Việt Nam sắp tốt nghiệp ODA: Không thể vay tràn lan

(Tài chính) - Vay ODA lãi cao, không hiệu quả sẽ trở thành gánh nặng cho nền kinh tế và toàn xã hội.

PV:- Hiện tại, ngân sách Nhà nước đang phải bố trí khoảng 1 tỷ USD mỗi năm để trả nợ nước ngoài. Nhưng nếu phải trả nợ nhanh thì phải trả 2 tỷ đô mỗi năm, tức khoảng 4.5% NSNN, chiếm khoảng 18% tổng trả nợ hàng năm của chính phủ. Việc tăng 100% từ 1 tỷ USD đến 2 tỷ USD thì việc thu xếp số tiền này với điều kiện ngân sách hiện nay có gặp khó khăn gì không? Nếu phải trả nợ nhanh hơn, khoản ngân sách cần bố trí dự tính sẽ là sao nhiêu và điều này sẽ gây áp lực gì tới việc cân đối ngân sách của chúng ta?

Ông Nguyễn Đức Hải:- Về vấn đề này, Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội cũng đã có kiến nghị tới Chính Phủ. Theo đó, Ủy ban Tài chính Ngân sách yêu cầu Chính phủ phải xây dựng lộ trình trả nợ mang tính dài hơi hơn. Tức là, phải xây dựng cả kế hoạch trả nợ sau năm 2020, chứ không phải chỉ tới năm 2020 nữa.

Hiện nay, các vấn đề Ủy ban Tài chính kiến nghị cũng đã được thể hiện khá rõ ràng trong kế hoạch vay và trả nợ của Bộ Tài chính và Bộ Kế hoạch và Đầu tư. Tất nhiên, tôi vẫn phải thừa nhận, để cân đối được ngân sách trả nợ trong bối cảnh này là điều vô cùng khó khăn.

PV:- Theo thông lệ quốc tế, nhiều nước vẫn thực hiện vay mới trả nợ cũ đặc biệt là các nước có thị trường vốn phát triển như Mỹ, Nhật Bản. Theo ông, đối với Việt Nam, chúng ta có thể làm được việc này không? Xin ông phân tích cụ thể.

Ông Nguyễn Đức Hải:- Các khoản vay với các đối tác lớn đều có những quy định và phụ thuộc vào mối quan hệ giữa Việt Nam với các nước. Vì vậy, việc vay mới trả nợ cũ sẽ có lộ trình dưới sự tham mưu của Bộ KHĐT và Bộ Tài chính. Hai đơn vị này có trách nhiệm tính toán cụ thể.

Tôi lưu ý, dù là kế hoạch vay hay trả thế nào cũng phải dựa dựa trên sự tích lũy của chính nền kinh tế trong nước. Chỉ khi nền kinh tế có hiệu quả thì nguồn vốn đi vay mới có hiệu quả.

PV:- Trong bối cảnh này, việc tiết kiệm chi tiêu đang được đặt ra rất quyết liệt, đơn cử như phương án giảm ngân sách của TP.HCM. Theo ông, đây có phải là giải pháp tốt nhất trong thời điểm này để cơ cấu ngân sách trả nợ? Nhiều người cho rằng, quan trọng hơn là chúng ta phải cắt giảm những dự án ngàn tỷ lãng phí hoặc chưa cần thiết, quan điểm của ông như thế nào?

Ông Nguyễn Đức Hải:- Về vấn đề của TP.HCM Tôi đã có ý kiến rồi và tới đây Chính phủ cũng sẽ có giải trình, báo cáo lại.

Về quan điểm phải cắt giảm các dự án nghìn tỷ, lãng phí thì phải thông qua kế hoạch đầu tư công. Muốn cắt giảm các dự án trên phải thực hiện rà soát lại toàn bộ các dự án để xác định dự án nào thuộc thẩm quyền địa phương, dự án nào do Trung ương quản lý. Mục đích cắt giảm phải đạt được mục đích chung là tính hiệu quả của dự án.

PV:- Xin cảm ơn ông!

Áp lực trả nợ rất lớn

Tại phiên thảo luận Quốc hội về việc huy động, sử dụng vốn vay và nợ công giai đoạn 2016-2020, đánh giá lại kết quả 2011-2015. Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng thừa nhận áp lực trả nợ hiện rất lớn.

Bộ trưởng nêu hàng loạt con số so sánh: nợ công 2001 là 36,5% GDP, 2005 là 40,8% GDP, đến 2010 là 50% và 2015 đã là 62,2%GDP.

Quy mô nợ công thì 2015 khoảng 2,68 triệu tỷ đồng gấp 2,3 năm 2010 và 4,8 lần 2011.

Tốc độ tăng nợ công 2011 - 2015 bằng 18,4% một năm, gấp 3 lần tăng trưởng kinh tế giai đoạn này là 5,91%.

Bộ trưởng cũng cho biết trong thực hiện hàng năm phải đảo nợ với con số năm 2014 là 106.000 tỷ, đến 2015 là 125.000 tỷ và 2016 là 95.000 tỷ.

“Nợ công tăng nhanh, áp lực trả nợ lớn là hoàn toàn đúng”, Bộ trưởng thừa nhận.

  • Hoài An

Thứ Tư, 02/11/2016 07:28

Sự Kiện