chuyên gia nêu vấn đề.

Ông lưu ý, nông nghiệp Việt Nam là nền sản xuất nhỏ lẻ nên sản phẩm nào cũng có, ở hầu khắp các vùng. Nhưng cách làm hiện đại ngày nay là phải điều tra, khảo sát để thấy địa phương nào làm sản phẩm gì là tốt nhất để từ đó tập trung vào sản phẩm ấy, sử dụng giống nào, công nghệ ra sao... dần dần hình thành nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại phục vụ sát nhu cầu tiêu dùng của đất nước và xuất khẩu, trước mắt là xuất khẩu tại chỗ phục vụ khách du lịch rồi xuất khẩu ra các nước khác trên thế giới. 

"Rõ ràng, triển vọng này rất lớn và đây là con đường phát triển của nông nghiệp Việt Nam. Do đó, Nhà nước phải có chiến lược, chính sách rõ ràng, nuôi dưỡng một số doanh nghiệp làm ăn tốt, bồi dưỡng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển ở thị trường nội địa, khu vực và tiến ra thế giới. Nhà nước phải giao cho các cơ quan chức năng đi khảo sát, điều tra với nguyên tắc sản xuất phải gắn với thị trường, phải biết ai tiêu thụ, thị hiếu của khách hàng thế nào, yêu cầu ra sao...

Tóm lại, đừng để doanh nghiệp tự mày mò, thích thì làm, không thích thì thôi, như vậy rất chậm chạp và không phát huy được thế mạnh của nền nông nghiệp Việt Nam", PGS.TS Nguyễn Văn Nam nhấn mạnh.

Thành Luân

Thứ Năm, 17/06/2021 07:26

Sự Kiện