ĐBQH: Cách nào giúp doanh nghiệp Việt thoát phụ thuộc nguyên liệu?

(Thị trường) - "Cần có gói hỗ trợ đủ lớn để doanh nghiệp chuyển đổi qui trình công nghệ, thay thế các khâu trong chuỗi cung ứng..."

Sau khi Quốc hội có báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm và các giải pháp thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước 6 tháng cuối năm 2021; Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025, ĐBQH Hoàng Văn Cường (Hà Nội) đã có nhiều nội dung góp ý cho báo cáo này.

DBQH: Cach nao giup doanh nghiep Viet thoat phu thuoc nguyen lieu?
Cần giúp doanh nghiệp Việt chủ động nguồn nguyên liệu. Ảnh minh họa

Mục tiêu, giải pháp không chỉ là con số

PV:- Thưa ông, báo cáo tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2021 vừa được trình Quốc hội, có nhiều nội dung rất tích cực. Cụ thể về GDP vẫn tăng trưởng ở mức cao trên thế giới; nhiều địa phương có dịch vẫn tăng trưởng khá; kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát ở mức thấp… Ông nhìn nhận thế nào về những con số trên? Bức tranh phải chăng chỉ toàn màu hồng?

ĐBQH Hoàng Văn Cường: Trong 6 tháng qua, nước ta đã trải qua 2 làn sóng dịch vào đúng các thời điểm nhạy cảm về tăng trưởng kinh tế. Làn sóng dịch lần thứ 3 bùng phát đúng vào dịp tết nguyên đán, là cao điểm của tiêu dùng, lễ hội và du lịch. Làn sóng dịch lần thứ 4 tấn công đúng vào các khu công nghiệp phía Bắc, các trung tâm công nghiệp phía Nam; các trung tâm giao lưu kinh tế như TP HCM, Nha trang, Đà Nẵng, Hà Nội, …

Tuy vậy, kinh tế nước ta vẫn đang trên đà phục hồi và tăng trưởng đều từ 0,39% vào Quý 2 năm 2020 tăng lên 6,61% vào quí 2/2021, đưa tốc độ tăng trưởng 6 tháng đầu năm đạt 5,64%, thấp hơn mục tiêu nhưng là kết quả đáng khích lệ.

Kết quả trên cho thấy, Chính phủ đã điều hành khá thành công các giải pháp ứng phó hữu hiệu để thực hiện mục tiêu kép, đã ngăn chặn thành công ổ dịch ở Bắc Giang, Bắc Ninh mà vẫn duy trì được các hoạt động sản xuất kinh doanh cuả các nhà máy, tổ chức tiêu thụ tốt hàng hoá nông sản. Điều đó cũng cho thấy rằng, nếu sớm kiểm soát không để dịch bùng phát, thì kinh tế 6 tháng cuối năm sẽ tiếp tục đà phục hồi và tăng trưởng tốt.

Trong bối cảnh giá xăng dầu và nguyên vật liệu, sắt thép xây dựng đều tăng, nhưng chỉ số giá CPI chỉ ở mức 1,47% tăng thấp nhất trong 6 năm qua cho thấy cầu về hàng hoá dịch vụ là rất thấp, sức mua của người dân và mức độ hấp thụ đầu vào cho sản xuất, của doanh nghiệp đang rất yếu.

Về phía doanh nghiệp, khi đang phải đối diện với rất nhiều khó khăn, thậm chí đứng trước nguy cơ phá sản, đóng cửa do dịch bệnh khiến sản xuất đình trệ, sụt giảm nguồn thu nay phải đối diện với chi phí đầu vào tăng cao chẳng khác nào bị giáng thêm đòn chí mạng. Về lâu dài, nếu không được điều chỉnh kịp thời, nền kinh tế có thể sẽ bị lái chệch hướng, tạo ra những tác động tiêu cực khó lường.

PV:- Dù sao chúng ta vẫn đang kiểm soát tốt được dịch bệnh. Đây vẫn là cơ hội cho nền kinh tế. Ông có đồng ý với quan điểm này hay không và chúng ta nên làm như thế nào?

ĐBQH Hoàng Văn Cường: Khó khăn là thực tế, tuy nhiên, báo cáo cũng cho thấy, chỉ số lạm phát thấp và thu ngân sách tăng cao đạt 58,3% kế hoạch cả năm, đây là dư địa rất tốt để Chính phủ mạnh tay sử dụng các chính sách tài khoá và tiền tệ như tiếp tục thực hiện giãn, hoãn tiền  thuế, tiền thuê và các nghĩa vụ phải nộp của doanh nghiệp; tăng cung tiền tệ với lãi suất thấp cho các lĩnh vực và các hoạt động kinh tế có mục tiêu, cũng như tăng đối tượng và mức hỗ trợ trực tiếp cho người lao động.

Chính quyền địa phương và nhân dân cùng chung tay, vào cuộc hỗ trợ các doanh nghiệp thực hiện giải pháp 3 tại chỗ, một cung đường hai điểm đến bằng việc sử dụng công sở, trường học làm nơi ăn nghỉ tập trung, cung cấp hỗ trợ các điều kiện sinh hoạt cho công nhân các khu công nghiệp.

Để không lỡ nhịp và bắt kịp với xu thế mở cửa và sự phục hồi của kinh tế thế giới, chúng ta phải đẩy nhanh tốc độ tiêm vacine để sớm đạt được miễn dịch cộng đồng để mở cửa nền kinh tế. Đồng thời, để các doanh nghiệp có đủ tiềm lực, chủ động chuẩn bị sẵn các nguồn hàng, thay thế các nguồn cung đầu vào đang bị đứt gãy thiếu hụt, Chính phủ cần có gói hỗ trợ đủ lớn để doanh nghiệp chuyển đổi qui trình công nghệ, thay thế các khâu trong chuỗi cung ứng mà hiện nay chúng ta đang phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài.

Chính phủ cần triển khai các gói hỗ trợ thông qua cơ chế đặt hàng cho doanh nghiệp: ví dụ như đặt hàng xây dựng các tuyến đường sắt đô thị; đặt hàng sản xuất và sửa chữa các phương tiện hàng hải và dịch vụ hậu cần biển… và cam kết dành thị phần đủ lớn để các doanh nghiệp trong nước mua lại các dây chuyền công nghệ của các nhà sản xuất trên thế giới đang gặp khó khăn do đại dịch, đang có xu hướng dịch chuyển địa bàn đầu tư.

Đó chính là con đường để biến khó khăn do đại dịch của các nhà sản xuất nước ngoài thành cơ hội phát triển các sản phẩm của các tập đoàn trong nước, để nước ta có riêng cho mình các ngành công nghiệp đường sắt, công nghiệp hậu cần kinh tế biển hay công nghiệp phụ trợ cho các ngành công nghiệp chế tạo, chế biến.

Chúng ta đều biết rằng, những mục tiêu và giải pháp phát triển kinh tế giai đoạn 2021-2025 không phải chỉ là con số tăng trưởng của một nhiệm kỳ mà, quan trọng hơn những hành động của nhiệm kỳ này phải tạo tiền đề, đặt nền móng cho chiến lược phát triển 10 năm đến 2030 và thực hiện các khát vọng một Việt Nam hùng cường vào năm 2045.

Phải biến những "con bò gầy" thành "bò cao sản"

PV:- Để đạt được các mục tiêu trên vai trò của các tập đoàn kinh tế là như thế nào? Làm thế nào để tập đoàn kinh tế giải phóng được sức mạnh của mình?

ĐBQH Hoàng Văn Cường: Đất nước giầu mạnh, phải dựa trên trụ cột của các tập đoàn kinh tế mạnh, bất luận đó là doanh nghiệp nhà nước hay tập đoàn tư nhân trong nước. Do vậy, đây là thời điểm chúng ta phải đẩy nhanh tiến độ tái cấu trúc các DNNN, nơi đang nắm giữ một khối lượng tiền vốn và tài sản rất lớn của xã hội, đang án ngữ sân chơi của các lĩnh vực sản xuất kinh doanh có nhiều tiềm năng phát triển. Phần lớn các nguồn lực và tiềm năng đó hiện đang thuộc về các DNNN yếu kém, kinh doanh thua lỗ kéo dài, sử dụng kém hiệu quả.

Chúng ta phải thống nhất quan điểm: tái cấu trúc DNNN, cổ phần hoá, thoái vốn không phải là chuyển tài sản tiền vốn của các DNNN thành tiền để tăng nguồn thu ngân sách, phục vụ chi tiêu của Chính phủ. Mà phải thấy đây là quá trình biến các con bò gầy gò ốm yếu kiệt quệ trong tay các ông chủ là DNNN thành những con bò sữa cao sản nhờ bàn tay chăn dắt của người chủ mới bất luận đó là DNNN hay DNTN, vì nó đều mang lại những dòng sữa phục vụ xã hội, tạo nên sự giầu có, là sức mạnh phồn vinh cho đất nước.

Chúng ta không nên bó hẹp chỉ nghĩ đến một con đường là bán tài sản nhà nước để thu tiền cho ngân sách mà phải có các cơ chế đặc biệt xử lý thích ứng với tình trạng đặc biệt của các DNNN thông qua các cơ chế hợp tác công tư có giám sát của Chính phủ và xã hội để dành nguồn lực, tạo cơ hội, sân chơi cho các DN và tập đoàn tư nhân phát triển. Bài học về phát triển sân bay vân đồn và tuyến đường cao tốc Hải phòng - Hạ Long – Vân Đồn là minh chứng sống động cho mô hình hợp tác công tư, khai thác sức mạnh của các tập đoàn tư nhân cần phải được chú trọng đẩy mạnh, phát huy tối đa trong thời gian tới.

Nếu quyết tâm thực hiện theo phương thức trên, tôi tin tưởng rằng không cần đợi đến năm 2025 như mục tiêu Chính phủ đề ra mà chúng ta có thể xử lý dứt điểm các yếu kém thất thoát của các DN, tập đoàn tổng công ty nhà nước trong vòng 1-2 năm tới để đến năm 2025 khi kết thúc nhiệm kỳ chúng ta có thêm nhiều tập đoàn kinh tế mạnh.

Quản lý dựa trên hiệu quả và kết quả đầu ra

PV:- Với những gì ông đã phân tích, bước tới đây theo ông cần phải làm gì? Ông kỳ vọng thế nào vào Chính phủ mới, thưa ông?

ĐBQH Hoàng Văn Cường: Nghị quyết Đại hội lần thứ 13 của Đảng tiếp tục khẳng định đổi mới thể chế là khâu trọng tâm trong 3 khâu đột phá chiến lược để tạo nên bước phát triển vượt bậc cho đất nước.

Để đổi mới thể chế quản lý thành công, Chính phủ không thể chỉ dừng lại ở rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính, vì chính phủ tiền nhiệm đã rất thành công cắt giảm đến 65% các thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, sẽ không còn nhiều dư địa để chính phủ mới hành động có hiệu quả.

Chính phủ cần thay đổi căn bản phương thức quản lý dựa vào qui trình, qui định, làm căn cứ khi giải quyết công việc và là thước đo sự tuân thủ, chấp hành của cán bộ sang phương thức quản lý mới dựa vào hiệu quả và kết quả đầu ra của quyết định quản lý. Đây chính là chìa khoá để tạo môi trường, mở cửa thúc đẩy đổi mới sáng tạo, trước hết là đổi mới sáng tạo trong quản lý để tạo ra những bước phát triển nhẩy vọt cho đất nước.

Với quan điểm đó, tôi rất đồng tình với chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ là phải tôn trọng thực tế, lấy thực tế làm thước đo khi xử lý công việc, phải rà soát những vướng mắc chồng chéo của pháp luật để ban hành một luật sửa nhiều luật, phải ban hành các nghị quyết để xử lý ngay những vấn đề chưa có trong luật, không để những vướng mắc về luật pháp làm rào cản xử lý công việc. Phải khuyến khích và có cơ chế bảo vệ những người dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo và dám chịu trách nhiệm. Thực hiện được quan điểm này sẽ là cơ sở quan trọng để đổi mới căn bản cơ chế từ chính phủ quản lý sang chính phủ phục vụ.

Quốc hội đã thảo luận bổ sung một nghị quyết về phòng chống dịch Covid-19. Với nghị quyết này, Quốc hội đã trao cho Chính phủ toàn quyền hành động và tự quyết định những vấn đề chưa được qui định trong pháp luật, và được quyền đề xuất với UBTVQH cho phép thực hiện, ra các quyết định khác với các qui định của pháp luật. Đây chính là cơ hội để Chính phủ thể hiện bản lĩnh và trách nhiệm của mình trước các yêu cầu của cuộc sống. Với cơ chế này, Chính phủ có cơ hội để sáng tạo, đổi mới phương thức hành động để ra các quyết định quản lý nhanh nhất và hiệu quả nhất, đồng thời phải chịu trách nhiệm về các quyết định của mình.

Đây có thể cũng được coi như là một cuộc thử nghiệm cơ chế đánh giá tính đúng đắn, phù hợp của các quyết định quản lý không dựa vào qui định, ràng buộc của pháp luật mà dựa vào kết quả và hiệu quả mang lại của quyết định đó.

Thực hiện thành công cơ chế này trong phòng chống dịch sẽ là tiền đề và cơ sở để mở rộng và thay đổi cơ chế quản lý dựa vào kết quả đầu ra trong các lĩnh vực khác. Như vậy, chúng ta lại đạt được kết quả kép vừa giúp chống dịch vừa  thay đổi cơ chế quản lý từ tuân thủ chấp hành sang quản lý dựa vào kết quả và hiệu quả mang lại. 

PV:- Xin cảm ơn ông!

Hoài An

Thứ Ba, 27/07/2021 07:46

Sự Kiện