Cuộc chiến giá dầu: Nga trụ được bao lâu?

(Thị trường) - Chuyên gia dự đoán Nga và Saudi Arabia sẽ sớm phải ngồi lại thỏa hiệp với nhau bởi ngân sách của hai quốc gia đều phụ thuộc vào dầu lửa.

Sớm muộn phải ngồi lại với nhau

Tính đến 10 giờ sáng 10/3 (giờ Việt Nam), giá dầu thô ngọt nhẹ WTI giao tháng 4 trên sàn New York lên 32,97 USD/thùng, tăng gần hơn 6%. Giá dầu Brent giao tháng 4 dừng mức 36,84 USD/thùng, tăng hơn 7,2%. Chỉ vài phút sau, giá dầu WTI tăng tiếp lên 33,19 USD/thùng, hơn 6,62%. Tương tự, đến 11 giờ, dầu Brent lên 36,89 USD/thùng, tăng 7,4% và dầu WTI cùng thời điểm đã lên 33,27 USD/thùng, tăng 7%.

Trước đó, kết thúc phiên giao dịch 9/3, giá dầu thô giảm mạnh 20%. Đợt giảm giá sốc này đã khiến giá dầu WTI và Brent chạm mức thấp nhất trong vòng hơn 4 năm qua (2/2016) và cũng là đợt giảm mạnh nhất kể từ Chiến tranh vùng Vịnh vào năm 1991. Trong suốt phiên giao dịch ngày 9/3, có thời điểm giá dầu thô giảm hơn 30%.

Trao đổi với Đất Việt, chuyên gia kinh tế Bùi Ngọc Sơn, Trưởng phòng Kinh tế quốc tế, Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính trị thế giới cho biết, nguyên nhân gia dầu biến động mạnh trong những ngày qua là do bất đồng giữa Nga và Saudi Arabia.

Saudi Arabia, quốc gia xuất khẩu dầu số 1 thế giới, đang khởi động cuộc chiến dầu mỏ sau khi OPEC+ (gồm OPEC và các nước khác trong đó có Nga) không đạt được thỏa thuận cắt giảm sản lượng. Tại cuộc họp vào tuần trước, nhiều nước đồng ý tiếp tục cắt giảm sản lượng nhằm đối phó với nguy cơ giá dầu giảm do tác động của dịch Covid-19, nhưng Nga từ chối. 

Dù vậy, ông Bùi Ngọc Sơn dự đoán, bất đồng giữa Nga và Saudi Arabia không thể kéo dài bởi nếu kéo dài thì cả hai bên đều thiệt hại nặng nề.

"Sớm muộn gì Nga và Saudi Arabia cũng đi đến thỏa hiệp với nhau để kiếm được chút tiền lúc khó khăn", ông Sơn cho biết.

Cuoc chien gia dau: Nga tru duoc bao lau?
Cơ sở lọc dầu Wasit Gas của Aramco tại Saudi Arabia. Ảnh: Reuters

Vị chuyên gia phủ nhận các "thuyết âm mưu" được đưa ra trong những ngày qua, chẳng hạn Nga, Saudi Arabia sẵn sàng duy trì tình trạng giá dầu thấp để tương kế tựu kế giáng đòn vào ngành công nghiệp dầu đá phiến Mỹ.

"Tại sao Saudi Arabia phải áp dụng chiến thuật này? Đây là chiến thuật "pháo hạm" nhằm buộc Nga phải xem xét cắt giảm sản lượng dầu. 

Nga lệ thuộc vào dầu lửa, mức giá để Nga có thể hòa vốn phải gần 20 USD/thùng, trong khi Saudi Arabia có mức giá thấp nhất thế giới, chỉ cần 7-8 USD/thùng đã hòa vốn. Cho nên, nếu cứ cố tham gia cuộc chiến này, giá dầu hạ nữa thì Nga sẽ rơi vào bước đường cùng, còn Saudi Arabia cũng thiệt nhưng vẫn trụ được, họ cứ tung dầu ra và đi chực chiếm thị phận của nước khác", chuyên gia Bùi Ngọc Sơn nhận định.

Cũng theo vị chuyên gia, trước đây, trong giai đoạn 2014-2015, Saudi Arabia đã chơi đòn hạ giá dầu để bóp chết ngành công nghiệp dầu phiến sét của Mỹ. Khi ấy, giá dầu toàn cầu giảm mạnh khiến rất nhiều công ty dầu mỏ và khí đốt của Mỹ phá sản. 

Cũng bởi sợ bị bóp chết nên Nga đã hợp tác với OPEC (OPEC+) để cùng kiểm soát nguồn cung, nâng giá dầu lên. Bản thân ngân sách Saudi Arabia cũng phải dựa vào dầu lửa mới tồn tại được.

OPEC+ cùng hiệp ước cắt giảm nguồn cung dầu thô ra đời nhằm cố gắng kiểm soát nguồn cung để có giá dầu làm sao một mặt vẫn hạ thủ được các công ty dầu phiến sét của mỹ, mặt khác các thành viên trong OPEC+ cũng không bị chết bởi giá dầu. Hiệp ước dầu thô giữa OPEC và Nga là nguyên nhân dẫn đến sự ổn định của giá dầu trong thời gian qua.

"Đến ngày 1/4/2020 hiệp ước cắt giảm nguồn cung dầu thô sẽ kết thúc, nhưng dịch bệnh Covid-19 xuất hiện và lây lan khiến sản xuất trên thế giới đình đốn, Trung Quốc không mua dầu nữa.

Tổ chức Năng lượng Thế giới cảnh báo, nếu không điều chỉnh nguồn cung thì sẽ gây ra tình trạng dư thừa nguồn cung và sẽ có cuộc bán tháo. Vì vậy, Saudi Arabia mới đề nghị Nga duy trì hợp tác, nâng sản lượng cắt giảm lên 1,5 triệu thùng/ngày, chứ không phải 1,1-1,2 triệu thùng/ngày như trong hiệp ước cũ.

Tuy nhiên, Nga không đồng ý vì mục tiêu đặt ra khi xây dựng hiệp ước đã không hoàn thành. Hiệp ước cắt giảm nguồn cung dầu thô ra đời nhằm hạ thủ ngành công nghiệp dầu phiến sét của Mỹ, nhưng mấy năm qua các công ty dầu phiến sét của Mỹ không chết mà ngày càng khỏe, Mỹ còn xuất khẩu dầu lửa, xâm chiếm thị phần, trong khi đó OPEC+ lại cắt giảm sản xuất và sản lượng dầu khai thác thì khác nào dâng thị phần cho Mỹ. Mặt khác, Nga đang gặp khó khăn về ngân sách, nếu cắt giảm thêm sản lượng dầu khai thác thì quốc gia này càng thêm khó khăn.

Bởi tất cả các mục tiêu đều không đạt nên việc Nga phản đối cũng có cái lý của họ. Cuối cùng Saudi Arabia chơi bài chiến tranh giá dầu, giảm mạnh giá dầu và chuẩn bị tăng sản lượng.

Trước sức ép này, khả năng Nga ngồi lại nói chuyện với Saudi Arabia là cao và ngày 10/3, Bộ trưởng Bộ Năng lượng Nga tuyên bố vẫn để ngỏ khả năng hợp tác sâu hơn với OPEC để bình ổn thị trường dầu mỏ. Phát biểu ấy dẫn đến sự hồi phục của giá dầu trong ngày qua", ông Bùi Ngọc Sơn phân tích.

Dầu phiến sét Mỹ không thể chết

Theo vị chuyên gia, giá dầu hạ có thể khiến các công ty dầu phiến sét của Mỹ gặp rắc rối đôi chút song không thể chết được.

"Nhiều ý kiến lo sợ giá dầu hạ sẽ dẫn đến sự khủng hoảng của các nền kinh tế xuất khẩu dầu lửa rồi lan rộng ra; rồi ngành dầu lửa Mỹ mấy năm qua thịnh vượng nhờ dầu phiến sét nếu chết sẽ gây ra bất ổn và có thể làm rúng động thị trường tài chính, tắc nghẽn tất cả và nền kinh tế Mỹ sẽ khủng hoảng trước khi được hưởng lợi về lâu dài (đó là chi phí thấp, người tiêu dùng được lợi, kinh tế tăng trưởng).

Nhưng tôi cho rằng đánh giá như thế có phần quá bi quan. Nga và Saudi Arabia sống dựa vào giá dầu nên kiểu gì hai bên cũng phải bắt tay nhau để bình ổn thị trường dầu lửa.

Có lập luận rằng nền kinh tế Mỹ không được hưởng lợi gì vì giá dầu thấp vì trong  thời buổi dịch bệnh có mấy ai đi lại, hàng không, hàng hải... đều ngưng trệ.

Nhưng không hẳn là như thế. Thực tế, dịch Covid-19 với tâm điểm là Trung Quốc đang dần tạm yên khi số ca tử vong lẫn nhiễm mới đều giảm mạnh; mùa hè cũng sắp đến và sẽ làm dịch bệnh suy yếu. Một khi dịch bệnh qua đi, kinh tế sẽ bùng nồ trở lại, hàng không, hàng hải... lại được lợi vì giá dầu thấp.

Cho nên, lập luận giá dầu thấp gây tổn hại đến nền kinh tế toàn cầu chưa hẳn đã đáng tín và như đã nói, giá dầu cũng không thể thấp mãi vì các quốc gia trong OPEC, Nga... đều trông vào giá dầu, họ không thể trụ được lâu nếu giá dầu cứ lao dốc", ông Bùi Ngọc Sơn chỉ rõ.

Thành Luân

Thứ Năm, 12/03/2020 07:25

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện