Cái đích lớn hơn nhiều khi Trump muốn rút Mỹ khỏi WTO

(Thị trường) - Việc Tổng thống Trump dọa rút Mỹ khỏi WTO nếu tổ chức này không cải tổ thực ra là muốn tạo ra một sân chơi không bình đẳng...

Thứ hai, muốn lồng ghép cơ chế song phương trong cơ chế đa phương, từ đó tạo ra sân chơi không bình đẳng

Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer cáo buộc hệ thống giải quyết tranh chấp của WTO đã can thiệp vào chủ quyền của Mỹ, đặc biệt là đối với các trường hợp chống bán phá giá, thực ra đó chỉ là sự bất lực của Mỹ trước các cơ chế đa phương.

Khi lên nắm quyền, Tổng thổng thống Trump thể hiện sự ưu tiên cho các cơ chế song phương hơn là các cơ chế đa phương, mà thể hiện rõ nhất là rút Mỹ khỏi Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Trong cơ chế song phương, Mỹ có thể khai thác tốt nhất lợi thế tuyệt đối của mình là sức mạnh Mỹ - cả về chính trị, kinh tế, quân sự - để ép đối phương phải nhượng bộ, từ đó tối đa hoá lợi ích Mỹ, điều mà trong cơ chế đa phương không dễ gì có được.

Xin phân tích về chống bán phá giá - vấn đề mà Đại diện thương mại Mỹ Lighthizer cho rằng Mỹ bị WTO chén ép - và lấy vụ việc Mỹ áp thuế chống bán phá giá sản phẩm cá da trơn của Việt Nam làm ví dụ.

Tai sao Tong thong Trump muon rut My khoi WTO?
Mỹ áp thuế chống bán phá giá là tước mất lợi thế so sánh của Việt Nam

Tháng 11/2014, Ủy ban Thương mại Hoa Kỳ áp thuế chống bán phá giá đối với cá sản phẩm cá da trơn nhập khẩu từ Việt Nam, mà theo lời người phát ngôn Lê Hải Bình thì việc này là "không công bằng, đi ngược lại với tinh thần tự do thương mại".

Còn Thượng nghị sĩ Mỹ John McCain thì cho rằng: "Điều đó thực ra là một trong những biện pháp bảo hộ, giúp cho các công ty cá da trơn của Mỹ trong việc cạnh tranh với những nhà nhập khẩu cá da trơn của Việt Nam".

Theo lịch sử các học thuyết kinh tế, tập quán sản xuất và nguồn nhân lực là hai yếu tố quan trọng nhất tạo nên lợi thế so sánh của một hay một số quốc gia trong một hay một số lĩnh vực sản xuất nào đó.

“Trăm hay không bằng tay quen” luôn là một yếu tố tạo ra sự khác biệt của tập quán sản xuất, truyền thống sản xuất, dù ở bất cứ thời đại nào, giai đoạn nào của sản xuất - kinh doanh.

Điều đó đã trở thành nguyên lý. Dù ngày nay công nghệ hiện đại có thể thay thế con người tạo ra hiệu quả, hiệu suất gấp nhiều lần lao động con người, nhưng khi khoa học được áp dụng và trở thành “tay quen” thì hiệu quả công việc vẫn sẽ cao hơn hẳn.

Trong hoạt động sản xuất thuỷ hải sản xuất khẩu của Việt Nam, nhất là tại đồng bằng sống Cửu Long, tập quán sản xuất và lối sống vùng sông nước đã tạo nên những khả năng riêng có của người dân ở khu vực này.

Khi đưa khoa học-kỹ thuật vào nuôi trồng thì rõ ràng tạo ra hiệu quả rất lớn, mà cụ thể là năng suất cao, đương nhiên giá thành rẻ và người dân có lãi.

Tuy nhiên, Mỹ không chấp nhận điều đó mà cho rằng Việt Nam đã bán phá giá cá da trơn vào Mỹ.

Tai sao Tong thong Trump muon rut My khoi WTO?
Rút Mỹ khỏi TPP là do Tổng thống trump ưu tiên cơ chế song phương hơn cơ chế đa phương

Như vậy, các biện pháp chống bán phá giá được áp dụng đã triệt tiêu lợi thế so sánh và làm mất đi một trong hai yếu tố quan trọng nhất giúp cho doanh nghiệp và người sản xuất thể hiện sức mạnh của mình - đó là giá cả.

Bị tước mất 50% sức mạnh thì làm sao một thực thể kinh tế có thể chiến thắng và thế là biện pháp chống bán phá giá đã tạo ra điều kiện cho cạnh tranh không bình đẳng, thậm chí không lành mạnh trên thị trường.

Khi các quốc gia khác đưa vấn đề ra giải quyết tại WTO thì Mỹ cho rằng họ bị WTO can thiệp vào chủ quyền.

Do vậy, việc Tổng thống Trump yêu cầu WTO cải tổ thực ra là muốn định chế này tạo ra một sân chơi không bình đẳng.

Ngọc Việt

Thứ Sáu, 31/08/2018 13:50

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện